III CZP 24/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej podjął uchwałę w sprawie zasiedzenia służebności przesyłu na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego na skutek przedstawienia zagadnienia prawnego przez Sąd Okręgowy w Gliwicach, który powziął wątpliwości co do możliwości zasiedzenia służebności przesyłu na takich gruntach w świetle przepisów Prawa wodnego z 2001 r. i 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące wyłączenia gruntów pokrytych płynącymi wodami powierzchniowymi z obrotu cywilnoprawnego, stwierdził, że zakaz ten dotyczy również możliwości zasiedzenia. Podkreślono, że podobne wyłączenie z obrotu stosuje się do dróg publicznych, gdzie również wykluczono możliwość obciążenia służebnościami przesyłu. W związku z tym, Sąd Najwyższy orzekł, że nie jest dopuszczalne obciążenie służebnością przesyłu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, co czyni bezprzedmiotowym rozważanie możliwości doliczenia okresów posiadania sprzed wejścia w życie przepisów wyłączających taką możliwość.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie lub zasiedzenie służebności przesyłu na gruntach pokrytych wodami płynącymi.
Dotyczy wyłącznie gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi i wyłączonych z obrotu cywilnoprawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy Prawo wodne z 2001 r. (art. 14 ust. 2) wyłączały możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu na gruntach pokrytych płynącymi wodami powierzchniowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ale grunty te są wyłączone z obrotu cywilnoprawnego, co uniemożliwia zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyłączenie gruntów pokrytych płynącymi wodami powierzchniowymi z obrotu cywilnoprawnego, zgodnie z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. i art. 216 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r., oznacza zakaz jakiejkolwiek zmiany właściciela, w tym zasiedzenia.
Czy przepisy Prawa wodnego z 2017 r. (art. 8, 261 ust. 1 pkt 4, 264 ust. 1) wyłączają możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grunty te są wyłączone z obrotu cywilnoprawnego, co uniemożliwia zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy Prawa wodnego z 2017 r. również wyłączają grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi z obrotu cywilnoprawnego, co uniemożliwia zasiedzenie służebności przesyłu.
Czy po wejściu w życie Prawa wodnego z 2017 r. dopuszczalne jest doliczenie do okresu posiadania wymaganego do zasiedzenia służebności przesyłu czasu posiadania pod rządami poprzednich ustaw, w tym okresów, gdy zasiedzenie było wyłączone?
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ możliwość zasiedzenia została wyłączona.
Uzasadnienie
Wobec stwierdzenia, że zasiedzenie służebności przesyłu na gruntach pokrytych wodami płynącymi jest niedopuszczalne, kwestia doliczania okresów posiadania stała się bezprzedmiotowa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. spółka akcyjna w K. | spółka | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Warszawie | organ_państwowy | uczestnik |
| Gmina Gliwice | instytucja | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
p.w. art. 14 § ust. 2
Prawo wodne
Grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie.
p.w. art. 216 § ust. 2
Prawo wodne
Grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowiące własność Skarbu Państwa nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie.
Pomocnicze
p.w. art. 261 § ust. 1 pkt 4
Prawo wodne
Określa nieruchomości, które nie stanowią mienia, o którym mowa w tym przepisie, co ma znaczenie dla możliwości rozporządzania nimi przez Wody Polskie.
p.w. art. 264 § ust. 1
Prawo wodne
Przewiduje możliwość rozporządzania nieruchomościami przez Wody Polskie przez ustanawianie ograniczonych praw rzeczowych.
p.w. art. 265 § ust. 7 pkt 7
Prawo wodne
Wskazuje na możliwość ustanowienia służebności przesyłu, ale z ograniczonym zakresem przedmiotowym.
u.g.n. art. 13
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wskazuje na szerokie rozumienie pojęcia obrotu nieruchomościami w kontekście nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.
u.d.p.
Ustawa o drogach publicznych
Zawiera podobną regulację o wyłączeniu dróg publicznych z obrotu, co stanowi analogię do wyłączenia gruntów wodnych.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi są wyłączone z obrotu cywilnoprawnego, co uniemożliwia zasiedzenie służebności przesyłu. • Wyłączenie z obrotu dotyczy również możliwości zasiedzenia, analogicznie do wyłączenia dróg publicznych. • Przepisy Prawa wodnego z 2017 r. nie tworzą podstaw do zasiedzenia służebności przesyłu na gruntach wodnych.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest dopuszczalne obciążenie służebnością przesyłu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi. • Pojęcie wyłączenia nieruchomości z obrotu cywilnoprawnego należy rozumieć jako zakaz jakiejkolwiek zmiany osoby właściciela, co oznacza, że wyłączenie możliwości zmiany właściciela dotyczy także możliwości zasiedzenia własności nieruchomości. • Brak jest podstaw, aby pojęciu wyłączenia z obrotu gruntów pokrytych płynącymi wodami powierzchniowym nadać inne znaczenie w kontekście możliwości stwierdzenia zasiedzenia służebności przesyłu.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie lub zasiedzenie służebności przesyłu na gruntach pokrytych wodami płynącymi."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi i wyłączonych z obrotu cywilnoprawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla przedsiębiorstw przesyłowych i właścicieli gruntów, wyjaśniając granice zasiedzenia w specyficznych warunkach.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu na rzece? Sąd Najwyższy odpowiada: NIE!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.