III CZP 32/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda A. G. o zadośćuczynienie od pozwanego (...) SA w W. w kwocie 12 000 zł z odsetkami, w związku ze śmiercią jego babci K. W. (1), która zmarła w 2003 roku po wypadku drogowym. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim, rozpoznając sprawę z powództwa cywilnego, ustalił, że kierowca pojazdu ubezpieczonego przez pozwanego był sprawcą wypadku, w którym babcia powoda doznała obrażeń. Choć bezpośrednią przyczyną śmierci były powikłania (zapalenie płuc, odleżyny) wynikające z unieruchomienia po obrażeniach, sąd uznał pośredni związek przyczynowy między wypadkiem a zgonem, opierając się na opiniach biegłych. Sąd podkreślił, że mimo iż śmierć nastąpiła przed nowelizacją art. 446 § 4 kc, roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc jest dopuszczalne, co potwierdzało orzecznictwo Sądu Najwyższego. Ustalono istnienie silnej więzi emocjonalnej między powodem a babcią, która wychowywała go w dzieciństwie i stanowiła wsparcie. Sąd zasądził 5000 zł zadośćuczynienia, uznając żądaną kwotę 12 000 zł za wygórowaną, ale podkreślając, że zasądzona kwota jest odczuwalna i adekwatna do doznanej krzywdy, a także zbieżna z propozycją ugodową pozwanego. Zasądzono również odsetki od dnia odmowy wypłaty świadczenia przez ubezpieczyciela oraz dokonano podziału kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia od ubezpieczyciela na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc za śmierć osoby bliskiej, która nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc, oraz ustalenie kryteriów oceny wysokości zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (pośredni związek przyczynowy, silna więź rodzinna) i opiera się na ugruntowanym już orzecznictwie SN.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zadośćuczynienie z tytułu śmierci osoby bliskiej, jeśli śmierć nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc, a odpowiedzialność opiera się na art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zadośćuczynienie z tytułu śmierci osoby bliskiej na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc, nawet jeśli śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 roku.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego (m.in. uchwały III CZP 32/11, III CZP 76/10) i sądów apelacyjnych, które potwierdziły możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc za naruszenie dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnej, nawet w przypadku śmierci sprzed nowelizacji art. 446 kc. Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych nie wyłącza takiej odpowiedzialności ubezpieczyciela.
Czy istnieje związek przyczynowy między obrażeniami doznanymi w wypadku drogowym a późniejszą śmiercią poszkodowanej, uzasadniający odpowiedzialność sprawcy i jego ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje pośredni związek przyczynowy, gdyż bez obrażeń odniesionych w wypadku śmierć nie nastąpiłaby lub nastąpiłaby później.
Uzasadnienie
Opinie biegłych z zakresu medycyny sądowej wykazały, że obrażenia ciała (zwłaszcza klatki piersiowej) doprowadziły do unieruchomienia i powikłań (odleżyny, zapalenie płuc), które stały się bezpośrednią przyczyną śmierci. Choć związek nie był ekwiwalentny w rozumieniu prawnokarnym, uzasadniał odpowiedzialność cywilną.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia za śmierć babci, biorąc pod uwagę więź rodzinną i inne okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota 5000 zł jest adekwatna do doznanej krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd uznał żądanie 12 000 zł za wygórowane. Choć więź była silna, a naruszenie dóbr osobistych znaczące, sąd wziął pod uwagę również istotne wsparcie materialne, jakie babcia zapewniała powodowi, co mogło wpłynąć na jego reakcję na stratę. Kwota 5000 zł została uznana za odczuwalną i adekwatną, zbieżną z propozycją pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) SA w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych i możliwość żądania zadośćuczynienia.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Możliwość zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
u.u.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Przepis wprowadzający możliwość przyznania zadośćuczynienia najbliższym członkom rodziny zmarłego, stosowany do zdarzeń po 3 sierpnia 2008 roku.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada proporcjonalnego podziału kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie pośredniego związku przyczynowego między obrażeniami a śmiercią. • Dopuszczalność dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc mimo śmierci przed 3 sierpnia 2008 r. • Silna więź emocjonalna między powodem a zmarłą babcią. • Naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci prawa do życia w rodzinie.
Odrzucone argumenty
Żądanie zadośćuczynienia w kwocie 12 000 zł jako wygórowane. • Brak bezpośredniego związku przyczynowego między wypadkiem a zgonem (w rozumieniu prawnokarnym).
Godne uwagi sformułowania
pośredni (lecz nie ekwiwalentny, który pozwoliłby na przypisanie sprawcy winy w ujęciu prawnokarnym) związek przyczynowo – skutkowy • nie każde bowiem naruszenie dobra osobistego prowadzi do powstania obowiązku rekompensaty • dobro osobiste w postaci więzi rodzinnej nie przysługuje wszystkim członkom rodziny – uznanie jego istnienia jest uzależnione od układu stosunków panującego pomiędzy zmarłym a dochodzącym zadośćuczynienia • żądanie powoda nie jest adekwatne do doznanej przez niego krzywdy i ocenić je należy jako wygórowane • kwota 5000 zł stanowić będzie odczuwalną powodowi wartość i będzie adekwatna do rozmiaru doznanej krzywdy i negatywnych przeżyć będących konsekwencją utraty babci
Skład orzekający
Jacek Stypułkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia od ubezpieczyciela na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc za śmierć osoby bliskiej, która nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc, oraz ustalenie kryteriów oceny wysokości zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (pośredni związek przyczynowy, silna więź rodzinna) i opiera się na ugruntowanym już orzecznictwie SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo ewoluuje w kwestii rekompensowania krzywdy niemajątkowej po śmierci bliskiej osoby, a także jak sądy oceniają związek przyczynowy w kontekście odpowiedzialności ubezpieczycieli.
“Czy ubezpieczyciel zapłaci za śmierć babci sprzed lat? Sąd rozstrzyga o zadośćuczynieniu na podstawie starszych przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
zadośćuczynienie: 5000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.