Orzeczenie · 2026-03-26

III FSK 1230/24Oddalenie skargi kasacyjnej pcc 5

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-26
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek od czynności cywilnoprawnychPCCpożyczka rodzinnazwolnienie podatkoweVATskarżony organskarga kasacyjnaNSAprawo podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.) oraz przepisów Ordynacji podatkowej, a także zarzucał wadliwe wyłączenie dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie sformułowane, nie wskazując precyzyjnie naruszonych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Mimo to, NSA odniósł się do najistotniejszych kwestii. Stwierdzono, że pożyczka udzielona przez ojca skarżącemu miała charakter incydentalny i nie stanowiła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT, a tym samym nie podlegała zwolnieniu. Ponadto, nie zostały spełnione warunki do zastosowania zwolnienia z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c., ponieważ skarżący nie złożył wymaganej deklaracji ani nie udokumentował otrzymania pieniędzy w sposób przewidziany przepisami. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z VAT i PCC dla pożyczek rodzinnych oraz wymogów formalnych dla tych zwolnień. Wymogi formalne dotyczące skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (pożyczka rodzinna) i konkretnych przepisów. Wymogi formalne dotyczące skargi kasacyjnej są ogólne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pożyczka udzielona przez osobę fizyczną (ojca) na rzecz innej osoby fizycznej (syna) może być uznana za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT i czy może korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pożyczka udzielona przez ojca skarżącemu miała charakter incydentalny i nie stanowiła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT, a tym samym nie podlegała zwolnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udzielenie pożyczki miało charakter osobistej pomocy, a nie działalności zarobkowej, co wyklucza zastosowanie zwolnienia z VAT.

Czy pożyczka udzielona między osobami bliskimi, niespełniająca warunków formalnych (złożenie deklaracji, udokumentowanie przekazania środków), może korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pożyczka nie korzysta ze zwolnienia, ponieważ nie zostały spełnione warunki formalne, w tym brak złożenia deklaracji PCC i brak udokumentowania przekazania środków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżący nie dopełnił wymogów formalnych przewidzianych dla zwolnienia z PCC, co skutkuje zastosowaniem sankcyjnej stawki podatkowej.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej zostały prawidłowo sformułowane i uzasadnione zgodnie z wymogami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie sformułowane, ogólnikowe i nieprecyzyjne, co utrudniło sądowi merytoryczne odniesienie się do nich.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił obowiązek profesjonalnego pełnomocnika do precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz ich powiązania z wynikiem sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R.B. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (16)

Główne

u.p.c.c. art. 9 § pkt 10 lit. b

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Zwalnia od PCC pożyczki między osobami bliskimi, pod warunkiem złożenia deklaracji i udokumentowania przekazania środków. Niespełnienie tych warunków skutkuje zastosowaniem sankcyjnej stawki.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Dz.U. 2023 poz 170 art. 9 § pkt 10 lit. b

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie z VAT dla udzielania pożyczek ma zastosowanie tylko, gdy można je uznać za działalność gospodarczą lub stanowi rozszerzenie takiej działalności, a nie jest incydentalne. Pożyczka rodzinna jest incydentalna.

u.p.c.c. art. 7 § ust. 5 pkt 1

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Określa sankcyjną stawkę podatkową w przypadku niespełnienia warunków do zastosowania zwolnienia.

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

O.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Dz. U. z 2023 r., poz. 1570 ze zm. art. 43 § ust. 1 pkt 38

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. (zwolnienie z VAT dla pożyczki) • Naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p. (brak możliwości wypowiedzenia się) • Naruszenie art. 191 O.p. (nieprawidłowa ocena dowodów) • Wyłączenie dowodów w sprawie na rzekomy ważny interes publiczny • Naruszenie art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c. (zwolnienie z PCC)

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien domyślać się intencji strony i samodzielnie domniemywać, naruszenie jakiego dokładnie przepisu zamierzała ona zarzucić sądowi pierwszej instancji. • Nie stanowi prawidłowego skonstruowania zarzutów kasacyjnych samo wymienienie naruszonych przepisów. • Udzielanie pożyczek może stanowić działalność gospodarczą polegającą na wykorzystywaniu kapitału z zamiarem systematycznego otrzymywania przychodu w postaci odsetek pod dwoma jednak warunkami. Po pierwsze, jeżeli nie jest dokonywane sporadycznie i nie ogranicza się wyłącznie do zarządzania własnym portfelem inwestycyjnym w taki sam sposób, jak czyni to inwestor prywatny. Po drugie, jeżeli czynności te dokonywane są w celach gospodarczych z zamiarem maksymalizacji zwrotu z inwestycji. • Okoliczności sprawy wskazują, że udzielone pożyczki nie wykraczały poza zakres osobistej pomocy osób najbliższych, miały przede wszystkim na celu wsparcie powiązanych rodzinnie osób, a nie czerpanie zysku z dodatkowej działalności w postaci usług pośrednictwa finansowego.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący

Jacek Pruszyński

członek

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z VAT i PCC dla pożyczek rodzinnych oraz wymogów formalnych dla tych zwolnień. Wymogi formalne dotyczące skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (pożyczka rodzinna) i konkretnych przepisów. Wymogi formalne dotyczące skargi kasacyjnej są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia pożyczek rodzinnych i ich opodatkowania, a także zawiera istotne wskazówki dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

“Pożyczka od rodziców – czy zawsze jest wolna od podatków? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst