III CB 66/24Podjecie postępowania SN niezaleznosc sędziów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPostanowieniem z dnia 10 września 2026 r. Sąd Najwyższy podjął postępowanie, które zostało zawieszone w związku z koniecznością uzyskania rozstrzygnięcia prejudycjalnego od Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Po otrzymaniu wyroku TSUE, Sąd Najwyższy przystąpił do dalszego rozpoznania sprawy, jednakże stanął przed problemem ustalenia właściwego składu orzekającego. Wniosek strony dotyczył zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów M.Ł. i P.T. Sąd uznał, że obecny skład, wyłoniony w drodze losowania z całego grona sędziów SN, nie może rozpoznać tego wniosku. Podstawą tej decyzji był art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 91 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd stwierdził, że w składzie rozpoznającym wniosek nie może zasiadać sędzia, który instytucjonalnie (pod względem sposobu powołania) znajduje się w identycznej sytuacji co sędziowie, których niezawisłość jest badana. W związku z tym, aby uniknąć kolizji między prawem unijnym a krajowym, Sąd zobowiązał Pierwszego Prezesa SN do przeprowadzenia nowego losowania składu orzekającego, z wyłączeniem sędziów powołanych w tych samych warunkach, co badani sędziowie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad niezawisłości i bezstronności sędziowskiej w kontekście sposobu powołania, w szczególności w sprawach dotyczących statusu sędziów SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów Sądu Najwyższego i ich powołania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia, którego sposób powołania na urząd jest identyczny z sytuacją sędziego, którego wniosek dotyczy, może brać udział w składzie orzekającym badającym wymogi niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki sędzia nie może brać udziału w składzie orzekającym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, aby zapewnić niezawisłość i bezstronność sądu, w składzie orzekającym nie może zasiadać sędzia, który instytucjonalnie znajduje się w identycznej sytuacji co sędzia, którego wniosek dotyczy.
Czy ustanie przyczyny zawieszenia postępowania (rozstrzygnięcie TSUE) pozwala na podjęcie zawieszonego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
Po rozstrzygnięciu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych, które stanowiły przyczynę zawieszenia postępowania, ustała przeszkoda do jego podjęcia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.W. | osoba_fizyczna | powód |
| Z.S. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł.S. | osoba_fizyczna | powód |
| D.S. | osoba_fizyczna | powód |
| SSN M.Ł. | osoba_fizyczna | sędzia SN (badany) |
| SSN P.T. | osoba_fizyczna | sędzia SN (badany) |
| Z.K. | osoba_fizyczna | sędzia SN (w składzie) |
| K.W. | osoba_fizyczna | sędzia SN (w składzie) |
| J.S. | osoba_fizyczna | sędzia SN (w składzie) |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 180 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
u.SN art. 29 § § 24
Ustawa o Sądzie Najwyższym
TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Wymaga, aby sąd rozpoznający wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności nie zawierał sędziów powołanych w identycznych okolicznościach co badani sędziowie.
Karta Praw Podstawowych art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Wspiera wymóg niezawisłości i bezstronności sądu.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Potwierdza pierwszeństwo prawa UE w przypadku kolizji z ustawami krajowymi.
Pomocnicze
u.SN art. 29 § § 15
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Regulamin SN art. 81
Regulamin Sądu Najwyższego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zapewnienia niezawisłości i bezstronności sądu zgodnie z prawem UE i Konstytucją RP. • Sędzia powołany w identycznych okolicznościach co badany sędzia nie może orzekać w sprawie dotyczącej jego niezawisłości.
Godne uwagi sformułowania
zbadanie spełnienia przez SSN M.Ł. i SSN P.T. wymogów bezstronności i niezawisłości • nie może zostać dokonane w składzie orzekającym ukształtowanym w drodze losowania z udziałem w tym składzie sędziów SN: Z.K., K.W., J.S., których sposób powołania na urząd sędziego SN jest identyczny z sytuacją sędziego M.Ł. i sędziego P.T. • zastosowanie klauzuli pierwszeństwa z art. 91 ust. 2 konstytucji RP w zw. z art. 19 akapit drugi TUE
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad niezawisłości i bezstronności sędziowskiej w kontekście sposobu powołania, w szczególności w sprawach dotyczących statusu sędziów SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów Sądu Najwyższego i ich powołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i niezawisłości sędziowskiej, a także relacji między prawem krajowym a unijnym, co jest tematem gorąco dyskutowanym.
“Sąd Najwyższy: Sędziowie powołani w ten sam sposób nie mogą badać niezawisłości kolegów!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.