III CZP 48/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 marca 2022 r. (sygn. akt III CZP 48/22) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące stosowania sankcji nieważności przewidzianej w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców do nabycia nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia o podziale majątku wspólnego. Sąd uznał, że sankcja nieważności nie ma zastosowania do takich orzeczeń sądowych. Podkreślono, że prawomocne orzeczenia sądowe wiążą strony i inne sądy, a ich skuteczność nie jest zależna od spełnienia wymogów administracyjnych, takich jak uzyskanie zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, chyba że samo orzeczenie zostanie wzruszone w przewidzianym prawem trybie. W przeciwnym razie, naruszałoby to zasadę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Sąd wskazał, że nawet jeśli nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nastąpiło bez wymaganego zezwolenia, to samo postanowienie o podziale majątku wspólnego pozostaje skuteczne, a ewentualna nieważność dotyczyłaby jedynie skutku nabycia, który jednak nie może być kwestionowany w drodze odrębnego powództwa o ustalenie nieważności, lecz jedynie poprzez wzruszenie samego orzeczenia w odpowiednim postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że prawomocne postanowienia o podziale majątku wspólnego, na mocy których cudzoziemiec nabywa nieruchomość, nie są nieważne z powodu braku zezwolenia administracyjnego, jeśli samo postanowienie nie zostało wzruszone.
Dotyczy wyłącznie nabycia nieruchomości na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych o podziale majątku wspólnego. Nie dotyczy sytuacji, gdy samo orzeczenie zostało wzruszone.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sankcja nieważności przewidziana w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców dotyczy nabycia nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia o podziale majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sankcja nieważności nie ma zastosowania do nabycia nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia o podziale majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami.
Uzasadnienie
Prawomocne orzeczenia sądowe wiążą strony i inne sądy. Sankcja nieważności z ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców dotyczy czynności prawnych, a nie orzeczeń sądowych. Wzruszenie skutków nabycia nieruchomości na podstawie orzeczenia sądowego wymaga uchylenia lub zmiany samego orzeczenia w odpowiednim trybie, a nie odrębnego powództwa o ustalenie nieważności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. | organ_państwowy | powód |
| T. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. A. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
u.n.n.c. art. 6 § 1
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
Sankcja nieważności nie ma zastosowania do nabycia nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia o podziale majątku wspólnego.
Pomocnicze
u.n.n.c. art. 1 § 1
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia.
u.n.n.c. art. 1 § 4
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
Nabycie nieruchomości obejmuje nabycie prawa własności lub użytkowania wieczystego na podstawie każdego zdarzenia prawnego.
u.n.n.c. art. 6 § 2
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
Sąd orzeka o nieważności nabycia nieruchomości na żądanie uprawnionego podmiotu.
u.n.n.c. art. 8 § 1
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
Wyjątek od wymogu zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, będącego małżonkiem obywatela polskiego, gdy nieruchomość ma stanowić wspólność ustawową.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie sądu wiąże strony, sąd, inne sądy oraz inne organy państwowe i administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenia sądowe mają moc wiążącą i nie mogą być podważane w drodze odrębnego powództwa o ustalenie nieważności z powodu niespełnienia wymogów administracyjnych. • Sankcja nieważności z ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców dotyczy czynności prawnych, a nie orzeczeń sądowych. • Wzruszenie skutków nabycia nieruchomości na podstawie orzeczenia sądowego wymaga uchylenia lub zmiany samego orzeczenia w odpowiednim trybie.
Odrzucone argumenty
Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca na podstawie postanowienia o podziale majątku wspólnego jest nieważne z powodu braku zezwolenia ministra, nawet jeśli postanowienie jest prawomocne.
Godne uwagi sformułowania
sankcja nieważności nie ma zastosowania do nabycia nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia o podziale majątku wspólnego • Wykluczyć należy konstrukcję weryfikowania prawomocnego orzeczenia sądu w drodze powództwa o ustalenie jego nieważności. • Okoliczność, że ustawodawca zdecydował się poddać intensywniejszej kontroli nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców nie oznacza, że chciał w ten sposób wzruszyć zasadę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
członek
Monika Koba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawomocne postanowienia o podziale majątku wspólnego, na mocy których cudzoziemiec nabywa nieruchomość, nie są nieważne z powodu braku zezwolenia administracyjnego, jeśli samo postanowienie nie zostało wzruszone."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie nabycia nieruchomości na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych o podziale majątku wspólnego. Nie dotyczy sytuacji, gdy samo orzeczenie zostało wzruszone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego na styku prawa cywilnego, prawa rzeczowego i prawa administracyjnego, z istotnymi implikacjami dla obrotu nieruchomościami i prawomocności orzeczeń sądowych.
“Prawomocne orzeczenie sądu o podziale majątku chroni cudzoziemca przed nieważnością nabycia nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.