III CA 1525/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi wydał wyrok, w którym zasądził od pozwanej K. O. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 14.975,99 zł wraz z odsetkami oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4.367 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności w punkcie dotyczącym zasądzonej kwoty. Pozwana wniosła apelację, zarzucając Sądowi I instancji m.in. obrazę art. 320 k.p.c. poprzez niezastosowanie przepisu o rozłożeniu świadczenia na raty, naruszenie art. 101 i 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu, przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie jej trudnej sytuacji materialno-zdrowotnej. Wniosła o zmianę wyroku poprzez rozłożenie należności na raty po 250 zł miesięcznie, odstąpienie od obciążenia jej kosztami procesu oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację w trybie uproszczonym, ustalił, że pozwana dokonała wpłat na rzecz powoda po wydaniu wyroku. Wobec cofnięcia przez powoda części powództwa, Sąd Okręgowy uchylił wyrok w tej części i umorzył postępowanie. Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za chybione. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 320 k.p.c., sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter fakultatywny i stosuje się go w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy jednorazowe spełnienie świadczenia byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione, narażając dłużnika lub jego bliskich na niepowetowane szkody. W ocenie Sądu Okręgowego, okoliczności podnoszone przez pozwaną nie spełniały tych kryteriów, a ochrona dłużnika nie może być stawiana ponad uzasadniony interes wierzyciela, zwłaszcza gdy pozwana nie wywiązała się z warunków umowy. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 101 i 102 k.p.c. w zakresie kosztów, wskazując, że pozwana dała powód do wytoczenia powództwa swoim zachowaniem, a trudna sytuacja majątkowa sama w sobie nie uzasadnia zastosowania art. 102 k.p.c. bez dodatkowych okoliczności związanych z przebiegiem procesu. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zakresie kwoty zasądzonej, obniżając ją o wpłaty dokonane przez pozwaną po wydaniu wyroku, a także zasądzając odsetki od zapłaconych kwot za okres od daty wymagalności do daty zapłaty. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążenia pozwanej kosztami zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji finansowej dłużnika oraz ograniczeń apelacji w postępowaniu uproszczonym.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i konkretnych okoliczności sprawy, co może ograniczać jego uniwersalne zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach, ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną pozwanej, możliwe jest rozłożenie zasądzonego świadczenia pieniężnego na raty na podstawie art. 320 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie zaszły szczególnie uzasadnione wypadki uzasadniające rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przepis art. 320 k.p.c. ma charakter fakultatywny i stosuje się go w wyjątkowych sytuacjach, gdy jednorazowe spełnienie świadczenia byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione, narażając dłużnika lub jego bliskich na niepowetowane szkody. Okoliczności podnoszone przez pozwaną nie spełniały tych kryteriów, a ochrona dłużnika nie może być stawiana ponad uzasadniony interes wierzyciela, zwłaszcza gdy pozwana nie wywiązała się z warunków umowy. Ponadto, zaproponowany przez pozwaną okres spłaty byłby zbyt długi.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzą podstawy do odstąpienia od obciążenia pozwanej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwana dała powód do wytoczenia powództwa swoim zachowaniem polegającym na niewywiązywaniu się z warunków umowy. Trudna sytuacja majątkowa sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania art. 102 k.p.c., a w sprawie brak było innych okoliczności związanych z przebiegiem procesu, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
Czy sąd odwoławczy rozpoznający apelację w postępowaniu uproszczonym jest związany zakresem zaskarżenia i podniesionymi zarzutami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a sąd odwoławczy jest związany zakresem kontroli wyroku sądu I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że w postępowaniu uproszczonym apelacja jest ograniczona, a celem postępowania apelacyjnego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku sądu I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Sąd odwoławczy jest związany zakresem kompetencji kontrolnych zredukowanym do tego, co zarzuci w apelacji skarżący.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. O. | osoba_fizyczna | pozwana |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powód |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis pozwala sądowi w szczególnie uzasadnionych wypadkach na odroczenie wykonania wymagalnego roszczenia pieniężnego przez rozłożenie go na raty. Jest to przepis procesowo-ustrojowy, dookreślający zakres władzy sędziego ('moratorium sędziowskiego'). Kontrola instancyjna może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia tylko wówczas, gdy stanowisko Sądu pierwszej instancji jest w sposób oczywisty i rażący wadliwe. Zastosowanie jest możliwe, gdy ze względu na stan majątkowy, rodzinny, zdrowotny spełnienie świadczenia przez pozwanego niezwłoczne lub jednorazowe byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody. Ocena tych wypadków należy do sądu. Rozłożenie na raty jest racjonalne, gdy dłużnik wykaże, że dysponować będzie środkami umożliwiającymi wykonanie tak zmodyfikowanego obowiązku w sposób odczuwalny ekonomicznie przez wierzyciela.
Pomocnicze
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwana dała powód do wytoczenia powództwa, gdyż nie wywiązała się z terminów płatności określonych w umowie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienia. Tylko trudna sytuacja majątkowa przegrywającego nie może sama przez się stanowić podstawy do zastosowania tego przepisu. Konieczne jest także, aby przemawiały za tym fakty związane z przebiegiem procesu, oceniane przez pryzmat zasad współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowa zasada procesu cywilnego, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, niezbędne i celowe koszty procesu.
k.p.c. art. 386 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie w zakresie, w jakim powód cofnął powództwo.
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może rozpoznać apelację na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy.
k.p.c. art. 505 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym, jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 505 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zarzuty, jakimi może posługiwać się autor apelacji w postępowaniu uproszczonym i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewywiązywanie się przez pozwaną z warunków umowy uzasadniało wytoczenie powództwa i obciążenie jej kosztami procesu. • Ochrona wierzyciela jest ważniejsza niż ochrona dłużnika w sytuacji, gdy ten ostatni nie wykazuje podstaw do rozłożenia długu na raty. • Pozwana nie wykazała szczególnie uzasadnionych wypadków uzasadniających rozłożenie długu na raty. • Wpłaty dokonane przez pozwaną po wydaniu wyroku powinny zostać uwzględnione poprzez zmianę orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 320 k.p.c. poprzez niezastosowanie przepisu o rozłożeniu długu na raty. • Zarzut naruszenia art. 101 i 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu. • Zarzut przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów. • Zarzut nieuwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy dotyczących sytuacji materialno-zdrowotnej pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
moratorium sędziowskiego • ochrona jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi art. 320 k.p.c. nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym • deklaracje w tym zakresie są całkowicie gołosłowne • przepis art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji finansowej dłużnika oraz ograniczeń apelacji w postępowaniu uproszczonym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i konkretnych okoliczności sprawy, co może ograniczać jego uniwersalne zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących rozłożenia długu na raty i kosztów procesu, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje również ograniczenia apelacji w postępowaniu uproszczonym.
“Czy trudna sytuacja finansowa zawsze pozwala na rozłożenie długu na raty? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 14 975,99 PLN
kwota główna: 14 975,99 PLN
zwrot kosztów procesu: 4367 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.