Orzeczenie · 2019-03-28

III CZP 21/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-03-28
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeWysokanajwyższy
podział majątkunieruchomośćhipotekakredyt bankowywartość rynkowarozliczeniawspólność majątkowaSąd Najwyższyuchwała

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące sposobu ustalania wartości nieruchomości obciążonej hipoteką w postępowaniu o podział majątku wspólnego małżonków. Sąd Rejonowy w P. przy podziale majątku byłych małżonków E. Z. i G. Z. ustalił wartość nieruchomości na 127 896 zł, a następnie odliczył od niej wartość kredytu bankowego zabezpieczonego hipoteką (48 241,28 zł). Wnioskodawczyni zarzuciła, że powinna być uwzględniona wartość rynkowa nieruchomości bez odliczania obciążenia. Sąd Okręgowy w Łodzi, powziąwszy wątpliwości, przedstawił zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, analizując dotychczasowe orzecznictwo, które ewoluowało od uwzględniania obciążeń hipotecznych do ich pomijania, ostatecznie przychylił się do poglądu, że w sprawach o podział majątku wspólnego wartość nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą wspólny kredyt bankowy ustala się z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego. Podkreślono, że oboje małżonkowie pozostają dłużnikami osobistymi, a wierzyciel działa autonomicznie. Sąd Najwyższy zaznaczył jednak, że mogą istnieć nietypowe sytuacje (podmiotowe lub przedmiotowe), w których uwzględnienie obciążenia jest dopuszczalne. Uchwała stanowi, że sąd ustala wartość nieruchomości z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego, chyba że przemawiają przeciwko temu ważne względy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wartości nieruchomości obciążonej hipoteką w sprawach o podział majątku wspólnego.

Ograniczenia stosowania

Możliwość uwzględnienia obciążenia hipotecznego w sytuacjach nietypowych, gdy przemawiają za tym ważne względy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego Sąd, ustalając wartość nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą kredyt bankowy, uwzględnia wartość rynkową nieruchomości z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego, czy też z odliczeniem wartości obciążenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd ustala wartość nieruchomości z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego, chyba że przemawiają przeciwko temu ważne względy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że co do zasady obciążenie hipoteczne nie wpływa na wartość nieruchomości w postępowaniu działowym, ponieważ oboje małżonkowie pozostają dłużnikami osobistymi, a wierzyciel działa autonomicznie. Podkreślono jednak możliwość uwzględnienia obciążenia w sytuacjach nietypowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
E. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
G. Z.osoba_fizycznauczestnik
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyudział

Przepisy (2)

Pomocnicze

k.p.c. art. 618 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu między byłymi małżonkami roszczeń o zwrot kwoty zobowiązania zabezpieczonego hipotecznie, spłaconego przez jednego z małżonków po zniesieniu wspólności.

u.RPO art. 14 § pkt 4

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Reguluje udział Rzecznika Praw Obywatelskich w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość nieruchomości w postępowaniu działowym powinna być ustalana z pominięciem obciążenia hipotecznego, ponieważ oboje małżonkowie pozostają dłużnikami osobistymi, a wierzyciel działa autonomicznie. • Utrata przez jednego z małżonków statusu dłużnika rzeczowego jest prawnie obojętna, gdyż oboje pozostają dłużnikami osobistymi.

Odrzucone argumenty

Wartość nieruchomości powinna być pomniejszona o wartość obciążenia hipotecznego, gdyż wpływa to na jej faktyczną wartość rynkową i obciąża małżonka przejmującego nieruchomość.

Godne uwagi sformułowania

obciążenie nieruchomości hipoteką na zabezpieczenie wierzytelności, której dłużnikami osobistymi są oboje małżonkowie, nie wpływa na wartość nieruchomości • obciążenie hipoteczne co do zasady nie wpływa na wartość nieruchomości wspólnej przydzielonej w wyniku podziału jednemu z małżonków • obciążenie hipoteczne nie ma wpływu na wartość nieruchomości, chyba że przemawiają przeciwko temu jakieś ważne względy

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Owczarek

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości nieruchomości obciążonej hipoteką w sprawach o podział majątku wspólnego."

Ograniczenia: Możliwość uwzględnienia obciążenia hipotecznego w sytuacjach nietypowych, gdy przemawiają za tym ważne względy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu praktycznego przy podziale majątku, jakim jest wycena nieruchomości obciążonej hipoteką, z jasnym rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego.

Jak wycenić mieszkanie z kredytem hipotecznym przy rozwodzie? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst