III FSK 1010/23 - Postanowienie S NSA Data orzeczenia 2025-12-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Gabriela Jyż Andrzej Wawrzyniak Danuta Oleś Olga Żurawska - Matusiak Jerzy Stelmasiak Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności Sygn. powiązane I SA/Wr 588/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-03-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Odrzucono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2167 art. 5a § 4, art. 5a § 11, art. 5a § 1, art. 5a § 5 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 45 ust. 1, art. 2 i art. 4, art. 5a § 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 391 art. 47 KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ Dz.U. 1993 nr 61 poz 284 art. 6 ust. 1 Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia NSA Gabriela Jyż sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia NSA Danuta Oleś sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [...] sp. z o.o. [...] na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2025 r. odrzucające wniosek [...] sp. z o.o. [...] o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 588/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 czerwca 2022 r., nr SKO/PO-413/161/2022 w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia: odrzucić zażalenie. Uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku [...] sp. z o.o. [...] o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 588/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]z dnia 6 czerwca 2022 r., nr SKO/PO-413/161/2022 w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2021 r. odrzucił wniosek. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że [...] sp. z o.o. [...] (Spółka) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 588/22, oddalającego skargę Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium [...] z 6 czerwca 2022 r., nr SKO/PO-413/161/2022, w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2021 r. Pismem z 21 marca 2025 r. (w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia dokonanego w oparciu o art. 5a § 4 zdanie trzecie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, zwana dalej: "p.u.s.a.") Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła wniosek, na podstawie art. 5a § 1 i § p.u.s.a., o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności i wyłączenie sędziego Anny Dalkowskiej od orzekania ze względu na niespełnienie wymogu niezawisłości i bezstronności w przedmiotowej sprawie. Spółka twierdziła, że udział sędziego NSA Anny Dalkowskiej w postępowaniu w składzie orzekającym będzie prowadził do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych. Wskazała na następujące okoliczności: do powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA doszło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przez przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw i w trybie przesądzającym o nielegalności powołania sędziego; okoliczności powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA wskazują, że to nie merytoryczne kwalifikacje i doświadczenie były powodem Jej powołania; postępowanie sędziego NSA Anny Dalkowskiej już po Jej powołaniu na sędziego NSA wskazuje na to, że przedkłada ona aktywność w administracji publicznej, a więc w organach władzy wykonawczej, nad aktywność wynikającą z pełnienia funkcji sędziego NSA; już po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego sędzia NSA Anna Dalkowska nadal pozostawała na stanowisku podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości; aktywność sędziego NSA Anny Dalkowskiej już po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego - sędzia NSA Anna Dalkowska nie wskazywała na to, iż realizowała aktywność orzeczniczą, ale raczej skupiła się na staraniach o uzyskanie statusu członka Krajowej Rady Sądownictwa, a po powodzeniu w tych staraniach wystąpiła o zmniejszenie wymiaru orzekania ze względu "na szczególne obciążenie obowiązkami w Krajowej Radzie Sądownictwa"; prokurator z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, po rozpoznaniu zawiadomienia lustitii wszczął 11 czerwca 2024 r. śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i działania na szkodę interesu publicznego w celu osiągnięcia korzyści osobistej przez 20 sędziów członków KRS w okresie od 2017 r., tj. o czyn z art. 231 § 1 i 2 k.k. (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza), o czym poinformowała w mediach społecznościowych Prokuratura Krajowa; osoby wskazane w zawiadomieniu, w tym sędzia NSA Anna Dalkowska, byli funkcjonariuszami publicznymi i podejmowali działania sprzeczne z prawem, co może w konsekwencji skutkować odpowiedzialnością karną z art. 231 k.k.; sędzia NSA Anna Dalkowska była zagorzałą obrończynią "reform" PiS w sądach przed TSUE; to