III CO 173/26

III CO 173/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
12 marca 2026 r. 
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 
  
SSN Dariusz Dończyk 
  
na posiedzeniu niejawnym 12 marca 2026 r. w Warszawie 
w sprawie z powództwa M.T. 
przeciwko A.R. i Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu  
w Szczecinie 
o zapłatę, 
na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku 
postanowieniem z 13 stycznia 2026 r., V ACz 745/24, 
o przekazanie do sądu równorzędnego,  
  
odmawia 
przekazania 
sprawy 
innemu 
sądowi 
równorzędnemu.  
  
(A.G.)  
  
UZASADNIENIE 
 
Postanowieniem z 13 stycznia 2026 r. (sygn. akt V ACz 745/24) Sąd 
Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając zażalenie powódki M.T. na zarządzenie 
Przewodniczącego w Sądzie Okręgowym w Słupsku z 14 listopada 2023 r. (sygn. 
akt I C 1595/23) w przedmiocie zwrotu pozwu, w sprawie przeciwko A.R. i Skarbowi 
Państwa – Sądowi Okręgowemu w Szczecinie o zapłatę, zwrócił się – na podstawie 
art. 44 § 2 k.p.c. – do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania 
innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że sąd właściwy nie może 
podejmować dalszych czynności wobec złożenia przez wszystkich sędziów żądań 
wyłączenia od rozpoznania sprawy. 

III CO 173/26              
2 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Stosownie do art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, 
w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia 
z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. 
W odniesieniu do sądów apelacyjnych sądem przełożonym jest Sąd Najwyższy. 
Kompetencja Sądu Najwyższego wynikająca z art. 52 § 1 in fine k.p.c. powstaje 
zatem wyłącznie w sytuacji, w której sąd apelacyjny nie jest w stanie obsadzić 
składu zdolnego do rozpoznania złożonych żądań o wyłączeniu oraz zażalenia. 
Sąd Apelacyjny, kierując wniosek na podstawie art. 44 § 2 k.p.c., wskazał, że 
wszyscy sędziowie tego sądu złożyli żądania wyłączenia, co – według stanu na 
dzień wydania postanowienia z 13 stycznia 2026 r. – uniemożliwiało obsadzenie 
składu. Ocena ta odnosiła się jednak do sytuacji istniejącej w dacie wydania 
postanowienia. Zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio, Sąd 
Najwyższy obowiązany jest brać pod uwagę stan aktualny, a ten uległ zmianie 
przed rozpoznaniem sprawy. 
Na dzień orzekania w Sądzie Najwyższym (12 marca 2026 r.), zgodnie z art. 
316 § 1 k.p.c., przesłanka ta nie zachodzi. Z listy sędziów Sądu Apelacyjnego 
w Gdańsku dostępnej w tej dacie w Biuletynie Informacji Publicznej wynikało 
bowiem, że od 1 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. orzeka w nim delegowany 
sędzia, to jest SSO T.P. Z akt sprawy nadesłanych do Sądu Najwyższego nie 
wynika, aby sędzia ten złożył żądanie wyłączenia od rozpoznania sprawy, co 
oznacza, że jest on zdolny do rozpoznania zarówno złożonych żądań wyłączenia, 
jak i samego zażalenia.  
W tych okolicznościach należy uznać, że wniosek Sądu Apelacyjnego  
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu okazał się przedwczesny.  
Nie zostały bowiem spełnione przesłanki ani z art. 52 § 1 in fine k.p.c., ani z art. 44 
§ 2 k.p.c. Skoro w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku – według stanu na dzień 
rozpoznania sprawy – nadal orzeka sędzia mogący ją rozpoznać, brak jest podstaw 
do przyjęcia właściwości Sądu Najwyższego. 
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu 
sądowi równorzędnemu. 

III CO 173/26              
3 
 
 
 
 
 
Dariusz Dończyk  
 
(M.M.) 
[SOP]