III FSK 1024/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (członka zarządu) za zaległości spółki. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące oceny wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżącemu nie można przypisać winy w niezłożeniu wniosku o upadłość we właściwym terminie, co skutkowało uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy wniosek o upadłość został złożony we właściwym czasie, co należy oceniać systemowo, a nie mechanicznie według dwutygodniowego terminu. W tej konkretnej sprawie, wniosek o upadłość został złożony przez poprzedni zarząd, a skarżący objął funkcję w trakcie postępowania upadłościowego, co wykluczało możliwość złożenia przez niego kolejnego wniosku. NSA potwierdził również, że członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności, gdy nie miał wpływu na złożenie wniosku o upadłość lub gdy wystąpiły inne okoliczności egzoneracyjne. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował prawo, oddalając skargę kasacyjną organu i zasądzając koszty postępowania od organu na rzecz strony skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście wniosku o ogłoszenie upadłości i przesłanki braku winy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o upadłość został złożony przez poprzedni zarząd, a nowy członek zarządu objął funkcję w trakcie postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie lub nie został złożony wcale?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności, jeśli wykaże brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie, lub gdy nie miał wpływu na złożenie wniosku.
Uzasadnienie
Ocena właściwego czasu na złożenie wniosku o upadłość jest systemowa. Członek zarządu nie ponosi winy, gdy nie miał faktycznej ani prawnej możliwości złożenia wniosku, np. gdy wniosek został już złożony przez poprzedni zarząd.
Jak należy interpretować zwrot 'we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości' w kontekście odpowiedzialności członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot ten oznacza nie tylko terminowe zgłoszenie wniosku, ale także sytuację, gdy członek zarządu nie miał wpływu na jego złożenie lub gdy złożenie wniosku przez poprzedni zarząd wykluczało możliwość złożenia kolejnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że należy brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym możliwość wykazania braku winy przez członka zarządu, a także fakt, że wniosek o upadłość został już złożony przez poprzedni zarząd.
Czy sąd administracyjny może uchylić decyzje organów i umorzyć postępowanie administracyjne, jeśli stwierdzi wystąpienie przesłanki egzoneracyjnej (np. brak winy członka zarządu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., jeśli stwierdzi, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu naruszyły prawo, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania przez sąd jest dopuszczalne, gdy stwierdzono przesłankę egzoneracyjną, która czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co pozwala na definitywne załatwienie sprawy bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym członków zarządu, za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, gdy akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu naruszyły przepisy prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, gdy stwierdzono naruszenie prawa skutkujące bezprzedmiotowością postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA w orzeczeniu wydanym w następstwie uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg sporządzenia uzasadnienia umożliwiającego kontrolę instancyjną.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy oceny dowodów w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 208 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego.
u.p.u.n. art. 21
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
p.u. art. 13
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Dotyczy oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący odrzucenia pozwu lub wniosku, gdy sprawa jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Członek zarządu nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, gdy nie miał na to wpływu lub gdy wniosek został już złożony przez poprzedni zarząd. • Ocena właściwego czasu na złożenie wniosku o upadłość powinna być systemowa i uwzględniać całokształt okoliczności sprawy. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzje organów i umorzył postępowanie, stwierdzając przesłankę egzoneracyjną.
Odrzucone argumenty
Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ocenę sądu pierwszej instancji dotyczącą wniosku o upadłość i odpowiedzialności członka zarządu.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie, powinna być dokonywana systemowo z uwzględnieniem przepisów prawa upadłościowego. • Właściwy czas na zgłoszenie wniosku o upadłość to moment, gdy członek zarządu wie albo przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć, że spółka nie jest już w stanie zaspokoić w całości wszystkich wierzycieli. • Zmiana składu zarządu w toku postępowania upadłościowego nie ma wpływu na jego bieg. • Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek umorzenia postępowania.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Anna Juszczyk-Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście wniosku o ogłoszenie upadłości i przesłanki braku winy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o upadłość został złożony przez poprzedni zarząd, a nowy członek zarządu objął funkcję w trakcie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Wyjaśnia niuanse związane z wnioskiem o upadłość i przesłanką braku winy.
“Czy członek zarządu zawsze odpowiada za długi spółki? NSA wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wniosku o upadłość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.