Orzeczenie · 2024-12-19

III CO 1474/24Odmowa przekazania sprawy sądowi równorzędnemu

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-12-19
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd okręgowydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądukpcjurysdykcja

Sąd Okręgowy w Poznaniu, występując do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44^1 k.p.c., wnioskował o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem była obecność Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu jako pozwanego, co według sądu występującego mogło naruszać dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że w sytuacji, gdy stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z którą związane jest dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, zastosowanie znajduje przepis art. 44^2 pkt 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który następnie przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 44^2 k.p.c. jest przepisem szczególnym wobec art. 44^1 k.p.c. i jego zastosowanie jest obligatoryjne, wyłączając możliwość wyboru przez sąd właściwy między przedstawieniem akt sądowi przełożonemu a wystąpieniem do Sądu Najwyższego. W związku z tym, że przesłanki z art. 44^2 pkt 1 k.p.c. zostały spełnione, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44^1 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w szczególności relacji między art. 44^1 k.p.c. a art. 44^2 k.p.c. w przypadku, gdy stroną jest Skarb Państwa reprezentowany przez sąd.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy sąd sam jest stroną postępowania i występuje o przekazanie sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy jednym z pozwanych jest Skarb Państwa reprezentowany przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy, a sąd ten występuje do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44^1 k.p.c., Sąd Najwyższy powinien uwzględnić taki wniosek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli spełnione są przesłanki z art. 44^2 pkt 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 44^2 k.p.c. jest przepisem szczególnym wobec art. 44^1 k.p.c. i jego zastosowanie jest obligatoryjne, gdy stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z którą związane jest dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji sąd właściwy ma obowiązek przedstawić akta sądowi przełożonemu, a nie występować do SN o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
C.B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Słupskuorgan_państwowypozwany
Sąd Okręgowy w Słupskuorgan_państwowypozwany
Sąd Apelacyjny w Gdańskuorgan_państwowypozwany
Sąd Okręgowy w Bydgoszczyorgan_państwowypozwany
Sąd Okręgowy w Łodziorgan_państwowypozwany
Sąd Okręgowy w Poznaniuorgan_państwowypozwany
B.N.osoba_fizycznapozwany
W.R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

k.p.c. art. 44 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sytuacji, w której stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością związane jest dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy – sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 44^1 k.p.c. i jego zastosowanie jest obligatoryjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 44^2 k.p.c. jako przepis szczególny i obligatoryjny wyłącza możliwość zastosowania art. 44^1 k.p.c. w sytuacji, gdy stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy.

Odrzucone argumenty

Argument sądu występującego o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^1 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • Artykuł 44^2 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 44^1 k.p.c. • Jeżeli bowiem wystąpi jedna z sytuacji określonych w art. 44^2 k.p.c., to przedstawienie przez sąd właściwy akt sprawy sądowi nad nim przełożonemu a następnie przekazanie sprawy przez sąd przełożony innemu sądowi równorzędnemu jest obligatoryjne. • Wystąpienie przesłanek do zastosowania art. 44^2 k.p.c. wyłącza możliwość wyboru przez sąd właściwy między przedstawieniem akt sprawy sądowi przełożonemu zgodnie z art. 44^2 k.p.c., a wystąpieniem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^1 k.p.c.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w szczególności relacji między art. 44^1 k.p.c. a art. 44^2 k.p.c. w przypadku, gdy stroną jest Skarb Państwa reprezentowany przez sąd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy sąd sam jest stroną postępowania i występuje o przekazanie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z bezstronnością sądu i jego rolą jako strony w postępowaniu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sąd może sam wystąpić o przekazanie sprawy, gdy jest pozwanym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst