Orzeczenie · 2026-04-28

III CO 14/26Odmowa wy aczenia sędziego sąd najwyższy

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnypostępowanie cywilnekpckompetencja sąduwymogi formalne

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając sprawę z powództwa C.B. przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu w Słupsku o zapłatę, rozpatrywał żądania sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku dotyczące wyłączenia od orzekania w sprawie I ACo 5/24. Akta sprawy zostały przedstawione Sądowi Najwyższemu na skutek zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2025 r. Zarządzenie to wskazywało na brak możliwości wylosowania składu orzekającego do rozpoznania żądań wyłączenia sędziów spośród sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, jednakże samo w sobie nie zawierało uzasadnienia. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 52 § 1 k.p.c., stwierdził, że jest sądem przełożonym właściwym do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia sędziego w sytuacji braku możliwości wydania postanowienia przez sąd niższej instancji z powodu niedostatecznej liczby sędziów. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego musi precyzyjnie oznaczać sędziego, którego dotyczy, przytaczać okoliczności przemawiające za wyłączeniem oraz wskazywać na powstanie kompetencji Sądu Najwyższego. Zarządzenie z 30 grudnia 2025 r. nie spełniało tych wymogów. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zaznaczył, że od orzekania może być wyłączony tylko członek składu orzekającego, który może złożyć skuteczne żądanie wyłączenia dopiero po wyznaczeniu go do składu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wyłączenia sędziego i wymogi formalne wniosków kierowanych do Sądu Najwyższego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości utworzenia składu orzekającego w sądzie niższej instancji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozstrzygnięcia żądania wyłączenia sędziego, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku wystarczającej liczby sędziów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy jest właściwy jako sąd przełożony w sytuacji wskazanej w art. 52 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy jest sądem przełożonym nad sądem apelacyjnym i w sytuacji, gdy sąd apelacyjny nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, Sąd Najwyższy jest kompetentny do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia sędziego.

Jakie są wymogi formalne wniosku o wyłączenie sędziego i przedstawienia akt sprawy Sądowi Najwyższemu w celu rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek musi precyzyjnie oznaczać sędziego, którego dotyczy, przytaczać okoliczności przemawiające za wyłączeniem oraz wskazywać na powstanie kompetencji Sądu Najwyższego. Zarządzenie o przedstawieniu akt nie może być pozbawione uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarządzenie o przedstawieniu akt sprawy nie spełniało wymogów formalnych, ponieważ nie zawierało uzasadnienia, nie wskazywało konkretnego sędziego, którego dotyczy żądanie wyłączenia, ani nie wykazywało powstania kompetencji Sądu Najwyższego.

Kiedy sędzia może skutecznie złożyć żądanie wyłączenia od orzekania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sędzia może złożyć skuteczne żądanie wyłączenia od orzekania dopiero po wyznaczeniu go do składu orzekającego w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że od orzekania w danej sprawie może być wyłączony tylko członek składu orzekającego, który może złożyć żądanie wyłączenia skutecznie dopiero po wyznaczeniu go do tego składu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa wyłączenia sędziego

Strony

NazwaTypRola
C.B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa-Sąd Okręgowy w Słupskuorgan_państwowypozwany

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest sądem przełożonym właściwym do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia sędziego, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie o przedstawieniu akt sprawy nie spełnia wymogów formalnych. • Nie wskazano konkretnego sędziego, którego dotyczy żądanie wyłączenia. • Nie wykazano powstania kompetencji Sądu Najwyższego do rozstrzygnięcia sprawy. • Sędzia może złożyć żądanie wyłączenia dopiero po wyznaczeniu do składu orzekającego.

Godne uwagi sformułowania

nie ma możliwości wylosowania składu orzekającego do rozpoznania żądań włączeń sędziów • sąd przełożony jest kompetentny do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia sędziego • sędzia, którego kwestię wyłączenia Sąd Najwyższy ma rozstrzygać powinien być oznaczony z imienia i nazwiska • od orzekania w danej sprawie (...) może być wyłączony tylko członek składu orzekającego, który żądanie swego wyłączenia może złożyć skutecznie dopiero po wyznaczeniu go do tego składu

Skład orzekający

Ireneusz Kunicki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wyłączenia sędziego i wymogi formalne wniosków kierowanych do Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości utworzenia składu orzekającego w sądzie niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i kompetencjami Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

“Kiedy Sąd Najwyższy może rozstrzygnąć o wyłączeniu sędziego? Kluczowe wymogi formalne.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst