III CZP 102/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące biegu terminu przedawnienia roszczenia o zwrot podwójnego zadatku wynikającego z umowy przedwstępnej. Umowa została zawarta przed wejściem w życie nowelizacji art. 390 § 3 k.c. z dnia 14 lutego 2003 r., a roszczenie powstało po tej dacie. Przed nowelizacją, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniały się według ogólnych zasad (10 lat), podczas gdy po zmianie wprowadzono roczny termin przedawnienia dla wszystkich roszczeń z umowy przedwstępnej. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach wprowadzających kodeks cywilny (art. XXXV pkt 2 p.w.k.c.), orzekł, że roszczenie to przedawnia się z upływem roku od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej. Podkreślono, że zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, skracającej termin przedawnienia, jest uzasadniona funkcjonalnie i zapewnia bezpieczeństwo prawne wierzyciela, gdyż bieg terminu rozpoczyna się od nowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących przedawnienia roszczeń wynikających z umów zawartych przed zmianą przepisów, w szczególności w kontekście nowelizacji art. 390 § 3 k.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów o przedawnieniu i zastosowania przepisów przejściowych do roszczeń powstałych przed nowelizacją.
Zagadnienia prawne (2)
Czy do biegu terminu przedawnienia roszczenia o zwrot podwójnego zadatku wynikającego z umowy przedwstępnej, zawartej przed wejściem w życie nowelizacji art. 390 § 3 k.c. (ustawą z dnia 14 lutego 2003 r.) i powstałego przed tą nowelizacją, znajduje zastosowanie przepis art. 390 § 3 k.c. w brzmieniu po nowelizacji, czy też przepisy dotychczasowe przewidujące 10-letni termin przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie znajduje art. 390 § 3 k.c. po nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w braku przepisów intertemporalnych w ustawie nowelizującej, należy stosować zasady prawa międzyczasowego zawarte w przepisach wprowadzających kodeks cywilny (art. XXXV p.w.k.c.). Skrócenie terminu przedawnienia przez nową ustawę powoduje, że bieg terminu rozpoczyna się od dnia wejścia w życie nowej regulacji, co zapewnia bezpieczeństwo prawne wierzyciela.
W razie przyjęcia, że zastosowanie znajduje art. 390 § 3 k.c. po nowelizacji – od kiedy rozpoczyna się roczny bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg rocznego terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (25 września 2003 r.).
Uzasadnienie
Zgodnie z analogicznym zastosowaniem art. XXXV pkt 2 p.w.k.c., w przypadku skrócenia terminu przedawnienia przez nową ustawę, bieg terminu rozpoczyna się od dnia wejścia w życie tej ustawy, chyba że przedawnienie nastąpiłoby wcześniej według przepisów dotychczasowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej S. | osoba_fizyczna | powód |
| "L." sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 390 § § 3
Kodeks cywilny
Po nowelizacji z 2003 r. roczny termin przedawnienia obejmuje wszystkie roszczenia z umowy przedwstępnej, w tym zwrot zadatku. Bieg terminu rozpoczyna się od dnia wejścia w życie nowelizacji.
Ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja wprowadziła roczny termin przedawnienia dla roszczeń z umowy przedwstępnej.
Pomocnicze
p.w.k.c. art. XXXV § pkt 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny
Stosowany analogicznie do określenia początku biegu skróconego terminu przedawnienia po wejściu w życie nowej ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie przepisów intertemporalnych z ustawy wprowadzającej kodeks cywilny (art. XXXV p.w.k.c.) w braku odrębnej regulacji w ustawie nowelizującej. • Roczny termin przedawnienia wynikający z art. 390 § 3 k.c. w nowym brzmieniu ma zastosowanie do wszystkich roszczeń z umowy przedwstępnej, w tym zwrotu zadatku. • Bieg skróconego terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia wejścia w życie nowej ustawy, co zapewnia bezpieczeństwo prawne wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Stosowanie 10-letniego terminu przedawnienia wynikającego z przepisów ogólnych (przed nowelizacją art. 390 § 3 k.c.). • Rozpoczęcie biegu rocznego terminu przedawnienia od dnia zawarcia umowy przedwstępnej lub od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o zwrot podwójnego zadatku [...] przedawnia się z upływem roku od dnia wejścia w życie tej ustawy (art. 390 § 3 k.c. w związku z art. XXXV pkt 2 p.w.k.c.). • W braku regulacji kwestii intertemporalnych w nowej ustawie, trzeba sięgać do analogicznego stosowania przepisów wprowadzających kodeks cywilny. • Jeżeli termin przedawnienia według przepisów kodeksu cywilnego (w rozpoznawanej sprawie według przepisów obowiązujących po nowelizacji) jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie kodeksu cywilnego (przepisu w nowym brzmieniu).
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Elżbieta Skowrońska-Bocian
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących przedawnienia roszczeń wynikających z umów zawartych przed zmianą przepisów, w szczególności w kontekście nowelizacji art. 390 § 3 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów o przedawnieniu i zastosowania przepisów przejściowych do roszczeń powstałych przed nowelizacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych, co jest istotne dla wielu osób i przedsiębiorców. Wyjaśnia, jak stosować przepisy przejściowe.
“Zmiana prawa. Kiedy przedawnia się Twój zadatek z umowy przedwstępnej?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.