Orzeczenie · 2026-07-17

III CB 102/24Pytania prawne SN do TK o niezaleznosc sędziowska

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-07-17
SNinneustrojoweWysokanajwyższy
Sąd NajwyższyTrybunał Konstytucyjnyniezawisłość sędziowskabezstronnośćKonstytucja RPprawo UEKarta Praw Podstawowychustawa o Sądzie Najwyższymskład sądu

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek dotyczący zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w innej sprawie (III CZ 204/24). W pierwszej kolejności, postanowieniem z dnia 17 lipca 2026 r., Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie w tej sprawie. Następnie, powołując się na art. 193 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, Sąd Najwyższy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu trzy pytania prawne. Pytania te dotyczą zgodności z Konstytucją RP przepisów unijnych (Traktat o UE, Karta Praw Podstawowych UE) w zakresie, w jakim nakładają na Sąd Najwyższy obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów konstytucyjnych i ustawowych dotyczących składu Sądu Najwyższego oraz wykluczenia sędziego bez podstawy prawnej. Kolejne pytania dotyczą zgodności z Konstytucją RP konkretnych przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, w tym wyrazu „wyłącznej” w art. 29 § 4 oraz dalszych paragrafów tego artykułu. Sąd Najwyższy zgłosił również swój udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym i wyznaczył sędziego Kamila Zaradkiewicza jako swojego przedstawiciela. Na koniec, na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed sobą.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej, składu Sądu Najwyższego oraz zgodności prawa krajowego z prawem UE i Konstytucją RP.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie samo w sobie nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jedynie inicjuje postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wartość praktyczna zależy od dalszych orzeczeń TK.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o UE, odczytywany w świetle art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, w zakresie nakładającym na Sąd Najwyższy obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów konstytucyjnych i ustawowych określających ukształtowanie składu Sądu Najwyższego oraz wykluczenia sędziego bez podstawy prawnej, jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 90 ust. 1 i art. 186 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Czy art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, w części obejmującej wyraz „wyłącznej”, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz z art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Czy art. 29 § 5-20 ustawy o Sądzie Najwyższym jest niezgodny z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Przedstawienie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu i zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
E.M.osoba_fizycznawnioskodawca
J.M.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokurator Prokuratury Krajowejorgan_państwowypowód
E.M.osoba_fizycznapozwany
J.M.osoba_fizycznapozwany
Sąd Najwyższyinstytucjauczestnik postępowania przed TK

Przepisy (21)

Główne

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 33 § 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 90 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 186 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.SN art. 29 § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

w części obejmującej wyraz „wyłącznej”

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 144 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

pkt 17

Konstytucja RP art. 180 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 180 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.SN art. 29 § 5-20

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 42 § 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 43 § 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

zbadanie spełnienia przez SSN Agnieszkę Jurkowską-Chocyk wymogów niezawisłości i bezstronności • przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne • zgłasza udział Sądu Najwyższego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej, składu Sądu Najwyższego oraz zgodności prawa krajowego z prawem UE i Konstytucją RP."

Ograniczenia: Orzeczenie samo w sobie nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jedynie inicjuje postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wartość praktyczna zależy od dalszych orzeczeń TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych, niezawisłości sędziowskiej i zgodności polskiego prawa z prawem UE i Konstytucją, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy stawia Trybunałowi Konstytucyjnemu kluczowe pytania o niezawisłość sędziowską i zgodność z prawem UE!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst