III CSKP 66/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego małżonków, w tym ustalenia nierównych udziałów oraz rozliczenia nakładu z majątku osobistego uczestniczki na wkład mieszkaniowy. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o nierówne udziały i rozliczenie nakładu, a Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalania nierównych udziałów (art. 43 § 2 k.r.o.) oraz rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny (art. 33 pkt 2 w zw. z art. 890 § 1 k.c.). Sąd Najwyższy, analizując przepisy Prawa spółdzielczego i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznał, że sąd okręgowy błędnie zinterpretował kwestię wspólności wkładu mieszkaniowego i możliwości żądania zwrotu nakładów z majątku osobistego. W szczególności, Sąd Najwyższy podkreślił, że wpłata na wkład mieszkaniowy dokonana ze środków pochodzących z darowizny na rzecz jednego z małżonków stanowi nakład z jego majątku osobistego, który podlega zwrotowi przy podziale majątku wspólnego. Z uwagi na powyższe uchybienia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenie wkładu mieszkaniowego jako nakładu z majątku osobistego przy podziale majątku wspólnego, interpretacja art. 43 § 2 k.r.o. w kontekście przemocy domowej.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w lipcu 2001 r. w zakresie Prawa spółdzielczego, choć zasada rozliczania nakładów jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wkład mieszkaniowy, wpłacony ze środków pochodzących z darowizny na rzecz jednego z małżonków, stanowi majątek osobisty tego małżonka i podlega rozliczeniu jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny przy podziale majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpłata na wkład mieszkaniowy dokonana przez jedno z małżonków ze środków pochodzących z darowizny na jego rzecz stanowi nakład z majątku osobistego tego małżonka na majątek wspólny i podlega zwrotowi przy podziale majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na art. 215 § 4 Prawa spółdzielczego (w brzmieniu obowiązującym w lipcu 2001 r.), który stanowił, że wkład mieszkaniowy jest wspólny dla obojga małżonków, niezależnie od pochodzenia środków. Jednakże, przepis ten nie naruszał uprawnień do żądania zwrotu wydatków i nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny. Darowizna na rzecz jednego małżonka stanowi jego majątek osobisty, a wpłata z tych środków na wkład mieszkaniowy jest nakładem z tego majątku osobistego.
Czy skazanie jednego z małżonków za znęcanie się nad rodziną i odbycie kary pozbawienia wolności stanowi 'ważny powód' do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym na podstawie art. 43 § 2 k.r.o., zwłaszcza gdy stopień przyczynienia do powstania majątku jest równy?
Odpowiedź sądu
Nie, samo skazanie za znęcanie się nad rodziną i odbycie kary pozbawienia wolności nie stanowi samoistnej podstawy do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, jeśli nie przemawiają za tym inne 'ważne powody' i stopień przyczynienia do powstania majątku jest równy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 43 § 2 k.r.o. wymaga łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: nierównego stopnia przyczynienia się małżonków do powstania majątku oraz 'ważnych powodów' przemawiających za ustaleniem nierównych udziałów. W sytuacji, gdy oboje małżonkowie pracowali i przyczyniali się do zaspokajania potrzeb rodziny, a nie ustalono innych 'ważnych powodów', samo skazanie za znęcanie się nie jest wystarczające do ustalenia nierównych udziałów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (11)
Główne
k.r.o. art. 43 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa dwie przesłanki ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, które muszą wystąpić łącznie: nierówny stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku oraz 'ważne powody' przemawiające za takim orzeczeniem. Samo skazanie za znęcanie się nie jest wystarczające.
k.r.o. art. 45 § § 1 i 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Reguluje roszczenie o zwrot wydatków i nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny. Chodzi o wartość nakładu w chwili orzekania o zwrocie.
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze art. 215 § § 4
Wkład mieszkaniowy należał wspólnie do obojga małżonków, niezależnie od pochodzenia środków, z których został zgromadzony, ale nie naruszał uprawnień do żądania zwrotu nakładów z majątku odrębnego.
Pomocnicze
k.c. art. 890 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 33 § pkt 2
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. art. 9 § ust. 3
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. art. 11 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. art. 15 § ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. art. 10 § ust. 3
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przepisów dotyczących rozliczenia wkładu mieszkaniowego jako nakładu z majątku osobistego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 215 § 4 Prawa spółdzielczego w kontekście możliwości żądania zwrotu nakładów.
Odrzucone argumenty
Skazanie za znęcanie się nad rodziną jako podstawa do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten, zgodnie z jego zd. drugim, nie narusza uprawnień każdego z małżonków do żądania zwrotu wydatków i nakładów poczynionych z jego majątku odrębnego na majątek wspólny. • Wpłata na wkład mieszkaniowy, z uiszczeniem którego związany był przydział mieszkania spółdzielczego, do którego prawo wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, dokonana przez jedno z małżonków ze środków pochodzących z darowizny na jego rzecz, jak w sprawie, jest wpłatą pochodzącą ze środków stanowiących majątek osobisty (odrębny) - stanowi nakład z majątku osobistego (odrębnego) tego małżonka na majątek wspólny.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenie wkładu mieszkaniowego jako nakładu z majątku osobistego przy podziale majątku wspólnego, interpretacja art. 43 § 2 k.r.o. w kontekście przemocy domowej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w lipcu 2001 r. w zakresie Prawa spółdzielczego, choć zasada rozliczania nakładów jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podziału majątku i rozliczenia nakładów, z istotnym aspektem prawnym dotyczącym pochodzenia środków na wkład mieszkaniowy. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie darowizn i nakładów.
“Darowizna od rodziców na mieszkanie? Uważaj, jak to rozliczyć przy rozwodzie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.