III FSK 1183/24

III FSK 1183/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski
Jolanta Sokołowska
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
III SA/Wa 185/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 185/24 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 3 listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 185/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę M. S. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "skarżąca kasacyjnie") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor", "DIAS", "Organ", "Organ II instancji") z dnia 3 listopada 2023 r.
w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego W.(dalej: "Naczelnik", "Organ
I instancji") z dnia 15 czerwca 2023 r., na mocy której orzeczono o jej odpowiedzialności podatkowej, jako członka zarządu K. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") wraz ze Spółką za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od marca do maja, lipca do sierpnia oraz października do grudnia 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca zaskarżyła go
w całości i żądając rozpoznania sprawy na rozprawie, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi od zaskarżonego postanowienia poprzez jej uwzględnienie w całości ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do WSA do ponownego rozpoznania. Dodatkowo Skarżąca wniosła
o zasadzenie zwrotu poniesionych kosztów postepowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych od Organu na swoją rzecz.
Zaskarżonemu wyrokowi Strona zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez oddalenie skargi w przedmiocie postanowienia Dyrektora z dnia 3 listopada 2023 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 16 czerwca 2023 r. nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika z dnia 15 czerwca 2023 r. nr [...], a które to postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 123 § 1, art. 200 § 1 i art. 121 § 1 o.p., polegającym na braku zapewnienia skarżącej kasacyjnie czynnego udziału w każdym stadium postępowania podatkowego, a ponadto postępowanie to przeprowadzone zostało w sposób uniemożliwiający Skarżącej zajęcie jakiegokolwiek stanowiska, co do zebranych dowodów i materiałów, mając na uwadze następujące okoliczności:
a) skarżąca kasacyjnie jakąkolwiek informację o toczącym się wobec niej postępowaniu podatkowym uzyskała w dniu 7 czerwca 2023 r., zaś faktyczną wiedzę o przedmiocie prowadzonego wobec niej postępowania dopiero z dniem 14 czerwca 2023 r., albowiem w ww. dniu umożliwiono jej dokonanie wglądu w akta sprawy dotyczącej jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, z którymi to materiałami, mając na uwadze obszerność zebranego przez organ podatkowy materiału dowodowego, była w stanie zapoznać się jedynie w częściowym zakresie, nie wspominając już o jakimkolwiek merytorycznym odniesieniu się do podnoszonych przez organ podatkowy zarzutów wobec jej osoby,
b) zważywszy na fakt, że pomiędzy częściowym zapoznaniem się przez skarżącą kasacyjnie z aktami prowadzonego postępowania podatkowego a doręczeniem jej postanowienia o jej solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług opiewające na kwoty rzędu kilkunastu milionów złotych, jak i postanowienia o jego natychmiastowej wykonalności, upłynęły zaledwie dwa dni, a nadto biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca kasacyjnie nie była w toku ww. postępowania reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skonstatować należy, że nie była ona w stanie merytorycznie ustosunkować się do zebranego materiału dowodowego, a tym samym zrealizować przysługujące jej gwarancje wynikające z art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 o.p.,
c) z uwagi na niemalże natychmiastowy sposób przeprowadzenia czynności z udziałem Skarżącej przez organ podatkowy, a także wydania postanowienia w przedmiocie jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług, Skarżąca nie była w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika, który wspomógłby ją w przygotowaniu stanowiska mającego na celu ochronę jej interesów i wykazania braku istnienia po jej stronie przesłanek do solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki,
w konsekwencji czego należało stwierdzić, iż postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone przez Organ w sposób nie budzący zaufanie podatnika do organów podatkowych, uniemożliwiający podjęcie Skarżącej jakiejkolwiek skutecznej obrony, a nadto zmierzający jedynie do osiągnięcia celu w postaci wykazania po stronie Skarżącej braku należytej staranności w zakresie rozliczeń podatkowych Spółki,
a tym samym przesłanek do nadania decyzji orzekającej o jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania ww. Spółki rygoru natychmiastowej wykonalności, a wobec zaistnienia których to uchybień WSA winien był wyeliminować zaskarżone postanowienie z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Organ wniósł o jej oddalenie oraz
o zasądzenie na swoją rzecz od Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna
z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika z dnia 15 czerwca 2023 r., mają czy też nie mają zastosowania przepisy art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 121 § 1 o.p., odnoszące się do zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania podatkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 121 § 1 o.p., polegającym na braku zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania podatkowego, a ponadto przeprowadzenie postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w sposób uniemożliwiający Skarżącej zajęcie jakiegokolwiek stanowiska, co do zebranych dowodów i materiałów.
Zgodnie z brzmieniem art. 219 o.p., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215 o.p., a do postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1 tej ustawy, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252 o.p., z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3 o.p., wydaje się postanowienie. Z treści przywołanych wyżej unormowań, nie wynika że do postanowień, na które przysługuje zażalenie (jak w niniejszej sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej), stosuje się przepisy art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 o.p.
W tej sprawie, organy podatkowe nie miał obowiązku zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, a zatem zarzut naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 121 § 1 o.p. jest bezzasadny. Podnoszone przez Skarżącą takie okoliczności jak: pozbawienia prawa do wypowiedzenia się co do treści zebranych dowodów, które w ocenie organów dawały podstawę do wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania K. Sp. z o.o.; wglądu w akta sprawy tuż przed doręczeniem decyzji o odpowiedzialności oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności; upływu zaledwie dwóch dni, od momentu zapoznania się z aktami sprawy do wydania zaskarżonego postanowienia, kiedy istniała jeszcze możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie mają wpływu na wynik postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Jest to bowiem, postępowanie odrębne od postępowania w tym przypadku prowadzonego w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki. Powyższe okoliczności mogą być rozważane w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 15.06.2023 r., ponieważ dotyczą procedury prowadzonego postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe K. sp. z o.o.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
s. Dominik Gajewski s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Jolanta Sokołowska
-----------------------
2