III CK 563/02

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 maja 2004 r. rozstrzygnął kluczową kwestię dotyczącą obrotu wekslowego, a mianowicie zastosowania art. 17 Prawa wekslowego (Pr.weksl.) w przypadku, gdy weksel został nabyty w wyniku indosu dokonanego po terminie płatności lub po upływie terminu do protestu. Sąd uznał, że taki 'indos poterminowy' nie jest indosem w rozumieniu prawa wekslowego, lecz zwykłym przelewem wierzytelności (art. 513 k.c.). Podstawą prawną rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że po proteście z powodu niezapłacenia lub po upływie terminu na protest, weksel traci charakter papieru wartościowego przeznaczonego do obiegu. W związku z tym, do przeniesienia praw z weksla w takiej sytuacji stosuje się przepisy o przelewie, a nie przepisy Prawa wekslowego dotyczące indosu. Oznacza to, że posiadacz weksla nabyty w wyniku indosu poterminowego nie jest chroniony przez zasadę z art. 17 Pr.weksl., która ogranicza możliwość podnoszenia zarzutów opartych na stosunkach osobistych z poprzednimi posiadaczami. Dłużnik może zatem przeciwstawić takiemu posiadaczowi wszelkie zarzuty, jakie przysługiwały mu wobec poprzedniego posiadacza, w tym zarzuty dotyczące nieważności stosunku podstawowego, który legł u podstaw wystawienia weksla. W analizowanej sprawie, Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenia faktyczne, w tym pozorność umów leżących u podstaw udzielenia poręczenia przez Bank Spółdzielczy w B., uzasadniały odmowę zapłaty. Ponieważ Konsorcjum KFH nabyło weksel w wyniku indosu poterminowego od Marka S., mogło mu być przeciwstawione wszelkie zarzuty przysługujące Bankowi wobec Marka S., zgodnie z art. 513 k.c. w związku z art. 20 Pr.weksl. Sąd oddalił kasację strony powodowej, potwierdzając tym samym rozstrzygnięcie sądów niższych instancji.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający