III FSK 1211/24

III FSK 1211/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska
Bogusław Woźniak /przewodniczący/
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Go 167/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2024-06-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 67a § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dalkowska, Protokolant asystent sędziego Konrad Halota, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Go 167/23 w sprawie ze skargi F. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr SKO.Go/400-GM/565/23 w przedmiocie ulgi płatniczej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) postanawia sprostować z urzędu sentencję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Go 167/23 w ten sposób, że w miejsce błędnie wpisanej nazwy F. [...] , wpisać prawidłową [...].
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
Zaskarżonym wyrokiem z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Go 167/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę F. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z 27 kwietnia 2023 r., nr SKO.Go/400-GM/565/23 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiące od marca 2021 r. do września 2022 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 8, art. 15 § 1 pkt 1, art. 173 § 1 i 2, art. 177 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżył wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej: o.p.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organy podatkowe, że udowodniona przesłanka interesu podatnika nie stanowi przesłanki ustawowej do udzielenia wnioskowanej ulgi, nieuprawnione przyjęcie przez organy podatkowe, że sytuacja, w której znajduje się skarżąca nie jest przypadkiem uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 powołanego aktu.
Wobec powyższych zarzutów na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
SKO w Gorzowie Wielkopolskim nie skorzystało z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z treścią skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ten wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, powinna wskazywać przepis prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tejże sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W skardze kasacyjnej podniesiono jeden zarzut dotyczący naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organy podatkowe, że udowodniona przesłanka interesu podatnika nie stanowi przesłanki ustawowej do udzielenia wnioskowanej ulgi oraz nieuprawnione przyjęcie przez organy podatkowe, że sytuacja, w której znajduje się skarżąca nie jest przypadkiem uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym w rozumieniu powołanego aktu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, iż organ odpowiednio przeanalizował wszystkie okoliczności sprawy. Wskazała, że trudna sytuacja, na którą powołuje się we wniosku, była powszechnie znana i miała wpływ na wiele branż. Według skarżącej, nie wymagał szczególnego dowodzenia fakt, że fundacja nie osiągała w tym czasie dochodów. W ocenie skarżącej, dane dotyczące dochodów i wydatków jednoznacznie wskazywały na spełnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika", ponieważ stałe i niezbędne koszty przewyższały kwotę przychodów. Skarżąca argumentowała też, że organ niewystarczająco rozważył przesłankę "interesu publicznego" wskazując, że działalność fundacji służy ochronie podstawowych praw [...] i w pewnym zakresie zastępuje jednostki budżetowe w realizacji tych zadań.
Biorąc pod uwagę ww. zarzut oraz jego uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyroki NSA: z 26 listopada 2009 r., I OSK 601/09; z 13 października 2004 r., FSK 548/04). Tymczasem podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 67a § 1 pkt 3 o.p. skarżąca w istocie próbuje podważyć ustalenia faktyczne organów dotyczące wystąpienia w sprawie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Jednocześnie skarżąca nie kwestionuje wykładni zastosowanego przez organy art. 67a § 1 pkt 3 o.p.
Ustalenia faktyczne mogą być kwestionowane tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a takich zarzutów zabrakło w analizowanej skardze kasacyjnej. Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyroki NSA z 6 marca 2013 r, II GSK 2328/11 i 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, czyniąc to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z: 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; 11 października 2012 r., III FSK 1972/11; 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).
W sprawie ramy materialnoprawne umorzenia zaległości podatkowych wyznaczał art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b o.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Sąd pierwszej instancji potwierdził prawidłowość dokonanej w zaskarżonej decyzji interpretacji pojęć normatywnych użytych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., tj. "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyjaśnił również, że organy prawidłowo ustaliły okoliczności istotne dla oceny przesłanek z art. 67a § 1 o.p. Przede wszystkim wskazał, że skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności uniemożliwiających wywiązanie się z obowiązków podatkowych, a sama dolegliwość podatku nie stanowi ważnego interesu podatnika. Zwrócił uwagę, że w sprawie nie wykazano konieczności posiadania kilku nieruchomości, nie przedstawiono dokumentów finansowych ani sprawozdania z działalności. Sąd pierwszej instancji zauważył też, że przyczyna niepłacenia podatku powstała znacznie wcześniej niż okoliczności, na które powoływała się skarżąca (Covid-19, agresja Rosji na Ukrainę), co podważa jej argumentację. WSA w Gorzowie Wielkopolskim potwierdził, że organy prawidłowo rozważyły także przesłankę interesu publicznego. Wyraźnie zaznaczył, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania a w konsekwencji uznał, że decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, bez istotnych uchybień, które uzasadniałyby jej uchylenie.
W sytuacji, gdy skarżąca nie podważyła stanu faktycznego przyjętego jako podstawy rozstrzygania przez organ podatkowy oraz Sąd pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny jest nim związany. W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie zachodziły zaś przesłanki do zastosowania art. 67a § 1 pkt 3 o.p.
Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął jak w sentencji.
Jednocześnie, działając na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu sprostować zaskarżony wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim w zakresie odnoszącym się do oczywistej omyłki zawartej w jego komparycji, w której Sąd błędnie wskazał nazwę F. zamiast [...].
sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Anna Dalkowska