III CZP 16/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 maja 2015 r. odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w K. Dotyczyło ono kwestii pokrycia wynagrodzenia kuratora spadku nieobjętego, ustanowionego w sytuacji, gdy później stwierdzono brak majątku spadkowego. Sąd Okręgowy pytał, czy wynagrodzenie to powinno być pokryte przez wnioskodawcę, gminę, czy Skarb Państwa. Sąd Najwyższy podkreślił, że podjęcie uchwały jest wyjątkiem i wymaga poważnych wątpliwości prawnych, które w tym przypadku można rozwiązać poprzez wykładnię przepisów i istniejące orzecznictwo. Analizując przepisy dotyczące kurateli (art. 178-180 k.r.o.) i kuratora spadku (art. 666-668 k.p.c.), Sąd Najwyższy odwołał się do odpowiedniego stosowania przepisów o opiece nad małoletnim oraz przepisów o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości. Zgodnie z art. 179 § 1 k.r.o., wynagrodzenie kuratora pokrywa się z dochodów lub majątku osoby, dla której został ustanowiony, a w braku takich środków – przez tego, kto żądał ustanowienia kuratora. W analizowanej sprawie, gdzie nie było ani spadku, ani spadkobierców, Sąd Najwyższy uznał, że wynagrodzenie kuratora powinno pokryć wnioskodawca, który żądał ustanowienia kuratora i dzięki temu zrealizował własny interes prawny, nabywając nieruchomość. Sąd odwołał się również do swojego wcześniejszego orzecznictwa, zgodnie z którym w sytuacji kuratora ustanowionego z urzędu, gdy osoba, dla której został ustanowiony, nie ma środków, wynagrodzenie pokrywane jest ze środków publicznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zasad pokrywania wynagrodzenia kuratora spadku w sytuacji braku majątku spadkowego oraz odniesienie do pokrywania kosztów ze środków publicznych w uzasadnionych przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku majątku spadkowego i braku spadkobierców. Wymaga analizy konkretnych przepisów k.r.o. i k.p.c. w kontekście danej sprawy.
Zagadnienia prawne (1)
Kto ponosi koszty wynagrodzenia kuratora spadku, jeśli po ustanowieniu kuratora stwierdzono brak majątku spadkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie kuratora spadku powinno być pokrywane z majątku spadkowego lub przez osobę, która żądała ustanowienia kuratora. W przypadku braku majątku spadkowego i spadkobierców, wynagrodzenie powinien pokryć wnioskodawca. W sytuacji kuratora ustanowionego z urzędu, gdy osoba, dla której został ustanowiony, nie ma środków, wynagrodzenie powinno być pokrywane ze środków publicznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 179 § 1 k.r.o., zgodnie z którym wynagrodzenie kuratora pokrywa majątek osoby, dla której został ustanowiony, a w braku takich środków – wnioskodawca. W analizowanej sprawie, gdzie nie było spadku ani spadkobierców, wnioskodawca, który zrealizował własny interes prawny, powinien pokryć koszty. Sąd wspomniał również o pokrywaniu kosztów ze środków publicznych w przypadku kuratora ustanowionego z urzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska K. | instytucja | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| M. P. - kurator spadku nieobjętego po F. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. P. - kurator spadków po M. R. i innch | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.r.o. art. 179 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Kurator ma prawo do stosownego wynagrodzenia, które pokrywa się z dochodów lub majątku osoby, dla której kurator został ustanowiony, a w braku takich środków – przez tego, kto żądał ustanowienia kuratora.
Pomocnicze
k.r.o. art. 178 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Kuratora ustanawia się w wypadkach przewidzianych w ustawie.
k.r.o. art. 178 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W zakresie nieuregulowanym przepisami o kurateli stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim.
k.p.c. art. 605
Kodeks postępowania cywilnego
W przedmiotach nieunormowanych w przepisach k.p.c. odsyła do przepisów o postępowaniu w sprawach z zakresu opieki.
k.p.c. art. 666
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje instytucję kuratora spadku.
k.p.c. art. 667 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do sprawowania zarządu przez kuratora spadku stosuje się przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości.
k.p.c. art. 939 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarządca może żądać wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków poniesionych w związku z zarządem z własnych funduszy.
k.c. art. 939 § § 1
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście wynagrodzenia kuratora.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
Wspomniany w kontekście zarzutu apelacyjnego dotyczącego braku określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty wynagrodzenia.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłanek stosowania art. 390 k.p.c. nakazującej ścisłą wykładnię.
k.p.c. art. 390 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podkreśla wiążący charakter uchwały Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie kuratora spadku powinno być pokrywane z majątku spadkowego lub przez wnioskodawcę, jeśli majątek spadkowy jest nieistniejący. • Sąd Najwyższy powinien stosować ścisłą wykładnię przesłanek do podjęcia uchwały, gdy zagadnienie prawne może być rozwiązane za pomocą reguł wykładni i istniejącego orzecznictwa.
Godne uwagi sformułowania
podjęcie uchwały rozstrzygającej zagadnienie prawne (...) stanowi wyjątek od zasady samodzielnego rozstrzygania sprawy przez właściwy sąd • poważne wątpliwości (...) nie występują, gdy (...) może być rozwiązane za pomocą reguł wykładni, przy uwzględnieniu poglądów funkcjonujących już w orzecznictwie i piśmiennictwie • wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub majątku osoby, dla której kurator został ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żądał ustanowienia kuratora • w takiej sytuacji wynagrodzenie kuratora powinno być pokrywane ze środków publicznych
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Iwona Koper
sprawozdawca
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zasad pokrywania wynagrodzenia kuratora spadku w sytuacji braku majątku spadkowego oraz odniesienie do pokrywania kosztów ze środków publicznych w uzasadnionych przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku majątku spadkowego i braku spadkobierców. Wymaga analizy konkretnych przepisów k.r.o. i k.p.c. w kontekście danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu finansowego związanego z kuratelą spadku, który może być nieoczywisty dla wielu prawników i osób zainteresowanych prawem spadkowym.
“Kto zapłaci za kuratora, gdy spadku nie ma? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.