Orzeczenie · 2026-03-26

III FSK 1106/25Oddalenie skargi kasacyjnej odpowiedzialność podatkowa osob trzecich 42

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-26
NSAPodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciazaległości podatkoweVATdoręczeniepełnomocnikwstrzymanie wykonaniastwierdzenie nieważnościskarga kasacyjnaprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe. Skarżący zarzucał Sądowi pierwszej instancji liczne naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 252 § 1 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (błędna ocena prawna stanu faktycznego i uznanie, że organ miał prawo odmówić wstrzymania wykonania decyzji). Podnoszono również naruszenia prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 252 § 1 o.p. (pojęcie 'uprawdopodobnienia') i art. 247 § 1 pkt 3 o.p. (pojęcie 'rażącego naruszenia prawa'). NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, a przesłanki nieważności, w tym 'rażące naruszenie prawa', muszą być interpretowane ściśle. Wadliwość doręczenia decyzji, nawet w sytuacji ustanowienia pełnomocnika po jej wysłaniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa tkwiącego w samej decyzji i nie uzasadnia stwierdzenia jej nieważności. Sąd wskazał, że decyzja Naczelnika US została skutecznie doręczona w trybie art. 150 o.p., a zmiana pełnomocnika po wyekspediowaniu decyzji nie ma wpływu na ocenę skuteczności jej doręczenia. Uchwała NSA I FPS 4/21 dotyczyła innej sytuacji. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., a zarzuty dotyczące naruszenia art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. nie znalazły uzasadnienia. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a od skarżącego zasądzono koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście wadliwości doręczenia decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności oraz zasady skuteczności doręczeń w przypadku zmiany pełnomocnika po wysłaniu decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji w kontekście wniosku o stwierdzenie jej nieważności i wstrzymanie wykonania.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wadliwe doręczenie decyzji ostatecznej, w tym w sytuacji ustanowienia pełnomocnika po wysłaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe doręczenie decyzji ostatecznej nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, które tkwi w samej decyzji. Kwestia ta ma znaczenie dla oceny, czy decyzja została doręczona, ale nie dla stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajne i musi być interpretowane ściśle. Rażące naruszenie prawa musi tkwić w samej decyzji, a nie w procedurze jej doręczenia. Wadliwe doręczenie nie jest samoistną podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak należy interpretować pojęcie 'uprawdopodobnienia' w kontekście art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiącego podstawę do wstrzymania wykonania decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uprawdopodobnienie oznacza, że przypuszczalne istnienie wady decyzji powodującej jej nieważność odnosi się do wady mającej pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego lub ujawniających takie cechy w trakcie tych czynności. Nie wystarczy samo przedstawienie argumentów przez stronę.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle którego istnienie faktu jest wysoce prawdopodobne. Wstrzymanie wykonania decyzji musi wynikać z daleko idącego przekonania organu o wystąpieniu przesłanek nieważności, uzasadnionego niebudzącymi wątpliwości okolicznościami.

Czy zmiana pełnomocnika po wydaniu i wysłaniu decyzji przez organ podatkowy, a przed skutecznym doręczeniem, wpływa na ocenę skuteczności doręczenia w trybie zastępczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana pełnomocnika po wyekspediowaniu decyzji nie ma wpływu na ocenę skuteczności jej doręczenia. Obowiązki organu wobec pełnomocnika aktualizują się od dnia zawiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnictwa.

Uzasadnienie

NSA powołał się na jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym zmiana pełnomocnika po wyekspediowaniu decyzji nie wpływa na ocenę skuteczności doręczenia. Inna interpretacja prowadziłaby do braku możliwości skutecznego doręczenia decyzji.

Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się sąd, i poddaje się kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że uzasadnienie wyroku WSA przedstawia stan faktyczny, stanowiska stron, powołuje regulacje prawne, rekonstruuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnia kluczowe kwestie, co czyni je wystarczającym do kontroli instancyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Przepisy (42)

Główne

o.p. art. 150 § § 4

Ordynacja podatkowa

Doręczenie zastępcze w trybie art. 150 § 4 o.p. może być skuteczne, nawet jeśli strona ustanowiła pełnomocnika po wydaniu i wysłaniu decyzji, o ile organ powziął wiedzę o pełnomocniku po zakończeniu procedury doręczenia.

o.p. art. 247 § § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji musi tkwić w samej decyzji i mieć charakter oczywisty, a nie dotyczyć wadliwości procedury doręczenia.

o.p. art. 252 § § 1

Ordynacja podatkowa

Wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 252 § 1 o.p. wymaga uprawdopodobnienia, że decyzja jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność, co oznacza istnienie pewnych cech oczywistości tej wady.

o.p. art. 150 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 145 § § 2

Ordynacja podatkowa

Obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi aktualizuje się od dnia zawiadomienia organu podatkowego o ustanowieniu pełnomocnictwa.

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu nie może być interpretowana w sposób prowadzący do unieważnienia skutecznie wszczętej procedury doręczenia decyzji.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 145 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

PPSA art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2018 r. poz. 265 art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

o.p. art. 138i § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 212

Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 i art. 247 § 1 pkt 3 o.p. (błędna ocena prawna stanu faktycznego). • Naruszenie prawa materialnego, w tym błędna wykładnia art. 252 § 1 o.p. (pojęcie 'uprawdopodobnienia') i art. 247 § 1 pkt 3 o.p. (pojęcie 'rażącego naruszenia prawa'). • Kwestia skuteczności doręczenia decyzji w sytuacji ustanowienia pełnomocnika po jej wysłaniu.

Godne uwagi sformułowania

wadliwe doręczenie decyzji ostatecznej nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 o.p. • postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i musi być interpretowane ściśle • uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu jest wysoce prawdopodobne • zmiana pełnomocnika po wyekspediowaniu decyzji nie ma wpływu na ocenę skuteczności jej doręczenia

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Tomasz Kolanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście wadliwości doręczenia decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności oraz zasady skuteczności doręczeń w przypadku zmiany pełnomocnika po wysłaniu decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji w kontekście wniosku o stwierdzenie jej nieważności i wstrzymanie wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – wpływu wadliwości doręczenia na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Wadliwe doręczenie decyzji podatkowej – czy to wystarczy do jej unieważnienia?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst