III CZP 74/13

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w G., dotyczące dopuszczalności odpowiedniego stosowania art. 445 § 3 k.c. w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią osoby bliskiej (art. 446 § 4 k.c.), w sytuacji, gdy powód zmarł po wytoczeniu powództwa. Powodowie dochodzili odszkodowania i zadośćuczynienia w związku ze śmiercią syna i brata w wypadku samochodowym. W toku postępowania jeden z powodów zmarł, a jego następcy prawni zgłosili się do sprawy. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w części dotyczącej zmarłego powoda, uznając roszczenie o zadośćuczynienie za osobiste i niepodlegające dziedziczeniu. Sąd Okręgowy, powziąwszy wątpliwość prawną, zwrócił uwagę na podobieństwo roszczeń i zasadę równości wobec prawa, sugerując możliwość zastosowania art. 445 § 3 k.c. Sąd Najwyższy, analizując historyczny rozwój przepisów (od kodeksu zobowiązań, przez art. 446 § 3 k.c., po nowelizacje art. 448 k.c. i wprowadzenie art. 446 § 4 k.c.), stwierdził, że art. 446 § 4 k.c. nie kreuje nowego dobra osobistego, lecz stanowi ułatwienie dowodowe dla dochodzenia roszczenia, które było już wcześniej dopuszczalne na podstawie art. 448 k.c. Wskazał, że mimo braku bezpośredniego odesłania w art. 446 § 4 k.c. do art. 445 § 3 k.c., zastosowanie tego ostatniego przepisu jest uzasadnione, ponieważ roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną wskutek śmierci najbliższego członka rodziny ma charakter osobisty, ale ustawa dopuszcza jego dziedziczenie w okolicznościach określonych w art. 445 § 3 k.c. Sąd podkreślił, że zerwanie bliskiej więzi emocjonalnej stanowi samoistną krzywdę dla najbliższych członków rodziny, a roszczenie to, mimo osobistego charakteru, podlega dziedziczeniu na zasadach określonych w art. 445 § 3 k.c. w związku z art. 448 k.c., co zostało potwierdzone w uchwale.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający