III CB 66/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 września 2026 r.
w sprawie z powództwa K.W., Z.S., Ł.S., D.S.
o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek wniosku strony o zbadanie spełnienia przez SSN M.Ł.
i SSN P.T.
wymogów bezstronności i niezawisłości w sprawie II CSKP 1418/22
w przedmiocie podjęcia postępowania
na podstawie art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 ustawy z dnia
8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym ( Dz. U. z 2024 r. poz. 622),
p o s t a n o w i ł:
1. podjąć postępowanie zawieszone postanowieniem Sądu
Najwyższego z dnia 1 października 2024 r. wobec rozstrzygnięcia
przez
Trybunał
Sprawiedliwości
Unii
Europejskiej
pytań
prejudycjalnych
przedstawionych
postanowieniem
Sądu
Najwyższego z dnia 20 października 2023 r. w sprawie III CB 40/23;
2. na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w zw. z art. 47
Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP
uznać, że zbadanie spełnienia przez SSN M.Ł. i SSN P.T. wymogów
niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 1418/22 nie może
zostać dokonane w składzie orzekającym ukształtowanym w
drodze losowania z udziałem w tym składzie sędziów SN: Z.K.,
K.W., J.S., których sposób powołania na urząd sędziego SN jest
identyczny z sytuacją sędziego M.Ł. i sędziego P.T.;
III CB 66/24
2
3. zobowiązać Pierwszego Prezesa SN do przeprowadzenia
w terminie 21 dni losowania składu orzekającego w sprawie
III CB 66/24 wyłącznie z grona sędziów SN, których sposób
powołania na urząd sędziego SN nie są tożsamy z sytuacją
sędziego M.Ł. i sędziego P.T.
III CB 66/24
3
UZASADNIENIE
Wobec rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
wyrokiem z dnia 16 lipca 2026 r., C - 748/23 pytań prejudycjalnych przedstawionych
w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2023 r., III CB 40/23
ustała przyczyna zawieszenia postępowania w sprawie III CB 66/24.
W odniesieniu do dalszego toku postępowania w tej sprawie niezbędne stało
się ustalenie składu sądu, który powinien rozpoznać złożony w tej sprawie wniosek.
Obecny skład ustalony został w drodze losowania z całego składu Sądu
Najwyższego na podstawie art. 29 § 15 ustawy o Sądzie Najwyższym i § 81
Regulaminu Sądu Najwyższego.
Mając jednak na uwadze treść art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywanego
w świetle art. 47 Karty Praw Podstawowych i interpretację tych norm dokonaną we
skazanym wyroku TSUE, podnieść należało, że w składzie sądu rozpoznającego
wniosek strony o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności nie może brać
udziału sędzia, który w sensie instytucjonalnym dotyczącym sposobu powołania na
urząd sędziego Sądu Najwyższego, znajduje się w identycznej sytuacji co sędzia,
którego wniosek dotyczy. Powstałą kolizję wynikającą z ukształtowania składu sądu
w drodze losowania spośród całego składu Sądu Najwyższego, w którym są
sędziowie znajdujący się w takiej samej sytuacji prawnej pod względem
instytucjonalnym co sędziowie objęciu postępowaniem testowym, a więc kolizję
unormowania traktatowego oraz regulacji zawartych we wskazanych przepisach
ustawy o Sądzie Najwyższym i Regulaminu Sądu Najwyższego, należy, podzielając
w całości wywód prawny zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 września
2026 r., II PUB 47/26, rozwiązać przez zastosowanie klauzuli pierwszeństwa z art.
91 ust. 2 konstytucji RP w zw. z art. 19 akapit drugi TUE, a jej skutkiem musi być
stwierdzenie, że uprzednio wyznaczony skład sądu nie może rozpoznać wniosku
w przedmiocie spełnienia przez SSN M.Ł. i SSN P.T. wymogów niezawisłości i
bezstronności.
W konsekwencji konieczne jest powtórzenie czynności losowania składu
orzekającego w sposób, który wykluczy z tego składu wszystkich sędziów Sądu
III CB 66/24
4
Najwyższego, którzy zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tych
samych warunkach, co sędzia którego wiosek dotyczy. Do przeprowadzenia tej
czynności zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym uprawniony jest Pierwszy Prezes
Sądu Najwyższego, który losowanie to powinien przeprowadzić zgodnie z treścią
tego orzeczenia.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
(M.M.)
[a.ł]Pełny tekst orzeczenia
III CB 66/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.