Orzeczenie · 2026-04-28

III CO 14/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegoSąd NajwyższySąd Apelacyjnypostępowanie cywilnek.p.c.wymogi formalnekompetencja sądu

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą żądań sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygnaturze I ACo 5/24. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego na skutek zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2025 r., które nakazywało przedstawienie akt sprawy Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 52 § 1 in fine k.p.c., wskazując na brak możliwości wylosowania składu orzekającego do rozpoznania żądań wyłączenia sędziów. Sąd Najwyższy, działając jako sąd przełożony zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., stwierdził, że jest kompetentny do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia sędziego. Jednakże, zarządzenie przedstawiające sprawę nie spełniało wymogów formalnych, ponieważ nie oznaczał sędziego, którego wyłączenie miało być rozstrzygane, ani nie przytoczyło okoliczności przemawiających za wyłączeniem oraz wskazujących na powstanie kompetencji Sądu Najwyższego. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że od orzekania w danej sprawie może być wyłączony tylko członek składu orzekającego, który złożył skuteczne żądanie wyłączenia po wyznaczeniu go do składu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie wyłączenia sędziego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wyłączenia sędziego i wymogi formalne zarządzeń przedstawiających sprawę Sądowi Najwyższemu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości utworzenia składu orzekającego w sądzie apelacyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Sąd Najwyższy jest kompetentny do rozstrzygnięcia żądania wyłączenia sędziego, gdy zarządzenie przedstawiające sprawę nie spełnia wymogów formalnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy jest kompetentny jako sąd przełożony, ale tylko jeśli zarządzenie spełnia wymogi formalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy jest kompetentny do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia sędziego jako sądu przełożonego, jednakże zarządzenie przedstawiające sprawę musi spełniać wymogi formalne, w tym oznaczenie sędziego z imienia i nazwiska oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających wyłączenie i kompetencję Sądu Najwyższego.

Jakie wymogi formalne musi spełniać zarządzenie przedstawiające sprawę Sądowi Najwyższemu w celu rozstrzygnięcia żądania wyłączenia sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarządzenie musi oznaczać sędziego z imienia i nazwiska, przytoczyć okoliczności przemawiające za wyłączeniem oraz okoliczności wskazujące na powstanie kompetencji Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. i praktyką sądową, zarządzenie przedstawiające sprawę Sądowi Najwyższemu w celu rozstrzygnięcia żądania wyłączenia sędziego powinno zawierać imię i nazwisko sędziego, którego dotyczy żądanie, oraz uzasadnienie wskazujące na okoliczności przemawiające za wyłączeniem i kompetencję Sądu Najwyższego.

Kto może być wyłączony od orzekania w danej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tylko członek składu orzekającego, który został wyznaczony do składu.

Uzasadnienie

Od orzekania w danej sprawie może być wyłączony tylko członek składu orzekającego, a żądanie wyłączenia może być złożone skutecznie dopiero po wyznaczeniu go do tego składu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa wyłączenia sędziego
Strona wygrywająca
Skarb Państwa-Sąd Okręgowy w Słupsku

Strony

NazwaTypRola
C.B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa-Sąd Okręgowy w Słupskuorgan_państwowypozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony. Sąd Najwyższy jest sądem przełożonym w sytuacji braku możliwości utworzenia składu orzekającego w sądzie niższej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 52 § § 1 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przedstawienia akt sprawy Sądowi Najwyższemu w sytuacji braku możliwości wylosowania składu orzekającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie przedstawiające sprawę nie spełnia wymogów formalnych. • Nie oznaczono sędziego, którego wyłączenie miało być rozstrzygane. • Nie przytoczono okoliczności przemawiających za wyłączeniem i kompetencją Sądu Najwyższego. • Wyłączony może być tylko członek składu orzekającego po wyznaczeniu do składu.

Godne uwagi sformułowania

nie ma możliwości wylosowania składu orzekającego • sędzia, którego kwestię wyłączenia Sąd Najwyższy ma rozstrzygać powinien być oznaczony z imienia i nazwiska • od orzekania w danej sprawie (kwestii proceduralnej) może być wyłączony tylko członek składu orzekającego

Skład orzekający

Ireneusz Kunicki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wyłączenia sędziego i wymogi formalne zarządzeń przedstawiających sprawę Sądowi Najwyższemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości utworzenia składu orzekającego w sądzie apelacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i kompetencją Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy można żądać wyłączenia sędziego i jakie są wymogi formalne?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst