III CZ 136/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Skarbu Państwa-Dyrektora Zakładu Karnego w Cieszynie na wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Cieszynie, który oddalił powództwo S. K. o zapłatę, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że postępowanie przed Sądem Rejonowym było dotknięte nieważnością z powodu naruszenia prawa powoda do obrony. Sąd Okręgowy argumentował, że powód został pozbawiony możliwości złożenia zeznań i udziału w rozprawach z powodu wadliwych doręczeń wezwań. Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy i orzecznictwo, uznał, że sąd okręgowy błędnie przyjął nieważność postępowania. Wskazał, że powód, mimo pobytu w zakładzie karnym, został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy na adres zadeklarowany po zwolnieniu, a jego zawodowy pełnomocnik, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się na rozprawach. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok sądu okręgowego, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c., w szczególności w kontekście doręczeń i udziału pełnomocnika procesowego w sprawach z udziałem osób pozbawionych wolności lub zwolnionych z zakładu karnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy przy stosowaniu jego wykładni.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw, skutkujące nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c., zachodzi w sytuacji, gdy strona (powód) przebywała w zakładzie karnym, a wezwania na rozprawę były kierowane na adres zadeklarowany po zwolnieniu, a jej pełnomocnik procesowy, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się na rozprawach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozbawienie strony możności obrony jej praw nie zachodzi w opisanej sytuacji, a tym samym postępowanie nie jest dotknięte nieważnością z art. 379 pkt 5 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo doręczył wezwanie na rozprawę na adres zadeklarowany przez powoda po zwolnieniu z zakładu karnego. Ponadto, zawodowy pełnomocnik powoda, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się na rozprawach. W związku z tym nie doszło do rzeczywistego pozbawienia strony możności obrony jej praw, które skutkowałoby nieważnością postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa-Dyrektor Zakładu Karnego w Cieszynie | organ_państwowy | skarżący |
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego w Cieszynie | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Pozbawienie strony możności obrony jej praw polega na tym, że strona na skutek wadliwości działań procesowych sądu lub strony przeciwnej nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego znacznej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych terminach rozprawy przed wydaniem wyroku w danej instancji. Ocena zaistnienia takiej sytuacji procesowej powinna być dokonywana w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. Chodzi jednak tylko o wypadki rzeczywistego pozbawienia możności obrony, którego skutkiem było niedziałanie strony w postępowaniu. O pozbawieniu strony możności obrony swych praw przesądza kumulatywne wystąpienie trzech okoliczności: naruszenia przez sąd przepisów procesowych będących źródłem uprawnień strony, wpływu tego uchybienia na wyłączenie możliwości działania strony w postępowaniu oraz niemożności obrony swych praw w postępowaniu w następstwie wystąpienia obu uprzednio wymienionych okoliczności. Nie dochodzi do nieważności postępowania, gdy mimo naruszenia przez sąd przepisów postępowania strona podjęła czynności w procesie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy prawidłowo doręczył wezwanie na rozprawę na adres zadeklarowany przez powoda po zwolnieniu z zakładu karnego. • Pełnomocnik procesowy powoda, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się na rozprawach. • Nie doszło do rzeczywistego pozbawienia strony możności obrony jej praw.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie uznał, że postępowanie przed Sądem Rejonowym było dotknięte nieważnością z powodu pozbawienia powoda prawa do obrony. • Sąd Rejonowy dopuścił się uchybienia, które skutkowało pozbawieniem powoda możliwości obrony jego praw.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie strony możności obrony jej praw polega na tym, że strona na skutek wadliwości działań procesowych sądu lub strony przeciwnej nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego znacznej części • Chodzi jednak tylko o wypadki rzeczywistego pozbawienia możności obrony, którego skutkiem było niedziałanie strony w postępowaniu. • Nie dochodzi do nieważności postępowania, gdy mimo naruszenia przez sąd przepisów postępowania strona podjęła czynności w procesie.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c., w szczególności w kontekście doręczeń i udziału pełnomocnika procesowego w sprawach z udziałem osób pozbawionych wolności lub zwolnionych z zakładu karnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy przy stosowaniu jego wykładni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – nieważności postępowania i prawa do obrony, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje te kwestie w kontekście doręczeń i udziału pełnomocnika.
“Czy pobyt w więzieniu automatycznie oznacza pozbawienie prawa do obrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.