III CZP 21/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące sposobu ustalania wartości nieruchomości obciążonej hipoteką w postępowaniu o podział majątku wspólnego małżonków. Sąd Rejonowy w P. przy podziale majątku byłych małżonków E. Z. i G. Z. ustalił wartość nieruchomości na 127 896 zł, a następnie odliczył od niej wartość kredytu bankowego zabezpieczonego hipoteką (48 241,28 zł). Wnioskodawczyni zarzuciła, że powinna być uwzględniona wartość rynkowa nieruchomości bez odliczania obciążenia. Sąd Okręgowy w Łodzi, powziąwszy wątpliwości, przedstawił zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, analizując dotychczasowe orzecznictwo, które ewoluowało od uwzględniania obciążeń hipotecznych do ich pomijania, ostatecznie przychylił się do poglądu, że w sprawach o podział majątku wspólnego wartość nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą wspólny kredyt bankowy ustala się z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego. Podkreślono, że oboje małżonkowie pozostają dłużnikami osobistymi, a wierzyciel działa autonomicznie. Sąd Najwyższy zaznaczył jednak, że mogą istnieć nietypowe sytuacje (podmiotowe lub przedmiotowe), w których uwzględnienie obciążenia jest dopuszczalne. Uchwała stanowi, że sąd ustala wartość nieruchomości z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego, chyba że przemawiają przeciwko temu ważne względy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wartości nieruchomości obciążonej hipoteką w sprawach o podział majątku wspólnego.
Możliwość uwzględnienia obciążenia hipotecznego w sytuacjach nietypowych, gdy przemawiają za tym ważne względy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego Sąd, ustalając wartość nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą kredyt bankowy, uwzględnia wartość rynkową nieruchomości z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego, czy też z odliczeniem wartości obciążenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd ustala wartość nieruchomości z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego, chyba że przemawiają przeciwko temu ważne względy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że co do zasady obciążenie hipoteczne nie wpływa na wartość nieruchomości w postępowaniu działowym, ponieważ oboje małżonkowie pozostają dłużnikami osobistymi, a wierzyciel działa autonomicznie. Podkreślono jednak możliwość uwzględnienia obciążenia w sytuacjach nietypowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | udział |
Przepisy (2)
Pomocnicze
k.p.c. art. 618 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu między byłymi małżonkami roszczeń o zwrot kwoty zobowiązania zabezpieczonego hipotecznie, spłaconego przez jednego z małżonków po zniesieniu wspólności.
u.RPO art. 14 § pkt 4
Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich
Reguluje udział Rzecznika Praw Obywatelskich w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość nieruchomości w postępowaniu działowym powinna być ustalana z pominięciem obciążenia hipotecznego, ponieważ oboje małżonkowie pozostają dłużnikami osobistymi, a wierzyciel działa autonomicznie. • Utrata przez jednego z małżonków statusu dłużnika rzeczowego jest prawnie obojętna, gdyż oboje pozostają dłużnikami osobistymi.
Odrzucone argumenty
Wartość nieruchomości powinna być pomniejszona o wartość obciążenia hipotecznego, gdyż wpływa to na jej faktyczną wartość rynkową i obciąża małżonka przejmującego nieruchomość.
Godne uwagi sformułowania
obciążenie nieruchomości hipoteką na zabezpieczenie wierzytelności, której dłużnikami osobistymi są oboje małżonkowie, nie wpływa na wartość nieruchomości • obciążenie hipoteczne co do zasady nie wpływa na wartość nieruchomości wspólnej przydzielonej w wyniku podziału jednemu z małżonków • obciążenie hipoteczne nie ma wpływu na wartość nieruchomości, chyba że przemawiają przeciwko temu jakieś ważne względy
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Owczarek
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości nieruchomości obciążonej hipoteką w sprawach o podział majątku wspólnego."
Ograniczenia: Możliwość uwzględnienia obciążenia hipotecznego w sytuacjach nietypowych, gdy przemawiają za tym ważne względy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu praktycznego przy podziale majątku, jakim jest wycena nieruchomości obciążonej hipoteką, z jasnym rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego.
“Jak wycenić mieszkanie z kredytem hipotecznym przy rozwodzie? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.