III CZP 91/05

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Ubezpieczonych dotyczące możliwości pomniejszania przez zakłady ubezpieczeń odszkodowania z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych o różnicę między wartością nowych części a wartością wynikającą ze stopnia ich zużycia (tzw. amortyzację), a także kwestię ograniczania przez ubezpieczycieli prawa poszkodowanych do wyboru rodzaju części zamiennych. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały. Jako główną przyczynę wskazano niespełnienie przez Rzecznika Ubezpieczonych wymogów formalnych określonych w ustawie o Sądzie Najwyższym oraz w ustawie o nadzorze ubezpieczeniowym. Rzecznik nie wykazał istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego, a jedynie praktyki zakładów ubezpieczeń. Ponadto, pytania sformułowane przez Rzecznika miały charakter pytań „do uzupełnienia”, a nie pytań „do rozstrzygnięcia”, co jest wymogiem dla uchwał abstrakcyjnych. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wskazał na utratę mocy obowiązującej przepisu art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym, który stanowił podstawę prawną wniosku Rzecznika, z dniem 17 sierpnia 2005 r. w związku z nowelizacją przepisów. Zgodnie z zasadami prawa międzyczasowego, Rzecznik utracił uprawnienie do wystąpienia z takim wnioskiem. Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiedzialność ubezpieczyciela sięga tak daleko, jak odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego, a ustalenie zakresu zobowiązania ubezpieczyciela wymaga ustalenia zakresu świadczeń, do których zobowiązany jest sprawca szkody. Wskazano, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego potwierdzono zasady naprawienia szkody, w tym wysokość odszkodowania, które obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, a także koszty zakupu niezbędnych nowych części. Dopuszczono stosowanie nowych części przy naprawie używanych samochodów, zastrzegając jednak warunek konieczności lub niezbędności takiego sposobu, motywowany względami technicznymi, bezpieczeństwa, estetyki lub trwałości, a także umowami gwarancji czy serwisowymi. Podkreślono, że w pewnych wypadkach może dojść do kolizji zasady wykluczającej wzbogacenie się poszkodowanego z zasadą pełnego odszkodowania, a ostateczne rozstrzygnięcie zależy od okoliczności konkretnego przypadku.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający