III CZP 17/11

Sygn. akt III CZP 17/11 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 maja 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Wojciech Katner 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
 
 
w sprawie egzekucyjnej ze skargi Przemysława G. na czynność Komornika 
Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. Andrzeja R. 
w sprawie z wniosku wierzyciela M. sp. z o.o. w K. 
przeciwko dłużnikowi Waldemarowi B. 
o świadczenie pieniężne, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym  
w dniu 18 maja 2011 r., 
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Okręgowy  
postanowieniem z dnia 3 stycznia 2011 r., , 
 
„Czy 
komornik 
może 
prowadzić 
egzekucję 
przeciwko 
dłużnikowi Waldemarowi B. z nieruchomości lokalowej aktualnie 
stanowiącej własność osoby trzeciej Przemysława G. a   powstałej z 
połączenia dwóch nieruchomości lokalowych stanowiących w chwili 
połączenia własność osoby trzeciej Przemysława G.: 
- nieruchomości lokalowej położonej w P. przy ulicy  M. 11/4 objętej 
księgą wieczystą […] Sądu Rejonowego                        w P. nabytej 
w drodze umowy sprzedaży zawartej pomiędzy Jagodą B. a osobą 
trzecią Przemysławem G., która to umowa sprzedaży wyrokiem Sądu 
Okręgowego w K. z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt […] 223/07 została 
uznana za bezskuteczną                  w stosunku do wierzyciela celem 
umożliwienia 
zaspokojenia 
wierzytelności 
przysługującej 
wierzycielowi w stosunku do Waldemara B., Marceli B., Marka S., 
Zofii  S. wynikających z: 
- nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w B. z dnia 20 grudnia 2000 r., 
sygn. akt […] 3980/00, w zakresie należności głównej w    kwocie 

 
2 
28.430,10 zł z odsetkami ustawowymi, kosztami postępowania 
sądowego w kwocie 8.271,93 zł, 
- z kosztów postępowań egzekucyjnych w sprawie […] 358/02 przez 
Komornika 
Sądowego 
przy 
Sądzie 
Rejonowym                
w P. w kwocie 2000 zł i w sprawie […] 573/05 przez Komornika 
Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P.                                 w 
kwocie 1.800 zł, 
- z nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w B. z dnia 20 grudnia 2000 r., 
sygn. akt […] 4220/00,  w zakresie należności głównej                   w 
kwocie 
27.581,70 
zł 
z 
odsetkami 
ustawowymi, 
kosztami 
postępowania sądowego w kwocie 8.216,02 zł, 
- z kosztów wynikających z postępowań egzekucyjnych w sprawie 
[…] 356/02 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w 
P. w kwocie 2000 zł i w sprawie […] 574/05 przez Komornika 
Sądowego przy Sądzie Rejonowym                        w P. w kwocie 
1.800 zł, 
- nieruchomości lokalowej położonej w P. przy ulicy  M. 11/3 objętej 
księgą wieczystą […] Sądu Rejonowego                        w P. nabytej 
w drodze umowy sprzedaży zawartej pomiędzy Wojciechem B. a 
osobą trzecią Przemysławem G., która to umowa sprzedaży 
wyrokiem Sądu Okręgowego w K.  z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. 
akt […] 196/07 została uznana za bezskuteczną w stosunku do 
wierzyciela 
celem 
umożliwienia 
zaspokojenia 
wierzytelności 
przysługującej wierzycielowi w stosunku do Waldemara B., Marceli 
B., Marka S., Zofii S. wynikających z: 
- nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w B.                      w 
sprawie […] 3930/00, 
- nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w B.                      w 
sprawie […] 3970/00, 
- nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w B.                      w 
sprawie […] 3960/00, 
 - nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w B.                     w 
sprawie […] 3970/00, 
- 
nakazu 
zapłaty 
wydanego 
przez 
Sąd 
Rejonowy 
w 
B.                
w sprawie […] 3980/00, 
 - wyroku Sądu Rejonowego w B. w sprawie […] 408/02,  
czy też komornik powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne                
z nieruchomości na podstawie art. 825 pkt 3 k.p.c. z uwagi na brak 
tytułów zezwalających na prowadzenie egzekucji z nieruchomości 
położonej w P. przy ulicy  M. 11/3-4 zapisanej w księdze wieczystej 
Sądu Rejonowego w P. Nr […] ?” 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
Uzasadnienie 
 

 
3 
Przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało przy 
rozpoznaniu zażalenia Przemysława G. na postanowienie Rejonowego w   P. z 
dnia 18 czerwca 2010 r., który oddalił skargę na czynności komornika sądowego 
wniesioną przez Przemysława G. na postanowienie Komornika Sądowego przy 
Sądzie Rejonowym w P. z dnia 5 stycznia 2010 r. odmawiające zajęcia 
nieruchomości lokalowej objętej księgą wieczystą […] oraz umorzenia w tej części 
postępowania egzekucyjnego skierowanego do nieruchomości lokalowej położonej 
w P. przy ul. M. 11, nr 3-4, która powstała z połączenia z nieruchomości lokalowych 
3 i 4 położonych w P. przy ul. M. 1, dla których były urządzone księgi wieczyste. 
Nieruchomości sprzed połączenia objęte były czynnościami prawnymi zdziałanymi 
przez Przemysława G., co do których sąd prawomocnie uznał je za bezskuteczne 
wobec wierzyciela występującego w niniejszej sprawie. 
   
Sąd Okręgowy w uzasadnieniu postanowienia o  przedstawieniu zagadnienia 
prawnego podniósł, że w dacie wydania wyroków ze skarg pauliańskich istniały 
dwa, samodzielne lokale mieszkalne o numerach 3 i 4  położone w budynku przy ul. 
M. 11, których właścicielem był skarżący Przemysław G., natomiast w chwili 
wszczęcia egzekucji wskazane lokale już nie istniały, gdyż Przemysław G. złożył 
przed notariuszem oświadczenie o  połączeniu lokalu nr 3 z lokalem nr 4 i 
ustanowieniu odrębnej własności lokalu nr 3-4, dla którego założono nową księgę 
wieczystą. Sąd Okręgowy wskazał, że wprawdzie połączenie wymienionych lokali 
nastąpiło na podstawie art. 22 ust. 4 oraz art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali, to 
jednak jest dopuszczalna w dalszym ciągu egzekucja skierowana do lokalu 
powstałego 
wyniku 
połączenia. 
Wyrok 
uwzględniający 
skargi 
pauliańskie 
wierzyciela powinien automatycznie wywrzeć skutek także w stosunku do lokalu 
powstałego w wyniku połączenia. Stanowisko to Sąd wywiódł z konstytucyjnej 
zasady praworządności oraz potrzeby zapewnienia skutecznej ochrony prawnej 
wierzyciela, tym bardziej, że połączenie przez Przemysława G. lokali objętych 
wyrokami uwzględniającymi skargi pauliańskie było świadomym i celowym 
działaniem 
zmierzającym 
do 
uniemożliwienia 
przeprowadzenia 
skutecznej 
egzekucji.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
4 
Z treści przedstawionego zagadnienia prawnego wynika w oczywisty sposób, 
że Sąd Okręgowy oczekuje konkretnego rozstrzygnięcia, odnoszącego się do 
uczestników postępowania i oznaczonych indywidualnie nieruchomości. Przy tak 
sformułowanym zagadnieniu pozostaje jedynie rozstrzygnięcie, czy organ 
egzekucyjny może prowadzić egzekucję z nieruchomości lokalowej położonej 
w  budynku przy ul. M. 11 w P., czy też powinien umorzyć w całości postępowanie 
egzekucyjne. Rozstrzygnięcie to należy jednak do sądów orzekających w pierwszej 
i drugiej instancji. Według utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego 
stanowiska, przedmiotem przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. 
zagadnienia prawnego nie może być pytanie o sposób rozstrzygnięcia sprawy w 
konkretnym stanie faktycznym (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 
7 września 2005 r. II UZP 8/05, OSNC 2006, nr 15-16, poz. 252; z dnia 10 maja 
2007 r., III UZP 1/07, OSNP 2008, nr 3-4, poz. 49; z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CZP 
17/10, nie publ.; z dnia 8 kwietnia 2010 r., III UZP 1/10, nie publ.; z dnia 9 lipca 
2009 r., III CZP 38/09, nie publ.). Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi 
Najwyższemu do rozstrzygnięcia powinno być postawione ogólnie i abstrakcyjnie, 
by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego. 
Przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie nie spełnia tych kryteriów. 
Przepis art. 390 § 1 k.p.c. przyznaje sądowi rozpoznającemu sprawę 
w  drugiej instancji, w wypadku powstania zagadnienia prawnego budzącego 
poważne 
wątpliwości, 
możliwość 
przedstawienia 
tego 
zagadnienia 
do 
rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Instytucja ta, prowadząca do związania 
sądów niższej instancji w danej sprawie poglądem Sądu Najwyższego, zawartym 
w  uchwale, jest wyjątkiem od konstytucyjnej zasady podległości sędziego tylko 
Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) i reguły 
samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd właściwy. Ze względu na tę 
wyjątkowość, przesłanka stosowania art. 390 § 1 k.p.c. powinna być wykładana 
ściśle. Zagadnienie prawne, stanowiące przedmiot pytania sądu drugiej instancji - 
poza wymaganiem przedstawienia  w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by 
umożliwić 
Sądowi 
Najwyższemu 
udzielenie 
uniwersalnej 
odpowiedzi, 
nie 
sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu - musi 
budzić poważne wątpliwości, gdyż użycie przez ustawodawcę przymiotnika 

 
5 
kwalifikującego oznacza, że w razie powstania wątpliwości pierwszego stopnia, tj. 
zwykłych, sąd drugiej instancji obowiązany jest rozwiązać je we własnym zakresie 
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2005 r., III CZP 68/05, 
LEX nr 175457). Sąd Okręgowy w uzasadnieniu postanowienia przedstawiającego 
do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu  zagadnienie prawne, dokonał określonej 
oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Opowiedział się zdecydowanie za 
jednym z rozstrzygnięć. Wobec tego udzielona przez Sąd Najwyższy odpowiedź 
miałaby służyć jedynie potwierdzeniu prawidłowości przyjętego przez Sąd drugiej 
instancji stanowiska. Jest to także przyczyna odmowy udzielenia odpowiedzi (zob. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2009 r., III CZP 144/08, nie 
publ.)  
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 
23  listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) 
postanowił, jak w sentencji.