III CZP 5/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, dotyczące prawa pierwokupu w przypadku zbycia ułamkowej części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Wnioskodawcy zawarli umowę zamiany udziału w prawie do lokalu oraz umowę darowizny pozostałego udziału. Sąd Rejonowy uznał taką umowę za nieważną, twierdząc, że powinna być zawarta pod warunkiem skorzystania z prawa pierwokupu przez współuprawnionych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 172 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi o prawie pierwokupu dla pozostałych współuprawnionych przy zbyciu udziału, zinterpretował pojęcie „zbycia” w kontekście przepisów Kodeksu cywilnego regulujących prawo pierwokupu (art. 596-602 k.c.). Stwierdzono, że prawo pierwokupu jest ściśle związane z umową sprzedaży i jego wykonanie polega na zawarciu umowy sprzedaży na warunkach umowy zawartej z osobą trzecią. Ponieważ umowa zamiany nie może być wykonana w ten sposób (brak przedmiotu świadczenia wzajemnego po stronie uprawnionego), Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 172 ust. 6 u.s.m. odnosi się wyłącznie do umowy sprzedaży, a nie do umowy zamiany. W konsekwencji, w przypadku umowy zamiany udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, prawo pierwokupu nie przysługuje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja prawa pierwokupu w kontekście umów zamiany udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych i prawem pierwokupu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w przypadku zawarcia umowy zamiany i darowizny, której przedmiotem jest ułamkowa część spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, pozostałym współuprawnionym z tytułu własnościowego prawa do tego lokalu przysługuje prawo pierwokupu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozostałym współuprawnionym nie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku umowy zamiany.
Uzasadnienie
Prawo pierwokupu, uregulowane w art. 172 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jest ściśle związane z umową sprzedaży i jego wykonanie polega na zawarciu umowy sprzedaży na warunkach umowy zawartej z osobą trzecią. Umowa zamiany nie pozwala na wykonanie tego prawa w sposób przewidziany w kodeksie cywilnym, dlatego przepis ten należy interpretować jako odnoszący się wyłącznie do umowy sprzedaży.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Małgorzata U. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Bartosz Ś. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Katarzyna B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
u.s.m. art. 172 § ust. 6
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Przepis ten stanowi, że zbywalne jest nie tylko spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lecz również udział w takim prawie, a pozostałym współuprawnionym przysługuje prawo pierwokupu. Sąd Najwyższy zinterpretował pojęcie 'zbycia' jako odnoszące się wyłącznie do umowy sprzedaży, a nie do umowy zamiany.
Pomocnicze
k.c. art. 596
Kodeks cywilny
Definiuje prawo pierwokupu jako prawo pierwszeństwa kupna oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby druga strona sprzedała rzecz osobie trzeciej.
k.c. art. 600 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, że przez wykonanie prawa pierwokupu dochodzi do skutku między uprawnionym a zobowiązanym umowa sprzedaży tej samej treści, co umowa zawarta przez zobowiązanego z osobą trzecią.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo pierwokupu jest ściśle związane z umową sprzedaży i jego wykonanie polega na zawarciu umowy sprzedaży. • Umowa zamiany nie pozwala na wykonanie prawa pierwokupu w sposób przewidziany w kodeksie cywilnym.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 172 ust. 6 u.s.m. jako obejmującego również umowę zamiany.
Godne uwagi sformułowania
nie można jednak abstrahować od tego, że istota prawa pierwokupu, sposób jego wykonania i skutki określone zostały w przepisach kodeksu cywilnego • model prawa pierwokupu jest ściśle związany z umową sprzedaży • Do umowy zamiany nie może być stosowany nawet przez analogię ze względu na brak przedmiotu świadczenia wzajemnego po stronie uprawnionego do pierwokupu • nie można przypisywać ustawodawcy zamiaru ustanowienia niewykonalnego prawa pierwokupu
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący, sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Marek Sychowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja prawa pierwokupu w kontekście umów zamiany udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych i prawem pierwokupu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu i zawiera szczegółową analizę przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
“Czy zamiana udziału w mieszkaniu spółdzielczym oznacza utratę prawa pierwokupu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.