III CB 123/25Ponowne losowanie składu sadu najwyższego bezstronność sędziego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPostępowanie zostało podjęte po rozstrzygnięciu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych, które stanowiły przyczynę jego zawieszenia. Kluczową kwestią stało się ustalenie właściwego składu sądu do rozpoznania wniosku strony o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Z.K. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, stwierdził, że w składzie orzekającym nie może zasiadać sędzia, którego sposób powołania na urząd jest identyczny z sytuacją sędziego, którego dotyczy wniosek. Obecny skład, wyłoniony w drodze losowania z całego grona sędziów SN, zawierał takie osoby. W związku z tym, aby rozwiązać kolizję między prawem unijnym a krajowymi regulacjami, sąd zobowiązał Pierwszego Prezesa SN do przeprowadzenia nowego losowania składu orzekającego, z którego wykluczeni zostaną sędziowie powołani w tych samych warunkach co sędzia Z.K.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów SN w świetle prawa UE i Konstytucji RP, szczególnie w kontekście sposobu powołania na urząd.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów SN powołanych w określonych okolicznościach, ale stanowi ważny głos w dyskusji o praworządności i niezależności sądownictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN może być dokonane w składzie orzekającym, który został ukształtowany w drodze losowania z udziałem sędziów SN, których sposób powołania na urząd jest identyczny z sytuacją sędziego, którego dotyczy wniosek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności nie może zostać dokonane w takim składzie.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 91 ust. 2 Konstytucji RP wymaga wykluczenia z składu orzekającego sędziów powołanych w identycznych okolicznościach co sędzia, którego dotyczy wniosek o zbadanie bezstronności.
Jaka jest przyczyna zawieszenia postępowania w sprawie III CB 123/25?
Odpowiedź sądu
Przyczyną zawieszenia było oczekiwanie na rozstrzygnięcie pytań prejudycjalnych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Uzasadnienie
Postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 20 października 2023 r. w sprawie III CB 40/23 w oczekiwaniu na odpowiedź TSUE.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Z.M. | osoba_fizyczna | powód |
| T. S.A w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 180 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
u.SN art. 29 § 24
Ustawa o Sądzie Najwyższym
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Wymóg niezawisłości i bezstronności sądu, w tym zakaz udziału w składzie orzekającym sędziego powołanego w identycznych okolicznościach co sędzia, którego dotyczy wniosek.
KPP art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do rzetelnego procesu, w tym wymóg niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Klauzula pierwszeństwa prawa UE nad ustawami krajowymi w przypadku kolizji.
Pomocnicze
u.SN art. 29 § 15
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Regulamin SN art. 81
Regulamin Sądu Najwyższego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie powołani w identycznych okolicznościach co sędzia, którego dotyczy wniosek o zbadanie bezstronności, nie mogą brać udziału w składzie orzekającym rozpoznającym ten wniosek. • Prawo UE i Konstytucja RP mają pierwszeństwo przed krajowymi przepisami proceduralnymi dotyczącymi losowania składu sądu, jeśli prowadzą one do naruszenia wymogów niezawisłości i bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
zbadanie spełnienia przez SSN Z.K. wymogów bezstronności i niezawisłości • sposób powołania na urząd sędziego SN jest identyczny z sytuacją sędziego Z.K. • klauzula pierwszeństwa z art. 91 ust. 2 konstytucji RP w zw. z art. 19 akapit drugi TUE
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów SN w świetle prawa UE i Konstytucji RP, szczególnie w kontekście sposobu powołania na urząd."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów SN powołanych w określonych okolicznościach, ale stanowi ważny głos w dyskusji o praworządności i niezależności sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i zgodności krajowego prawa z prawem UE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy: Sędziowie SN nie mogą orzekać w sprawach dotyczących kolegów powołanych w ten sam sposób!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.