Orzeczenie · 2026-07-17

III CB 102/24Pytania prawne SN do TK o niezaleznosc sędziowska

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-07-17
SNInneustrojoweWysokanajwyższy
Sąd NajwyższyTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPprawo UEniezawisłość sędziowskabezstronnośćskład sądupraworządność

Sąd Najwyższy, w składzie jednego sędziego, Kamila Zaradkiewicza, na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lipca 2026 r., podjął zawieszone postępowanie w sprawie z wniosku E.M. i J.M. dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN Agnieszkiej Jurkowskiej-Chocyk w innej sprawie. Następnie, Sąd Najwyższy, powołując się na art. 193 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu trzy pytania prawne. Pytania te dotyczą zgodności przepisów Traktatu o Unii Europejskiej (w świetle Karty praw podstawowych UE) z Konstytucją RP w zakresie obowiązku odstąpienia od stosowania przepisów konstytucyjnych i ustawowych określających skład SN oraz wykluczenia sędziego SN bez podstawy prawnej. Kolejne pytania dotyczą zgodności z Konstytucją RP art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym (w części obejmującej wyraz „wyłącznej”) oraz art. 29 § 5-20 tej ustawy. Sąd Najwyższy zgłosił swój udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym i wyznaczył sędziego Kamila Zaradkiewicza jako swojego przedstawiciela. Na koniec, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c., Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed sobą.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja przepisów prawa UE w kontekście ustroju sądów krajowych, zgodność przepisów o Sądzie Najwyższym z Konstytucją RP, procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie przedstawia pytania prawne, a nie rozstrzyga merytorycznie. Wartość praktyczna zależy od odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, odczytywany w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w zakresie, w jakim nakłada na Sąd Najwyższy obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów konstytucyjnych i ustawowych określających ukształtowanie składu Sądu Najwyższego oraz wykluczenia ze składu bez podstawy prawnej sędziego SN wyznaczonego zgodnie z przepisami, jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 90 ust. 1 i art. 186 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?

Odpowiedź sądu

Przedstawiono pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozważa zgodność przepisów prawa UE z polską Konstytucją w kontekście składu Sądu Najwyższego i wykluczania sędziów.

Czy art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, w części obejmującej wyraz „wyłącznej”, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz z art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?

Odpowiedź sądu

Przedstawiono pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy bada zgodność przepisu ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczącego wyłączności z Konstytucją RP.

Czy art. 29 § 5-20 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym jest niezgodny z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?

Odpowiedź sądu

Przedstawiono pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy analizuje zgodność dalszych przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją RP, w tym z prawami i wolnościami obywatelskimi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Przedstawienie pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego i zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
E.M.osoba_fizycznawnioskodawca
J.M.osoba_fizycznawnioskodawca
Agnieszka Jurkowska-Chocykosoba_fizycznasędzia SN (badana)
Prokurator Prokuratury Krajowejorgan_państwowypowód
E.M.osoba_fizycznapozwany
J.M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (21)

Główne

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.T.K. art. 33 § ust. 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi

Traktat o Unii Europejskiej

u.SN art. 29 § § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § § 5-20

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.o.t.p.T.K. art. 42 § pkt 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.T.K. art. 43 § ust. 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 31

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

KPPUE art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 90 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 186 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 180 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

zbadanie spełnienia przez SSN Agnieszkę Jurkowską-Chocyk wymogów niezawisłości i bezstronności • przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne • zgłasza udział Sądu Najwyższego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów prawa UE w kontekście ustroju sądów krajowych, zgodność przepisów o Sądzie Najwyższym z Konstytucją RP, procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie przedstawia pytania prawne, a nie rozstrzyga merytorycznie. Wartość praktyczna zależy od odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych państwa, niezawisłości sędziowskiej i relacji prawa krajowego z prawem UE, co jest tematem gorąco dyskutowanym.

“Sąd Najwyższy stawia Trybunałowi Konstytucyjnemu kluczowe pytania o przyszłość polskiego sądownictwa i jego zgodność z prawem UE!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst