III CZ 104/26
POSTANOWIENIE
10 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 10 września 2026 r. w Warszawie
zażalenia F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z 5 lutego 2026 r., II WSC 6/26,
w sprawie z wniosku F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
z udziałem P.Z.
o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu,
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na
rzecz P.Z. 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych zwrotu kosztów
postępowania zażaleniowego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
postanowienia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
III CZ 104/26
2
Postanowieniem z 5 lutego 2026 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił
skargę kasacyjną od postanowienia tegoż Sądu z 22 września 2025 r., wydanego
w sprawie z wniosku F. sp. z o.o. z siedzibą w W. przy udziale P.Z. o stwierdzenie
nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie.
W ocenie Sądu Okręgowego skarga kasacyjna była niedopuszczalna,
ponieważ wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 22 września 2025 r.
i doręczenie go pełnomocnikowi wnioskodawcy został złożony z naruszeniem
tygodniowego terminu z art. 328 § 1 k.p.c. W niniejszej sprawie termin na wystąpienie
z wnioskiem upływał 29 września 2025 r., pełnomocnik wnioskodawcy nadał zaś
wniosek 1 października 2025 r., nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu.
Z tej przyczyny niemożliwe było wydanie wnioskodawcy uzasadnienia wyroku
(art. 331 § 1 k.p.c.).
Wnioskodawca złożył zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając
naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 3986 § 2 k.p.c. Zdaniem żalącego
okoliczność wysłania mu przez Sąd uzasadnienia wyroku pomimo spóźnionego
wniosku konwaliduje wadliwość formalną tego wniosku, a w konsekwencji sprawia,
że skargi kasacyjnej nie można uznać za niedopuszczalną z innych przyczyn.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlegało oddaleniu.
W polskim prawie postępowania cywilnego nie istnieje instytucja konwalidacji
wadliwych czynności procesowych poprzez omyłkowe działanie sądu. Przeciwnie,
ustawodawca przewidział liczne mechanizmy pozwalające na korektę błędnych
działań sądu na dalszych etapach postępowania.
W przypadku postępowania kasacyjnego taki mechanizm przybrał postać
dwuetapowej weryfikacji wymagań formalnych. Co do zasady skargę kasacyjną
odrzuca sąd drugiej instancji (art. 3986 § 2 k.p.c.), jednakże w przypadku, gdy
wadliwa lub niedopuszczalna skarga wpłynęła już do Sądu Najwyższego, obowiązek
jej odrzucenia spoczywa na Sądzie Najwyższym (art. 3986 § 3 k.p.c.), przy czym
odrzucenie skargi może nastąpić zarówno na posiedzeniu w przedmiocie przyjęcia
jej do rozpoznania (zob. np. postanowienia z 3 lutego 2026 r., I CSK 3112/25;
z 10 września 2025 r., I CSK 55/25 oraz z 4 sierpnia 2025 r., I CSK 1251/25), jak i na
etapie merytorycznego rozpoznawania skargi (zob. np. postanowienia SN z 29 maja
III CZ 104/26
3
2025 r., II CSKP 12/24; z 6 marca 2025 r., II CSKP 484/23; z 24 stycznia 2025 r.,
II CSKP 214/23). Gdyby przyjąć sposób rozumowania przedstawiony przez
żalącego, art. 3986 § 3 k.p.c. pozostałby treściowo pusty, bowiem każdorazowe
nadanie biegu wadliwemu lub niedopuszczalnemu środkowi zaskarżenia przez Sąd
II instancji konwalidowałoby jego uchybienia.
Ustawodawca uzależnił możliwość uzyskania uzasadnienia orzeczenia,
a w konsekwencji również jego zaskarżenia, od skutecznego złożenia wniosku o jego
sporządzenie i nadanie (art. 328 § 1 k.p.c.). W konsekwencji warunkiem powstania
prawa do złożenia skargi kasacyjnej jest wystąpienie z wnioskiem o sporządzenie
uzasadnienia wyroku i jego doręczenie w zakresie uprawnienia strony do złożenia
skargi kasacyjnej. W przypadku naruszenia przepisów dotyczących wniosku
o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia skarga kasacyjna jest niedopuszczalna
i podlega odrzuceniu (zob. m.in. postanowienia SN z 13 marca 2024 r., III UZ 6/23;
z 17 maja 2018 r., IV CSK 598/17; z 28 kwietnia 2025 r., III CZ 3/24).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art.
39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania rozstrzygnął zaś na
podstawie art. 98 k.p.c.
[a.ł]
Mariusz ZałuckiPełny tekst orzeczenia
III CZ 104/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.