III FSK 119/25

III FSK 119/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak
Cezary Koziński
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 838/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 162
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Malinowska, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 838/24 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. M. rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 838/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę A. M. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "Dyrektor") z dnia 31 stycznia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca zaskarżyła go
w całości i żądając przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wskazano na naruszenie przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez orzeczenie przez WSA o oddaleniu skargi Skarżącej, pomimo sprawowania opieki przez Skarżącą nad chorą matką, która nie miała możliwości otrzymania opieki przez inną osobę, pominięcia dokumentacji medycznej matki Skarżącej (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski), pomimo braku winy Skarżącej w braku złożenia odwołania od decyzji w terminie, oddalenie skarg Skarżącej, poprzez przyjęcie, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023, poz. 2383 ze zm., dalej: "o.p."), co mogło i miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn uznania, iż Skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, w tym braku odniesienia się do złożonej dokumentacji medycznej (wraz z tłumaczeniem przysięgłym).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez orzeczenie przez WSA o oddaleniu skargi Skarżącej.
W myśl art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 162 § 2 o.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z treści cytowanego przepisu wynika, iż organ ma obowiązek przywrócić termin, jeżeli w sprawie wystąpiły kumulatywnie następujące przesłanki: (1) uchybienie terminowi; (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Zasadnie przyjął WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w rozpoznawanej sprawie za spełnione należy uznać pierwszą oraz czwartą przesłankę. Natomiast z akt administracyjnych wynika brak uprawdopodobnienia winy wnioskującej (Skarżącej) w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 28 września 2023 r., (brak spełnienia przesłanki trzeciej). Pomimo dołączenia dokumentacji medycznej, prawdopodobnie odnoszącej się do matki Skarżącej przebywającej na leczeniu onkologicznym w terminie 30 października 2023 r. – 31 października 2023 r. (w tłumaczeniu z języka rosyjskiego na język polski brak imienia i nazwiska osoby leczonej – k. 110 akt adm.) nie dołączono pełnej kopii paszportu Skarżącej. Przedstawiono jedynie w załączeniu jedną stronę kopii paszportu z datą "03.10.23 63" prawdopodobnie z wyjazdu z Polski na Białoruś, odnoszącej się do Skarżącej (k. 108 akt adm.). Brak przedstawienia całości kopii paszportu Skarżącej, nie pozwala jednak na przyjęcie uprawdopodobnienia braku winy wnioskującej (Skarżącej) w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Nawet jeżeli przyjąć, zgodnie z oświadczeniem Skarżącej, że wyjazd na Białoruś był pilny oraz niezaplanowany, celem pomocy w opiece chorującej onkologicznie matce oraz że wyjazd miałby mieć miejsce 3 października 2023 r., to przecież decyzja została odebrana 11 października 2023 r. przez samą Skarżącą. Tym samym z powyższego wynika, że Strona wróciła do Polski po prawdopodobnym wyjeździe w dniu 3 października 2023 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 28 września 2023 r., Skarżąca złożyła za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero 14 grudnia 2023 r. Skarżąca zatem nie wykazała, iż termin do złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie został zachowany.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn uznania, iż Skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, w tym braku odniesienia się do złożonej dokumentacji medycznej (wraz z tłumaczeniem przysięgłym).
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie tego Sądu przyjęto sposób rozumienia regulacji art. 141 § 4 p.p.s.a. jako podstawy zarzutu skargi kasacyjnej. W wyroku NSA z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2040/22 wskazano więc, że "zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.)". Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie, umożliwiając jego kontrolę instancyjną. Zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
W świetle powyższego uznać należy, że podniesione przez Skarżącą podstawy kasacyjne w odniesieniu do zarzucanych naruszeń prawa procesowego okazały się nietrafne, w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
s. Cezary Koziński s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Bogusław Woźniak