ona miała stać za rezygnacją z funkcji prezesa największego sądu w Polsce - Sądu Okręgowego w Warszawie - Joanny Bitner, jak również domagała się dymisji wiceprezes Sądu Rejonowego w Myśliborzu Alicji Karpus-Rutkowskiej - sędzia nie zgodziła się na areszt dla uczestnika manifestacji Strajku Kobiet, który uderzył księdza. Spółka powołała się następujące dowody: - postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 15 lutego 2021 r., nr 1130.20.2021, o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (M.P. z 2021 r. poz. 425); - uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z 18 czerwca 2020 r., nr 487/2020, w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa stanowiska sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Izbie Finansowej (M.P. z 2018 r. poz. 634); - orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: wyrok Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18, A.K. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa i C.P. i D.O. przeciwko Sądowi Najwyższemu; wyrok Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r. w sprawie C-718/21 przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa; - orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: wyrok z 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; wyrok z 8 listopada 2021 r., skargi nr 49868/19 i 57511/19 Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce; wyrok z 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce; - uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z 27 marca 2012 r., nr 97/2012, postanawiającej m.in. o nieprzedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sędzi Anny Dalkowskiej; -https://oko.press/prezydent-hurtowo-awansuje-wspolpracownikow-resortu-ziobry; -https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art8656641-anna-dalkowska-wiceminister-sprawiedliwosci-i-sedzia-nsa-laczenie-tych-funkcji-moze-miec-powazne-konsekwencje; -https://www.wprost.pl/kraj/10437919/anna-dalkowska-rezygnuje-z-funkcji- wiceministra-sprawiedliwosci-bedzie-sedzia-nsa.html; -https://wiadomosci.onet.pl/kraj/anna-dalkowska-wiceminister-ms-i-sedzia-nsa-wyroki- moga-byc-podwazane/ic7rvd; -https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/prokuratura-krajowa-sledztwo-w-sprawie-sedziowczlonkow-krs, 526136.html; - https://oko.press/zastepczyni-ministra-ziobry-awans-az-do-nsa; - postanowienie NSA z 7 października 2024 r., sygn. akt III FSK 605/24. Pismem z 19 października 2025 r. sędzia NSA Anna Dalkowska, na podstawie art. 5a § 11 p.u.s.a., przedstawiła stanowisko w sprawie przedmiotowego wniosku Spółki. W oparciu o art. 5a § 6 p.u.s.a. złożyła wniosek formalny o odrzucenie wniosku w sprawie zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwagi na jego braki formalne. Wskazała, że Spółka nie wykazała załączonymi dowodami, po pierwsze, istnienia przesłanek pozytywnych wyłączenia sędziego oraz po drugie, jakiegokolwiek związku pomiędzy okolicznościami, które wskazała na poparcie swoich twierdzeń, z okolicznościami dotyczącymi Spółki i z charakterem sprawy. Oświadczyła także, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku jej bezstronności w niniejszej sprawie. Powołanie przez Prezydenta RP na urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego nastąpiło wskutek obiektywnej i transparentnej procedury konkursowej przed Krajową Radą Sądownictwa, posiadającą demokratyczny mandat Narodu mający swe źródło w konstytucyjnych zasadach wynikających z art. 2 i art. 4 Konstytucji RP na podstawie uchwały, która była przedmiotem kontroli przez Sąd Najwyższy z zagwarantowaniem skutecznej ochrony sądowej wszystkich członkom procedury konkursowej. Oświadczyła, że brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzeń, aby jej postępowanie po powołaniu na urząd sędziego, w szczególności członkostwo w Krajowej Radzie Sądownictwa, tj. w konstytucyjnym organie państwa, będące następstwem powołania na podstawie i zgodnie z obowiązującą ustawą o Krajowej Radzie Sądownictwa z dnia 12 maja 2011 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1186) stanowiło okoliczność powodującą obniżenie jej standardu bezstronności i niezależności w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucając wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności wyjaśnił, że zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a., dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Stosownie do dyspozycji art. 5a § 5 p.u.s.a., wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1; 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny, o czym stanowi art. 5a § 6 p.u.s.a. Naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności jest powiązane z jego możliwym wpływem na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (por. J. Chlebny, W. Chróścielewski, Test