Orzeczenie · 2019-12-20

III CSK 187/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-12-20
SNnieruchomościzasiedzenieŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćSkarb Państwaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyposiadaniedzierżycielprawo rzeczowe

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych złożonych przez uczestniczki A. M. i R. E. od postanowienia Sądu Okręgowego w T., które oddaliło ich apelacje od postanowienia Sądu Rejonowego w T. Sąd Rejonowy stwierdził nabycie przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1986 r. prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa. Uczestniczki w skargach kasacyjnych powołały się na przesłankę oczywistej uzasadnioności (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.), argumentując, że sądy przyjęły błędną datę rozpoczęcia biegu zasiedzenia, ponieważ Skarb Państwa był jedynie dzierżycielem nieruchomości do 1985 r. Sąd Najwyższy przypomniał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym dla przyjęcia skargi do rozpoznania na tej podstawie konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. Sąd wskazał, że skarżące nie wykazały takiej postaci naruszenia, a sądy niższych instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na odmiennych ustaleniach faktycznych, dotyczących samoistności posiadania nieruchomości przez Skarb Państwa, co wykraczało poza kognicję sądu kasacyjnego (art. 398^3 § 3 k.p.c.). W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogu wykazania oczywistej uzasadnioności oraz związania sądu kasacyjnego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dopuszczalności skargi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący zarzuca błędne ustalenie daty rozpoczęcia biegu zasiedzenia przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, jeśli skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, a nie wykazuje kwalifikowanej postaci naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanka oczywistej uzasadnioności skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. Kwestionowanie ustaleń faktycznych sądów niższych instancji jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Czy sąd kasacyjny może dokonywać własnych ustaleń faktycznych w sprawie o zasiedzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd kasacyjny jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, chyba że zachodzą szczególne okoliczności wyłączające stosowanie art. 398^3 § 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c., ustalenia faktyczne stanowiące podstawę orzeczenia sądu drugiej instancji są wiążące dla Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy może jedynie ocenić, czy zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego do tych ustaleń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skarg kasacyjnych

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Prezydent Miasta T.organ_państwowywnioskodawca
R. E.osoba_fizycznauczestniczka
A. M.osoba_fizycznauczestniczka
M. M.osoba_fizycznauczestniczka
T. M.osoba_fizycznauczestniczka
Z. S.osoba_fizycznauczestniczka
B. Ś.osoba_fizycznauczestniczka
Gmina Miasta T.gminauczestniczka

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 172 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżące nie wykazały kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. • Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są wiążące dla sądu kasacyjnego. • Skarżące kwestionowały ustalenia faktyczne, a nie zastosowanie prawa do tych ustaleń.

Odrzucone argumenty

Sądy przyjęły błędną datę rozpoczęcia biegu zasiedzenia. • Skarb Państwa był jedynie dzierżycielem nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

kwalifikowana postać naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej • czynienie zarzutem skargi kasacyjnej ustaleń faktycznych sądów powszechnych rozpoznających sprawę jest zaś wykluczone na mocy art. 398^3 § 3 k.p.c.

Skład orzekający

Anna Owczarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogu wykazania oczywistej uzasadnioności oraz związania sądu kasacyjnego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dopuszczalności skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady oceny dopuszczalności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst