III FSK 1111/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości spółki E. sp. z o.o. w upadłości. Syndyk masy upadłości złożył korekty deklaracji podatkowych za rok 2021, domagając się zastosowania niższych stawek podatku od nieruchomości, argumentując, że po ogłoszeniu upadłości spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji (WSA w Kielcach) oddalił skargę syndyka, podzielając stanowisko organów podatkowych, że związek nieruchomości z działalnością gospodarczą nie został przerwany, a potencjalne wykorzystanie nieruchomości do celów gospodarczych uzasadniało zastosowanie wyższych stawek. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną syndyka, uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd kasacyjny uznał, że ogłoszenie upadłości spółki jest zdarzeniem prawnie doniosłym, które istotnie zmienia jej funkcjonowanie. Podkreślono, że brak zgody sędziego-komisarza na prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka, w połączeniu z celem postępowania upadłościowego (likwidacja masy upadłości w celu zaspokojenia wierzycieli), wyklucza związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, że organy podatkowe i sąd pierwszej instancji nie wykazały, aby nieruchomości spółki w upadłości były faktycznie lub potencjalnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej po ogłoszeniu upadłości, co uzasadniało zastosowanie niższych stawek podatkowych. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości podmiotów w upadłości, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i wpływu ogłoszenia upadłości na związek nieruchomości z działalnością gospodarczą.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości likwidacyjnej, gdzie syndyk nie uzyskał zgody na prowadzenie przedsiębiorstwa. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do upadłości układowej lub sytuacji, gdy syndyk faktycznie kontynuuje działalność gospodarczą za zgodą organów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomości spółki znajdującej się w stanie upadłości likwidacyjnej, zarządzane przez syndyka, mogą być uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uzasadniając opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomości spółki w upadłości likwidacyjnej, zarządzane przez syndyka bez zgody sędziego-komisarza na prowadzenie przedsiębiorstwa, nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów, co wyklucza zastosowanie wyższych stawek podatku od nieruchomości.
Uzasadnienie
Ogłoszenie upadłości spółki stanowi istotną zmianę jej sytuacji, a celem postępowania jest likwidacja majątku na rzecz wierzycieli, a nie prowadzenie działalności gospodarczej. Brak zgody sędziego-komisarza na prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka oraz fakt, że majątek stanowi masę upadłości, wykluczają związek nieruchomości z działalnością gospodarczą, nawet jeśli ich charakter na to wskazuje lub były one wcześniej wykorzystywane w tym celu.
Czy brak zgody sędziego-komisarza na prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka wpływa na ocenę związku nieruchomości z działalnością gospodarczą spółki w upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak zgody sędziego-komisarza jest kluczową okolicznością, która w połączeniu z celem postępowania upadłościowego (likwidacja masy upadłości) przesądza o braku związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka wymaga zgody sędziego-komisarza. Brak takiej zgody, w kontekście likwidacyjnego charakteru postępowania, oznacza, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a nieruchomości nie mogą być uznane za z nią związane.
Czy charakter nieruchomości (np. przemysłowy) lub jej wcześniejsze wykorzystanie do działalności gospodarczej wystarcza do uznania jej za związaną z działalnością gospodarczą po ogłoszeniu upadłości spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam charakter nieruchomości lub jej przeszłe wykorzystanie nie wystarcza do uznania jej za związaną z działalnością gospodarczą po ogłoszeniu upadłości, jeśli faktycznie nie jest ona wykorzystywana w tej działalności, a postępowanie ma charakter likwidacyjny.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku TK SK 39/19, podkreślając konieczność ustalenia faktycznego lub potencjalnego związku z prowadzoną działalnością. W sytuacji upadłości, gdzie celem jest likwidacja, a nie prowadzenie biznesu, taki związek nie istnieje, chyba że istnieją silne dowody na przeciwną aktywność.
Przepisy (34)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2a-3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Związek gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej nie może opierać się wyłącznie na posiadaniu przez przedsiębiorcę, lecz wymaga faktycznego lub potencjalnego związku z prowadzoną działalnością. Po ogłoszeniu upadłości, w przypadku braku zgody sędziego-komisarza na prowadzenie przedsiębiorstwa, nieruchomości nie są związane z działalnością gospodarczą.
Pr.Up. art. 206 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka wymaga zezwolenia rady wierzycieli lub sędziego-komisarza.
Pr.Up. art. 213 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Zezwolenia sędziego-komisarza wymaga dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał naruszenie tej zasady przez błędną ocenę materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA. Sąd kasacyjny uznał naruszenie tego przepisu przez WSA.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzekł o uwzględnieniu skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. b) i lit. c)
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § ust. 9
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Pr.Up. art. 306
Ustawa Prawo upadłościowe
Pr.Up. art. 308
Ustawa Prawo upadłościowe
Pr.Up. art. 2 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli i ewentualne zachowanie przedsiębiorstwa.
Pr.Up. art. 61
Ustawa Prawo upadłościowe
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości.
Pr.Up. art. 75 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu masą upadłości.
Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 3
u.p.d.o.p. art. 16f § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Podatnicy, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość nie prowadzą działalności gospodarczej, nie dokonują odpisów amortyzacyjnych.
u.p.d.o.f. art. 22f § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 74 § pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zrzeczenie się rozprawy.
p.p.s.a. art. 187
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedstawienie zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów.
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie upadłości spółki przerywa związek nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. • Brak zgody sędziego-komisarza na prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka wyklucza związek nieruchomości z działalnością gospodarczą. • Cel postępowania upadłościowego (likwidacja masy upadłości) jest sprzeczny z prowadzeniem działalności gospodarczej. • Potencjalne wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej nie jest wystarczające po ogłoszeniu upadłości, jeśli faktycznie nie jest ona prowadzona.
Odrzucone argumenty
Nieruchomości spółki w upadłości nadal są związane z działalnością gospodarczą ze względu na ich charakter i wcześniejsze wykorzystanie. • Posiadanie statusu przedsiębiorcy przez spółkę w upadłości uzasadnia opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości. • Utrzymanie umowy najmu przez syndyka stanowi przejaw prowadzenia przedsiębiorstwa.
Godne uwagi sformułowania
moment ogłoszenia upadłości spółki (...) nie był zdarzeniem neutralnym z punktu widzenia toczącego się sporu • brak zgody sędziego-komisarza na prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka (...) wpływa w istotny sposób na ocenę w zakresie faktycznego sposobu wykorzystania gruntów, budynków i budowli spółki • nie sposób utożsamiać czynności syndyka realizującego cel postępowania upadłościowego z prowadzeniem działalności gospodarczej • nie można obciążać Spółki znajdującej się w upadłości podatkiem od nieruchomości w wyższej stawce, jedynie z uwagi na teoretyczną możliwość gospodarczego wykorzystania nieruchomości
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Anna Dalkowska
członek
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości podmiotów w upadłości, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i wpływu ogłoszenia upadłości na związek nieruchomości z działalnością gospodarczą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości likwidacyjnej, gdzie syndyk nie uzyskał zgody na prowadzenie przedsiębiorstwa. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do upadłości układowej lub sytuacji, gdy syndyk faktycznie kontynuuje działalność gospodarczą za zgodą organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z upadłością, które ma istotne implikacje praktyczne dla przedsiębiorców i syndyków. Wyrok NSA stanowi istotne doprecyzowanie wykładni przepisów po orzeczeniach TK.
“Upadłość spółki a podatek od nieruchomości: NSA wyjaśnia, kiedy wyższe stawki nie obowiązują.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.