Orzeczenie · 2024-09-12

III CZ 317/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-09-12
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowypostępowanie cywilnezażalenieuchylenie wyrokunierozpoznanie istoty sprawyart. 386 kpc

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie J. S. i M. S. na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 maja 2023 r., który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Opolu (oddalający powództwo o zapłatę i ustalenie) w zakresie dotyczącym powództwa o ustalenie, a w pozostałej części uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, wskazując jako podstawę art. 386 § 4 k.p.c. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że kognicja Sądu Najwyższego w przypadku zażalenia na orzeczenie kasatoryjne ogranicza się do kontroli podstaw uchylenia. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny niezasadnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ Sąd Okręgowy merytorycznie rozpoznał istotę sprawy, oddalając powództwo. Odmienna ocena merytoryczna przez Sąd Apelacyjny nie uzasadniała uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części dotyczącej uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i pozostawił orzeczenie o kosztach do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego nierozpoznania istoty sprawy i podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji, podczas gdy ten ostatni merytorycznie rozpoznał sprawę.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd drugiej instancji zasadnie uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji niezasadnie uchylił wyrok sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji merytorycznie rozpoznał istotę sprawy, oddalając powództwo. Odmienna ocena merytoryczna przez sąd drugiej instancji, nawet jeśli wymagałaby uzupełnienia ustaleń faktycznych, nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku
Strona wygrywająca
J. S. i M. S.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd drugiej instancji nie zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji dokonał merytorycznej oceny żądań, nawet jeśli ocena ta jest odmienna od oceny sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny niezasadnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., gdyż sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.

Godne uwagi sformułowania

kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do zbadania czy zostały naruszone przepisy postępowania określające podstawy uchylenia przez sąd drugiej instancji zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. • do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy sąd rozstrzygnął nie o tym, co było przedmiotem sprawy, zaniechał w ogóle zbadania materialnej podstawy żądania, pominął całkowicie merytoryczne zarzuty zgłoszone przez stronę, rozstrzygnął o żądaniu powoda na innej podstawie faktycznej niż zgłoszona w pozwie, nie rozważył zarzutów pozwanego dotyczących kwestii faktycznych lub prawnych rzutujących na zasadność roszczenia powoda.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego nierozpoznania istoty sprawy i podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji, podczas gdy ten ostatni merytorycznie rozpoznał sprawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące granic kognicji Sądu Najwyższego i podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.

Sąd Najwyższy: Kiedy sąd drugiej instancji nie może uchylić wyroku sądu pierwszej instancji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst