Orzeczenie · 2008-02-27

III CSK 261/07

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2008-02-27

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy

wady produktuodpowiedzialność producentaczyn niedozwolonyrękojmiagwarancjaprzedawnieniedachówkamateriały budowlaneszkoda majątkowa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności producenta dachówek („B.(...)” S.A.) za szkodę poniesioną przez konsumenta (K. K.) w wyniku zakupu i montażu wadliwego produktu. Powód zakupił dachówkę w 1995 r., która po trzech latach zaczęła ulegać zniszczeniu, a po kolejnych latach konieczna była wymiana części pokrycia. Reklamacja powoda została odrzucona. Sąd pierwszej instancji (Okręgowy) zasądził odszkodowanie na podstawie przepisów o odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c.), uznając, że mimo braku dokumentu gwarancyjnego, pozwany wprowadził do obrotu produkt niespełniający norm. Sąd Apelacyjny podwyższył zasądzoną kwotę, uznając, że szkoda obejmuje koszt wymiany całego pokrycia dachu, a pozwany ponosi winę za wprowadzenie do obrotu dachówki wadliwej (nieodpornej na mróz). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 lutego 2008 r. oddalił skargę kasacyjną pozwanej. Potwierdził, że wprowadzenie do obrotu materiałów budowlanych niespełniających norm jakościowych jest czynem niedozwolonym rodzącym odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c., nawet jeśli nie wiąże stron stosunek umowny. Sąd Najwyższy podkreślił, że materiały budowlane muszą cechować się trwałością i bezpieczeństwem, a ich produkcja wymaga wysokich standardów jakości. Uznano również, że termin przedawnienia roszczenia (art. 442 § 1 k.c.) biegnie od momentu, gdy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i jej negatywnych następstwach, co w tym przypadku nastąpiło w 2002 r., a nie w 1999 r., gdy zauważono pierwsze uszkodzenia. Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym dotyczących wysokości odszkodowania i przedawnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie odpowiedzialności producenta za wady produktu na podstawie art. 415 k.c. oraz interpretacja początku biegu terminu przedawnienia roszczeń deliktowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy produkt jest materiałem budowlanym, a wada ujawnia się po pewnym czasie użytkowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wprowadzenie do obrotu wadliwego materiału budowlanego, który nie spełnia norm jakościowych, stanowi czyn niedozwolony w rozumieniu art. 415 k.c., rodzący odpowiedzialność producenta za szkodę, nawet jeśli poszkodowany nie posiada dokumentu gwarancyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wprowadzenie do obrotu materiałów budowlanych, które nie spełniają norm jakościowych, jest zachowaniem zawinionym, rodzącym odpowiedzialność za szkodę opartą na art. 415 k.c., przy spełnieniu pozostałych przesłanek przepisem tym wymaganych.

Uzasadnienie

Materiały budowlane muszą cechować się trwałością i bezpieczeństwem, a ich produkcja wymaga wysokich standardów jakości. Złamanie tych norm stwarza potencjalne niebezpieczeństwo i jest działaniem godzącym w normy powszechne, stanowiąc samodzielne źródło odpowiedzialności niezależnie od istnienia stosunku umownego czy gwarancji.

Kiedy rozpoczyna biec termin przedawnienia roszczenia wynikającego z czynu niedozwolonego na podstawie art. 442 § 1 k.c., w sytuacji gdy pierwsze objawy uszkodzenia produktu są niewielkie, a pełna skala szkody ujawnia się po dłuższym czasie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin przedawnienia roszczenia wynikającego z czynu niedozwolonego rozpoczyna bieg od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, przy czym "dowiedzenie się o szkodzie" oznacza moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody i ma świadomość doznania szkody.

Uzasadnienie

Nie można oceniać stanu wiedzy poszkodowanego w oderwaniu od realiów faktycznych. Dostrzeżenie pojedynczych uszkodzeń nie oznacza od razu świadomości wadliwości produkcyjnej i skali szkody. Wiedza o szkodzie w rozumieniu art. 442 § 1 k.c. mogła powstać dopiero w 2002 r., gdy uszkodzenia stały się na tyle rozległe, że wymagały wymiany części dachu.

Czy odszkodowanie za wadliwy materiał budowlany powinno obejmować koszt wymiany całego wadliwego elementu (np. pokrycia dachu), nawet jeśli do faktycznej wymiany jeszcze nie doszło, ale jest ona konieczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, szkoda po stronie powoda wyraża się koniecznością poniesienia kosztu wymiany całego pokrycia dachu, jeśli w dacie zamknięcia rozprawy cała dachówka nadawała się do wymiany z uwagi na jej wadliwość.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że szkoda sprowadza się do konieczności wymiany całego pokrycia dachu wraz z niektórymi elementami jego konstrukcji, ponieważ dach ten nie spełnia swoich funkcji i zagraża uszkodzeniem innych elementów budynku. Koszt ten został określony według faktury przedstawionej przez powoda, zaakceptowanej przez biegłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. K.	osoba_fizyczna	powód
„B.(...)” S.A. w N.	spółka	pozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Wprowadzenie do obrotu materiałów budowlanych, które nie spełniają norm jakościowych, jest zachowaniem zawinionym, rodzącym odpowiedzialność za szkodę.

k.c. art. 442 § § 1

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczenia wynikającego z czynu niedozwolonego rozpoczyna bieg od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Pomocnicze

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Określenie zakresu odszkodowania.

k.c. art. 363 § § 2

Kodeks cywilny

Sposób ustalenia wysokości odszkodowania.

k.p.c. art. 3983 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wprowadzenie do obrotu wadliwego materiału budowlanego stanowi czyn niedozwolony. • Termin przedawnienia roszczenia biegnie od momentu dowiedzenia się o szkodzie i jej negatywnych następstwach. • Szkoda obejmuje koszt wymiany całego wadliwego elementu, jeśli jest on konieczny.

Odrzucone argumenty

Brak dokumentu gwarancyjnego wyklucza odpowiedzialność. • Roszczenie uległo przedawnieniu. • Wysokość szkody została zawyżona. • Produkcja i wprowadzenie do obrotu dachówek nie spełniających norm nie jest czynem niedozwolonym.

Godne uwagi sformułowania

Materiały budowlane muszą się cechować trwałością i bezpieczeństwem. • Wprowadzenie do obrotu materiałów budowlanych, które nie spełniają norm jakościowych jest zachowaniem zawinionym, rodzącym odpowiedzialność za szkodę opartą na art. 415 k.c. • Dowiedzenie się o szkodzie oznacza moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody, gdy ma świadomość doznania szkody.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Jan Górowski

członek

Michał Kłos

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie odpowiedzialności producenta za wady produktu na podstawie art. 415 k.c. oraz interpretacja początku biegu terminu przedawnienia roszczeń deliktowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy produkt jest materiałem budowlanym, a wada ujawnia się po pewnym czasie użytkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak konsument może dochodzić odszkodowania od producenta za wadliwy produkt nawet bez gwarancji, opierając się na przepisach o czynach niedozwolonych. Jest to ważna lekcja dla konsumentów i przedsiębiorców.

“Wadliwa dachówka zniszczyła dom? Producent zapłaci nawet bez gwarancji!”

Dane finansowe

WPS: 12 714 PLN

odszkodowanie: 38 038,5 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1800 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników