Orzeczenie · 2012-06-20

III CZP 85/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-06-20
SNCywilneubezpieczeniaWysokanajwyższy
odszkodowanieubezpieczenie OCczęści oryginalneczęści alternatywnerestytucjaSąd Najwyższyk.c.

Rzecznik Ubezpieczonych zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych dotyczącej wykładni art. 363 § 1 w zw. z art. 361 § 2 k.c. w sprawach o odszkodowanie za szkodę w pojeździe mechanicznym. Chodziło o to, czy poszkodowany może żądać od ubezpieczyciela ustalenia wysokości odszkodowania według cen części oryginalnych, gdy uszkodzeniu uległy takie części i wymagana jest ich wymiana. Rzecznik wskazał na dominujący pogląd, że poszkodowanemu przysługuje pełne prawo do odszkodowania według cen części oryginalnych, co zapewnia pełną restytucję. Pojawia się jednak odmienny kierunek wykładni, który dopuszcza ustalenie odszkodowania według cen części alternatywnych, zwłaszcza w przypadku starszych pojazdów, aby uniknąć nieuzasadnionej korzyści poszkodowanego. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do podjęcia uchwały, ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., III CZP 80/11. Uchwała ta stanowi, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Ubezpieczyciel może obniżyć odszkodowanie tylko wtedy, gdy wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozbieżność, na którą powołał się Rzecznik, dotyczy w rzeczywistości stosowania prawa do konkretnych stanów faktycznych, a nie jego wykładni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie rozbieżności dotyczącej odszkodowania za części oryginalne, ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta w uchwale III CZP 80/11.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii odszkodowania, lecz wskazuje na wcześniejsze rozstrzygnięcie SN.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w świetle art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. poszkodowany może żądać od ubezpieczyciela w ramach jego odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ustalenia wysokości odszkodowania za szkodę w pojeździe według cen części oryginalnych bezpośrednio pochodzących od producenta pojazdu w sytuacji, gdy uszkodzeniu uległy tego rodzaju części i zachodzi konieczność ich wymiany na nowe?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że kwestia ta została już rozstrzygnięta.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rozbieżność w orzecznictwie sądów powszechnych dotycząca możliwości żądania przez poszkodowanego odszkodowania według cen części oryginalnych została już rozstrzygnięta uchwałą z dnia 12 kwietnia 2012 r., III CZP 80/11. Uchwała ta stanowi, że ubezpieczyciel jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części, chyba że wykaże wzrost wartości pojazdu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Ubezpieczonychinstytucjawnioskodawca
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyudział

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 363 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy obowiązku naprawienia szkody poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Określa zakres odszkodowania, obejmujący straty i utracone korzyści.

Pomocnicze

u.SN art. 60 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa do rozstrzygania rozbieżności w wykładni prawa przez skład siedmiu sędziów.

u.SN art. 60 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa do rozstrzygania rozbieżności w wykładni prawa przez skład siedmiu sędziów.

u.u.o. art. 34 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Reguluje odpowiedzialność ubezpieczyciela.

u.u.o. art. 36 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Reguluje odpowiedzialność ubezpieczyciela.

p.w.p. art. 1061 § ust. 1

Prawo własności przemysłowej

Dotyczy ochrony wzorów przemysłowych części składowych wytworu.

p.w.p. art. 1061 § ust. 2

Prawo własności przemysłowej

Dotyczy korzystania z wytworu stanowiącego część składową wytworu złożonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżność w orzecznictwie została już rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., III CZP 80/11.

Godne uwagi sformułowania

zasada pełnej restytucji (pełnego odszkodowania) • compensatio lucri cum damno • celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki • części oryginalne bezpośrednio pochodzące od producenta pojazdu • części alternatywne • części o porównywalnej jakości

Skład orzekający

Tadeusz Ereciński

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Jacek Gudowski

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Lech Walentynowicz

członek

Mirosława Wysocka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie rozbieżności dotyczącej odszkodowania za części oryginalne, ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta w uchwale III CZP 80/11."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii odszkodowania, lecz wskazuje na wcześniejsze rozstrzygnięcie SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w szkodach komunikacyjnych – sposobu ustalania odszkodowania za części. Choć SN odmówił podjęcia uchwały, uzasadnienie odnosi się do kluczowych kwestii.

Czy ubezpieczyciel musi płacić za oryginalne części? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

motoryzacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst