III CZP 47/07

Uchwała z dnia 19 czerwca 2007 r., III CZP 47/07 
 
Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz 
Sędzia SN Marian Kocon 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wioletty Z. i Piotra Z. przeciwko 
Skarbowi Państwa, Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G.W. o zapłatę, po 
rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 19 czerwca 2007 r. 
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Gorzowie 
Wielkopolskim postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r.: 
"Czy dopuszczalna jest droga sądowa dla dochodzenia przez prowadzącego 
parking od Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego należności za 
przechowanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa z 
mocy prawa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – 
Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.)?" 
podjął uchwałę: 
 
Niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawie z powództwa jednostki 
prowadzącej parking przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę należności za 
parkowanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa z 
mocy prawa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – 
Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). 
 
Uzasadnienie 
 
Przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało przy 
rozpoznawaniu przez Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim apelacji powodów 
od wyroków Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim, wydanych w 
połączonych do wspólnego rozpoznania sprawach, których przedmiotem było 
żądanie zasądzenia opłaty za przechowywanie na parkingu usuniętych z drogi 
pojazdów. 

W obu sprawach Sąd Rejonowy uznał, że pozwany Skarb Państwa, który stał 
się z mocy prawa – na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 20 czerwca 
1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze 
zm. – dalej: „Pr.r.d.”) – właścicielem usuniętych pojazdów, łączyła z powodami, jako 
osobami prowadzącymi parking, odpłatna umowa przechowania zawarta w sposób 
dorozumiany.  
Sąd Okręgowy rozpoznając w drugiej sprawie apelację stron nabrał 
wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Wątpliwości Sądu Okręgowego wynikają z uzasadnień wyroków Naczelnego 
Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r., I OSK 1184/05 i I OSK 1185/05, 
który uznał, że ustalanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów przejętych 
na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 Pr.r.d. następuje w 
drodze administracyjnej, a do wynagrodzenia za dozór pojazdu stosuje się przepisy 
ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji 
(jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Stosowanie tych przepisów 
wynika – jak uznały sądy administracyjne – z odesłania zawartego w § 3 pkt 1 lit. a 
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia 
stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 
Nr 50, poz. 449 – dalej: „rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2002 r.”). 
Stanowisko to należy podzielić z zastrzeżeniem wskazania – jako podstawy 
prawnej – przepisu § 3 pkt 1 lit. a, stanowiącego, że przepisy ustawy z dnia 17 
czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst: Dz.U. z 
1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm. – dalej: „u.p.e.a.”) dotyczące m.in. przechowywania 
ruchomości stosuje się do rzeczy, które stały się własnością Skarbu Państwa na 
podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w 
postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i 
wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu 
cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Przepis ten może więc 
mieć zastosowanie odnośnie do przechowywania ruchomości na podstawie 
postanowienia o przepadku przedmiotów, wydanego zgodnie z art. 412 k.c., art. 44 
k.k. i innych przepisach o charakterze represyjnym. Przepisy art. 130a ust. 6 i 10 
Pr.r.d. nie mają takiego charakteru, na co wskazuje ich brzmienie. Zgodnie z art. 
130a ust. 6 Pr.r.d., usunięty pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę 

parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, a 
wysokość opłat ustala rada powiatu, natomiast art. 130a ust. 10 Pr.r.d. stanowi, że 
pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie sześciu miesięcy 
od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten 
przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Skoro więc pojazd usunięty i 
nieodebrany uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, a ponadto 
przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, to przyjęte w art. 130a ust. 6 i 
10 Pr.r.d. rozwiązanie nie może być kwalifikowane jako przechowywanie 
ruchomości na podstawie prawomocnego orzeczenie przepadku przedmiotów – 
wydanego w postępowaniach sądowych i administracyjnych wymienionych w § 3 
pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2002 r., lecz jako przechowywanie 
ruchomości na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów i 
nieodebranych rzeczy (§ 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2002 r.). 
Rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego wymaga określenia, 
czy pozwany Skarb Państwa łączy z powodami, jako osobami prowadzącymi 
parking, na którym umieszcza się pojazdy usunięte z drogi w trybie 
administracyjnym, umowa przechowania, a więc stosunek zobowiązaniowy w 
rozumieniu prawa cywilnego, czy też strony związane są stosunkiem prawnym 
uregulowanym przepisami prawa publicznego, zważywszy, że dotyczy on 
parkowania (art. 130a ust. 6 Pr.r.d.), do którego mają zastosowanie przepisy 
rozporządzenia o przechowywaniu. 
Stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określane także w 
powołanych przepisach jako przechowywanie usuniętych pojazdów, nie ma 
charakteru cywilnoprawnego. Jest to typowy stosunek administracyjny powstały na 
skutek władczych działań organów administracyjnych, polegających na tym, że po 
usunięciu pojazdu jego właściciel powiadamiany jest w trybie administracyjnym o 
przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w razie nieodebrania pojazdu w 
ustawowym terminie, podstawą do odbioru pojazdu jest zezwolenie 
administracyjne, którego wydanie uzależnione zostało m.in. od uiszczenia opłaty za 
usunięcie pojazdu i parkowanie (§ 5 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw 
Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania 
pojazdów, Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm. – dalej: "rozporządzenie z dnia 2 
sierpnia 2002 r."), a wysokość tej opłaty ustala rada powiatu (art. 130a ust. 6 
Pr.r.d.). 

Po nieodebraniu pojazdu przez uprawnioną osobę i przejściu jego własności 
na rzecz Skarbu Państwa pomiędzy jednostką prowadzącą parking a nowym 
właścicielem pojazdu, którym stał się Skarb Państwa, nie dochodzi do zawarcia 
umowy przechowania pojazdu. Wprawdzie w doktrynie trafnie wskazuje się, że 
źródłem obowiązku przechowania rzeczy nie zawsze jest umowa i jako przykłady 
wymienia się przechowanie rzeczy zajętych w toku postępowania egzekucyjnego 
przez dozorcę ustanowionego przez komornika, przechowanie rzeczy znalezionych, 
przechowanie rzeczy zastawnika oraz przechowanie na mocy orzeczenia sądu o 
oddanie rzeczy do depozytu sądowego, to jednak w tych przypadkach źródłem 
stosunku zobowiązaniowego zawsze jest przepis prawa. Z doktrynalnego punktu 
widzenia konstrukcja taka nie może budzić zastrzeżeń. (...) Oprócz klasycznych 
źródeł zobowiązań przedstawiciele nauki prawa wskazują, że w ustawach mieszczą 
się przepisy łączące z pewnymi czynami lub innymi zdarzeniami powstanie 
zobowiązania. 
W rozważanym przypadku nie ma przepisu, który tworzy między jednostką 
prowadzącą parking a Skarbem Państwa cywilnoprawny stosunek przechowania 
pojazdu. Nie jest nim ani art. 130a ust. 10 Pr.r.d., ani żaden inny przepis zawarty w 
Prawie o ruchu drogowym i wydanych na jego podstawie aktach prawnych. 
Z § 7 ust. 2 i § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r. wynika, że w 
przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 
10 Pr.r.d. jednostka prowadząca parking powiadamia o tym, nie później niż 
trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy 
oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, a następnie naczelnik 
właściwego urzędu skarbowego orzeka o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa 
nieodebranego pojazdu. Na podstawie tych przepisów nie dochodzi więc do 
nawiązania stosunku cywilnoprawnego w zakresie przechowywania pojazdu. 
Przyjęte w nich uregulowania uzasadniają natomiast stwierdzenie, że po 
zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz 
Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu nowy jego właściciel, którym jest Skarb 
Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego 
właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Jeżeli więc wynikający z takiego 
stosunku administracyjnoprawnego spór dotyczy okresu, za jaki Skarb Państwa 
obciążony jest obowiązkiem uiszczenia opłaty za parkowanie, to uznać należało, że 
w sprawie z powództwa jednostki prowadzącej parking przeciwko Skarbowi 

Państwa o zapłatę należności za parkowanie pojazdu, którego własność przeszła 
na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie art. 130a ust. 10 Pr.r.d., 
droga sądowa jest niedopuszczalna. 
Z tych względów należało podjąć uchwałę, jak wyżej (art. 390 § 1 k.p.c.).