niezawisłości i bezstronności sędziego - forma przeciwdziałania kryzysowi w sądownictwie administracyjnym, PiP 2024, nr 6, s. 13). Rekonstruując zatem z treści norm art. 5a § 5 w zw. z art. 5a § 1 p.u.s.a. wymagania wniosku dotyczącego zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności należy uznać, że treść ww. wniosku powinna się odnosić do "okoliczności danej sprawy" oraz uwzględniać okoliczności dotyczące uprawnionego oraz charakteru sprawy (zob. postanowienie NSA z 17 lutego 2025 r., sygn. akt I FSK 1978/2, pub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza wniosku Spółki z dnia 21 marca 2025 r. doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do konkluzji, że nie spełnia on wymagań, o których mowa w art. 5a § 5 p.u.s.a. Brak jest w nim mianowicie żądania stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1, tj. brak jest żądania zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, gdyż w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Jakkolwiek podniesiona we wniosku argumentacja, dotyczy okoliczności towarzyszących powołaniu Anny Dalkowskiej na stanowisko sędziego NSA i jej postępowania po powołaniu, to jednakże Spółka nie wykazała, że okoliczności te mogłyby ewentualnie wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest odmowa zwrotu - przez organ administracji publicznej (Prezydenta Miasta [...]; Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]) - obowiązany do realizowania fiskalnego interesu Skarb Państwa - nadpłaty w podatku od nieruchomości za konkretny rok. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnioskodawca "nie załączył do wniosku żadnych dowodów na istnienie ewentualnego związku pomiędzy spółką, ewentualnie członkami zarządu spółki, charakterem sprawy dotyczącej podatku od nieruchomości a ewentualnymi deficytami bezstronności sędziego". Tymczasem, wymogiem formalnym wniosku o zbadanie spełniania przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności na mocy art. 5a § 1 i § 5 pkt 2 p.u.s.a. jest wskazanie konkretnych przyczyn, które mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w okolicznościach konkretnej sprawy oraz z uwzględnieniem możliwego wpływu tych okoliczności na jej wynik. Z tego obowiązku Spółka, w tej konkretnej sprawie, nie wywiązała się. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a. odrzucił wniosek Spółki o zbadanie spełniania przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przechodząc do oceny zażalenia, to podlega ono odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3 p.u.s.a.). W art. 5a § 5 p.u.s.a. określono wymogi wniosku, natomiast stosownie do art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5 podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny. W kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 5a p.u.s.a. określono procedurę merytorycznego rozpoznania wniosku oraz postępowanie odwoławcze, wskazując zarówno sąd właściwy do jego rozpoznania, jak i skład rozpoznający wniosek oraz sposób jego wyłonienia. W przypadku rozpoznania wniosku przez Naczelny Sąd Administracyjny, jego rozpoznanie następuje w składzie 5 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 5a § 10 p.u.s.a.). Stosownie zaś do art. 5a § 16 p.p.s.a. zdanie pierwsze od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego ostatniego przepisu wynika, że zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku (co do meritum tj. oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia przez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy). Dodatkowo należy zauważyć, że przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane art. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.). Skoro zatem ustawodawca w art. 5a p.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, to mocą przywołanego art. 5a § 18 tej ustawy w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. Natomiast przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków, jak i postanowień) Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenia tego sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Warto również zwrócić uwagę, że w zakresie zbliżonej instytucji procesowej, tj. wniosku o wyłączenie sędziego (asesora, referendarza) w przepisie art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a., dano stronie postępowania prawo do wniesienia zażalenia, ale tylko na postanowienie, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego. W art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie zastosowano zwrotu "w sprawie wniosków o wyłączenie sędziego lub sędziów". Ustawodawca wskazał wprost w treści przepisu art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. na możliwość zaskarżenia zażaleniem tylko postanowienia, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego a nie odrzucenie tego wniosku. Podsumowując, wobec faktu, iż możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziów nie została przewidziana również w innych przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należy, że na wydane na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a. postanowienie Naczelnego Sądu administracyjnego o odrzuceniu wniosku strony o zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności (art. 5a § 1 p.u.s.a.) nie przysługuje zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela tym samym stanowisko prezentowane w dotychczasowym dominującym orzecznictwie (patrz np. postanowienia NSA z: 4 lipca 2025 r. III OZ 353/25, 24 czerwca 2025 r. III OZ 322/25, 27 maja 2025 r. II GSK 2569/21, 20 marca 2025 r. III OZ 107/25, z 19 stycznia 2025 r. II OZ 922/24, 26 listopada 2024 r. I FZ 268/24, 26 listopada 2024 r., III OZ 482/24, 30 października 2024 r. II OZ 582/24, 30 listopada 2023 r. I GSK 878/17, 27 października 2023 r., I GZ 319/23,13 września 2023 r. sygn. akt III OZ 376/23; 23 czerwca 2023 r. sygn. akt I OZ 227/23; 7 czerwca 2023 r. sygn. akt III OZ 258/23; 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OZ 179/23; 19 grudnia 2022 r. sygn. akt III FZ 573/22, 20 września 2022 r. II GSK 1396/22, pub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) i z tego względu nie podziela odmiennego stanowiska wyrażonego w postanowieniu NSA z 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt I GZ 220/23. pub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podstawy do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu wniosku nie mogą stanowić same w sobie przepisy Konstytucji RP, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Karty Praw Podstawowych. Wymaga podkreślenia, że prawo do sądu nie jest nieograniczone. Warto w tym względzie wskazać na wyrok z 10 maja 2000 r., sygn. akt K 21/99 (pub. OTK 2000/4/109), w którym Trybunał Konstytucyjny wskazał pewne ograniczenia prawa do sądu, które nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym. Już sam kształt postępowania przed sądem stwarza pewne ograniczenia. Do ograniczeń tych można zaliczyć m.in.: terminy procesowe i materialne, opłaty, zasady inicjowania postępowania, rygory postępowania dowodowego. Są one niezbędne ze względu na pozostałe wartości państwa prawnego, jak np. zaufanie do prawa czy bezpieczeństwo prawne. Te ograniczenia formalne postępowania zakreślają wyraźne granice realizacji prawa do sądu. Ogół zasad postępowania stanowi pewien model. Nie można wiązać ograniczenia prawa do sądu z obowiązkiem wypełnienia przez stronę czy też jej pełnomocnika obowiązków nałożonych przez sąd zgodnie z obowiązującą procedurą. Nie stanowi to pozbawienia strony prawa do sądu. Zatem odrzucenie wniosku a następnie odrzucenie zażalenia w okolicznościach niniejszej sprawy nie narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty Praw Podstawowych. W doktrynie i judykaturze prawo do sądu jest ujmowane trójelementowo (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 września 1998 r., K 28/97, OTK 1998, nr 4, poz. 50). Zatem składa się ono z: 1) prawa dostępu do sądu, 2) prawa do odpowiednio ukształtowanego procesu i 3) prawa do uzyskania wyroku sądowego. W rozpoznawanej sprawie prawo do sądu nie zostało naruszone przez zaniechanie rozpoznania merytorycznego wniosku i wydanie orzeczenia formalnego o odrzuceniu tego środka prawnego a następnie odrzucenie wniesionego zażalenia. Wprawdzie prawo do rozstrzygnięcia sprawy jest elementem prawa do sądu, jednak należy uznać, że prawo do rozstrzygnięcia sprawy oznacza możliwość uzyskania rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym, przy założeniu, że postępowanie mogło być skutecznie wszczęte i mogło w ten sposób toczyć się (zob. P. Grzegorczyk, K. Weitz, M. Safjan, L. Bosek [red.], Konstytucja. Komentarz, T. I, Warszawa 2016, s. 1149; por. też np. postanowienie NSA z 9 czerwca 2022 r., II FZ 49/22). Dlatego z zakresu prawa do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym nie można wyłączyć tych rozstrzygnięć, które mają charakter formalny, jeżeli zapadły one w ramach właściwej procedury. Bez wpływu na sposób załatwienia niniejszego postepowania wpadkowego pozostają zarzuty i argumentacja podniesiona w zażaleniu. Z uwagi bowiem na brak prawnej dopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma możliwości poddania takiego rozstrzygnięcia kontroli instancyjnej co do istoty. Mając na względzie powyższe wywody, należy stwierdzić, że wniesione w niniejszej sprawie zażalenie z 12 listopada 2025 r. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2025 r. jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 168 § 1 p.p.s.a. odrzucił zażalenie.
Pełny tekst orzeczenia
III FSK 1010/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.