III FSK 1277/22

III FSK 1277/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2909/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-21
III FSK 2909/21 - Wyrok NSA z 2021-03-25
I SA/Kr 1310/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-02-14
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji
Odrzucono wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 par. 1 pkt 6, art. 64 par. 3, art. 61
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
III FSK 1277/22 POSTANOWIENIE Dnia, 20 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. sp. z o.o. z siedzibą w B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2909/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r., nr BON.III.5220.30.7.2021.IN w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za grudzień 2019 r. postanawia 1. odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku; 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 26 listopada 2020 r., nr [...]
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2909/21, oddalił skargę M.sp. z o.o. z siedzibą w B., zwana dalej "Skarżącą spółką", na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r. w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za grudzień 2019 r.
Skarżąca spółka, działając za pośrednictwem pełnomocnika radcy prawnego, wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku, w której zawarła wniosek o "wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i poprzedzających go decyzji", gdyż ich realizacja przed merytorycznym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy spowoduje nieodwracalne skutki i powstanie po stronie Skarżącej spółki znacznej szkody, szczególnie wobec trudności związanych z wystąpieniem pandemii koronawirusa, w konsekwencji egzekwowanie należności zagroziłoby bytowi Skarżącej spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek Skarżącej spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Wskazać należy, że Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a." przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Instytucja ta uregulowana została w art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na mocy art. 193 p.p.s.a. przepis ten może być odpowiednio stosowany w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że możliwość udzielenia przez sąd ochrony tymczasowej polega jedynie na wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności objętych zakresem kontroli sądowoadministracyjnej, nie obejmując swym zakresem możliwości wstrzymania wykonania nieprawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji. Przepisy przewidują jedynie możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w przypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 284 p.p.s.a.).
Odnosząc powyższe uwagi do złożonego przez Skarżącego wniosku wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie został wyposażony w prawo wstrzymania wykonania zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że nie ma podstawy prawnej do wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrok ten korzystając z przymiotu nieprawomocności sprowadza się wyłącznie do orzeczenia w przedmiocie legalności oznaczonej decyzji i nie podlega wykonaniu.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji.
W rozpoznawanej sprawie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został w odpowiedni sposób umotywowany. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania decyzji wyklucza możliwość dokonania jego merytorycznej oceny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niemożliwe zatem stało się dokonanie oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jest to o tyle istotne, że brak należytego umotywowania wniosku był także powodem odmowy wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, który wyjaśnił, że uwzględnienie wniosku jest uzależnione od uprawdopodobnienia, że wykonanie decyzji objętej wnioskiem wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro Skarżąca spółka nie uczyniła zadość temu obowiązkowi, to wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał oddaleniu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.