III CZP 93/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego była kwestia właściwości sądu do rozpoznania sprawy o uchylenie uchwały stowarzyszenia. Sąd Okręgowy w Toruniu przedstawił zagadnienie prawne, wskazując na wątpliwości wynikające ze zmian w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym, które weszły w życie 1 stycznia 2001 r. Przed tą datą sprawy dotyczące uchwał stowarzyszeń należały do właściwości sądów wojewódzkich (okręgowych). Po zmianach, rejestracją stowarzyszeń zajmują się sądy rejonowe (sądy gospodarcze). Sąd Najwyższy zważył, że sprawy o uchylenie uchwały stowarzyszenia nie są sprawami rejestrowymi, a przepisy Prawa o stowarzyszeniach nie wskazują jednoznacznie na właściwość sądu okręgowego. Analiza przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 13 § 1 k.p.c. (domniemanie drogi procesu) oraz art. 507 k.p.c. (domniemanie kompetencji sądów rejonowych w postępowaniu nieprocesowym), doprowadziła Sąd Najwyższy do wniosku, że sprawy te powinny być rozpoznawane przez sądy rejonowe w trybie nieprocesowym, ponieważ nie ma przepisu szczególnego wyłączającego tę właściwość.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie właściwości sądu do rozpoznawania spraw o uchylenie uchwały stowarzyszenia po zmianach w przepisach dotyczących Krajowego Rejestru Sądowego.
Dotyczy stanu prawnego po wejściu w życie ustawy o KRS i przed ewentualnymi dalszymi zmianami w Prawie o stowarzyszeniach.
Zagadnienia prawne (1)
Jaki sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy o uchylenie uchwały stowarzyszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprawy o uchylenie uchwały stowarzyszenia rozpoznaje sąd rejonowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, analizując przepisy Prawa o stowarzyszeniach oraz Kodeksu postępowania cywilnego, stwierdził, że po wejściu w życie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, sprawy o uchylenie uchwały stowarzyszenia nie są sprawami rejestrowymi i powinny być rozpoznawane przez sądy rejonowe w trybie nieprocesowym, zgodnie z ogólnymi przepisami k.p.c., gdyż brak jest przepisu szczególnego wskazującego na właściwość sądu okręgowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Miasta G. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Stowarzyszenie Bezrobotnych i Ludzi Zagrożonych Socjalnie Wskutek Bezrobocia w G. | instytucja | uczestnik |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 507
Kodeks postępowania cywilnego
Ustanawia domniemanie kompetencji sądów rejonowych we wszystkich sprawach należących do postępowania nieprocesowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustanawia domniemanie drogi procesu, chyba że ustawa stanowi inaczej.
k.p.c. art. 506
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje, że sąd wszczyna postępowanie nieprocesowe na wniosek.
k.p.c. art. 516
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wydawania przez sąd orzeczeń co do istoty sprawy w formie postanowień w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 518
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wydawania przez sąd orzeczeń co do istoty sprawy w formie postanowień w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 6941
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach rejestrowych.
k.p.c. art. 6942
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że w sprawach rejestrowych wyłącznie właściwy jest sąd rejonowy (sąd gospodarczy).
u.KRS art. 7
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Stosowanie przepisów k.p.c. o postępowaniu nieprocesowym do postępowań przed sądami rejestrowymi.
u.KRS
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Zmiana art. 8 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach od 1 stycznia 2001 r.
Pr.stow. art. 8 § ust. 1
Ustawa – Prawo o stowarzyszeniach
Znowelizowana formuła dotycząca obowiązku wpisu stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego.
Pr.stow. art. 8 § ust. 2-4
Ustawa – Prawo o stowarzyszeniach
Skreślone przepisy dotyczące właściwości sądu rejestrowego i sądu stosującego środki wobec stowarzyszeń.
Pr.stow. art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa – Prawo o stowarzyszeniach
Dotyczy spraw z wniosku organu nadzoru lub prokuratora o uchylenie uchwały stowarzyszenia.
Pr.stow. art. 31
Ustawa – Prawo o stowarzyszeniach
Wspomina o wydawaniu przez sąd postanowienia w sprawach związanych ze stowarzyszeniami.
Pr.stow. art. 32
Ustawa – Prawo o stowarzyszeniach
Wspomina o wydawaniu przez sąd postanowienia w sprawach związanych ze stowarzyszeniami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie ogólnych przepisów k.p.c. o właściwości sądów rejonowych w postępowaniu nieprocesowym w braku przepisów szczególnych. • Zmiana stanu prawnego po wejściu w życie ustawy o KRS, która przeniosła rejestrację stowarzyszeń do sądów rejonowych. • Charakter spraw o uchylenie uchwały jako spraw nieprocesowych, a nie rejestrowych.
Godne uwagi sformułowania
Przedstawiając Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne, Sąd Okręgowy trafnie podkreślił, że... • Stan prawny w omawianym względzie uległ zasadniczej zmianie z chwilą wejścia w życie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. • Skoro nie ma przepisów, które wyraźnie regulowałyby oba te zagadnienia, to problem należy rozwiązać przez uwzględnienie ogólnych przepisów dotyczących rozpoznawania i rozstrzygania spraw w postępowaniu cywilnym. • Wychodząc z tego założenia należy zatem wyjaśnić, czy ustawodawca w jakikolwiek sposób wskazał, że w odniesieniu do rozpoznawania spraw o uchylenie przez sąd niezgodnej z prawem lub statutem uchwały stowarzyszenia ma miejsce wyjątek od powyższej zasady.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Henryk Pietrzkowski
członek
Tadeusz Żyznowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie właściwości sądu do rozpoznawania spraw o uchylenie uchwały stowarzyszenia po zmianach w przepisach dotyczących Krajowego Rejestru Sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po wejściu w życie ustawy o KRS i przed ewentualnymi dalszymi zmianami w Prawie o stowarzyszeniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu w sprawach stowarzyszeń, co jest istotne dla praktyków prawa i organizacji pozarządowych.
“Sąd Rejonowy czy Okręgowy? Który sąd rozpatrzy sprawę uchwały stowarzyszenia?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.