Orzeczenie · 2022-05-13

III CZP 46/22

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2022-05-13

SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy

przedawnieniekodeks cywilnykonsumentprzedsiębiorcaustawa nowelizującaterminyroszczeniauchwała SN

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w B. dotyczące wykładni art. 118 zd. 2 k.c. w związku z art. 5 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z dnia 13 kwietnia 2018 r. Chodziło o to, czy roszczenie przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi o zapłatę, którego termin przedawnienia nie krótszy niż dwa lata rozpoczął bieg i nie upłynął przed dniem 9 lipca 2018 r., ulega przedawnieniu ostatniego dnia roku kalendarzowego. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione według dotychczasowych przepisów. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, czy po nowelizacji termin ten nadal kończy się ostatniego dnia roku kalendarzowego. Sąd Najwyższy, analizując przepisy przejściowe, stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej, do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy i w tym dniu nieprzedawnionych stosuje się nowe przepisy. W konsekwencji, trzyletni termin przedawnienia roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi, który rozpoczął bieg i nie upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy, kończy się ostatniego dnia roku kalendarzowego, zgodnie z art. 118 zd. 2 k.c. Sąd podkreślił, że celem tej regulacji nie jest ochrona konsumenta, lecz uproszczenie sposobu ustalania daty upływu przedawnienia, a rozwiązanie to ma zastosowanie do wszystkich roszczeń, których termin przedawnienia jest nie krótszy niż dwa lata, niezależnie od konfiguracji podmiotowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wykładnia przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z 2018 r. w zakresie przedawnienia roszczeń, zwłaszcza w relacji przedsiębiorca-konsument.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej ze zmianą przepisów o przedawnieniu w 2018 r. i roszczeniami, których bieg rozpoczął się przed tą datą.

Zagadnienia prawne (1)

Czy roszczenie przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi o zapłatę, którego termin przedawnienia nie krótszy niż dwa lata rozpoczął bieg i nie upłynął przed dniem 9 lipca 2018 r., ulega przedawnieniu ostatniego dnia roku kalendarzowego zgodnie z brzmieniem art. 118 zd. 2 k.c. wprowadzonym na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, trzyletni termin przedawnienia roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi, który rozpoczął bieg i nie upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r., kończy się ostatniego dnia roku kalendarzowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na zasadzie bezpośredniego stosowania nowego prawa do biegu terminów przedawnienia (art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej). Stwierdził, że art. 118 zd. 2 k.c. ma zastosowanie do wszystkich roszczeń, których termin przedawnienia jest nie krótszy niż dwa lata, niezależnie od konfiguracji podmiotowej, a celem tej regulacji jest uproszczenie ustalania daty upływu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchwała

Strony

Nazwa	Typ	Rola
E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.	spółka	powódka
A. B.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 118 § zd. 2

Kodeks cywilny

Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Dotyczy to również trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Dz.U.2018.1104 art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej i w tym dniu nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie tej ustawy przepisy kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.

Pomocnicze

k.c. art. 117 § § 2^1

Kodeks cywilny

Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.

k.c. art. 118 § zd. 1

Kodeks cywilny

Podstawowy termin przedawnienia został skrócony do sześciu lat.

Dz.U.2018.1104 art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

Dotyczy sytuacji, gdy nowy termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa do biegu terminów przedawnienia (art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej). • Art. 118 zd. 2 k.c. ma zastosowanie do wszystkich roszczeń z terminem przedawnienia nie krótszym niż dwa lata, niezależnie od konfiguracji podmiotowej. • Celem art. 118 zd. 2 k.c. jest uproszczenie ustalania daty upływu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Interpretacja art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej jako modyfikującego art. 118 zd. 2 k.c. w każdym przypadku, gdy nowy termin jest dłuższy. • Argumentacja oparta na celu ustawy nowelizującej, jakim miało być skrócenie terminów przedawnienia i ochrona konsumenta. • Pogłębienie wątpliwości Sądu Okręgowego dotyczących stosowania art. 118 zd. 2 k.c. do dotychczasowego dziesięcioletniego terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Czy roszczenie przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi o zapłatę, którego termin przedawnienia nie krótszy niż dwa lata rozpoczął bieg i nie upłynął przed dniem 9 lipca 2018 r. - ulega przedawnieniu ostatniego dnia roku kalendarzowego zgodnie z brzmieniem art. 118 zd.2 kodeksu cywilnego wprowadzonym na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2018r.? • Trzyletni termin przedawnienia roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi, który rozpoczął bieg i nie upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1104), kończy się ostatniego dnia roku kalendarzowego (art. 118 zdanie drugie k.c. w związku z art. 5 ust.1 powołanej ustawy). • Zmiana ta była motywowana przede wszystkim względami pragmatycznymi, sprowadzającymi się do uproszczenia sposobu ustalania daty upływu przedawnienia, a w tle – złagodzenia związanych z tym trudności dowodowych. • Bieg terminu przedawnienia roszczeń, rozpoczęty przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, podlega w konsekwencji od chwili jej wejścia w życie nowym regulacjom, co implikuje zastosowanie także art. 118 zdanie drugie k.c.

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Roman Trzaskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z 2018 r. w zakresie przedawnienia roszczeń, zwłaszcza w relacji przedsiębiorca-konsument."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej ze zmianą przepisów o przedawnieniu w 2018 r. i roszczeniami, których bieg rozpoczął się przed tą datą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia przedawnienia roszczeń i jego zawiłości związanych ze zmianami przepisów, co jest istotne dla wielu podmiotów gospodarczych i konsumentów.

“Przedawnienie roszczenia przedsiębiorcy wobec konsumenta: czy zawsze kończy się ostatniego dnia roku?”

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników