III C 301/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka R. S. wniosła o zasądzenie od Banku (...) S.A. kwoty 32.729,43 zł oraz 5.476,55 CHF wraz z odsetkami, tytułem zwrotu świadczeń z nieważnej umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy, zasądził od banku na rzecz powódki 16 364,71 zł i 2 738,27 CHF wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że umowa kredytu indeksowanego do CHF zawierała klauzule abuzywne (§ 2 ust. 2, § 7 ust. 1 umowy, § 8 ust. 3, § 9 ust. 4, § 10 ust. 4 i 5, § 11 ust. 4, § 12 ust. 3, § 13 ust. 4 Regulaminu), co skutkowało nieważnością całej umowy na podstawie art. 385¹ k.c. w zw. z art. 58 k.c. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec konsumenta co do ryzyka kursowego i mechanizmu ustalania kursów walut, a postanowienia dotyczące indeksacji i spreadu nie zostały uzgodnione indywidualnie i rażąco naruszały interesy konsumenta. Sąd podkreślił, że umowa nie mogła zostać "naprawiona" aneksem. Dodatkowo, z uwagi na ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej między powódką a jej byłym mężem prawomocnym wyrokiem rozwodowym, powódka mogła dochodzić jedynie połowy wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone jako niezasadne. Sąd zasądził również od banku na rzecz powódki zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul i niewypełnienia obowiązku informacyjnego przez bank. Ustalenie zakresu roszczeń po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja przepisów prawa unijnego i krajowego w kontekście kredytów walutowych/indeksowanych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu indeksacji i ustalania kursów walut, mogą być uznane za klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy kredytu indeksowanego do CHF dotyczące mechanizmu indeksacji, ryzyka kursowego oraz sposobu ustalania kursów walut przez bank (klauzula walutowa, klauzula spreadowa) zostały uznane za abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec konsumenta co do ryzyka kursowego, a postanowienia te nie zostały uzgodnione indywidualnie, rażąco naruszały interesy konsumenta i godziły w równowagę kontraktową.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skutkiem stwierdzenia abuzywności klauzul jest nieważność całej umowy kredytu.
Uzasadnienie
Zastosowanie abuzywnej klauzuli dotyczącej indeksacji i ryzyka kursowego stanowi samoistną przesłankę nieważności umowy, zgodnie z art. 385¹ k.c. w zw. z art. 58 k.c., interpretowanymi w zgodzie z prawem unijnym.
Czy powódka, po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, może dochodzić całości roszczenia z tytułu zwrotu świadczeń z nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka może dochodzić jedynie połowy należności, gdyż po ustaniu wspólności majątek wspólny przekształcił się we współwłasność w częściach ułamkowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 43 § 1 k.r.o., udziały małżonków we współwłasności są co do zasady równe. Powódka mogła zatem dochodzić w postępowaniu wyłącznie połowy wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej.
Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej jest umową kredytu walutowego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że jest to umowa kredytu indeksowanego, a nie walutowego, gdyż kwota kredytu była wyrażona w PLN, a wypłata i spłata mogły następować w PLN.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na fakcie, że umowa przewidywała wyrażenie kwoty kredytu w PLN i spłatę w PLN, mimo indeksacji do waluty obcej, co odróżnia ją od kredytu walutowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank (...) spółka akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu indeksowanego do CHF dotyczące mechanizmu indeksacji, ryzyka kursowego oraz sposobu ustalania kursów walut przez bank zostały uznane za klauzule abuzywne.
Pomocnicze
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Skutkiem stwierdzenia abuzywności klauzul jest nieważność całej umowy kredytu.
k.r.o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność ustawowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania.
k.r.o. art. 54 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Prawomocne orzeczenie rozwodowe skutkuje ustaniem wspólności ustawowej majątkowej między małżonkami.
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Udziały małżonków we współwłasności majątku wspólnego po ustaniu wspólności są co do zasady równe.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie bezterminowe powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do zapłaty.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.
Pr. bank. art. 69
Ustawa Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule indeksacyjne i spreadowe w umowie kredytu są abuzywne. • Niedopełnienie obowiązku informacyjnego przez bank co do ryzyka kursowego. • Umowa kredytu jest nieważna w całości z powodu abuzywności klauzul. • Powódka może dochodzić jedynie połowy należności z uwagi na ustanie wspólności majątkowej.
Odrzucone argumenty
Umowa jest ważna i nie zawiera klauzul abuzywnych. • Powódka jako konsument miała świadomość ryzyka kursowego. • Aneks do umowy sanował wady pierwotnej umowy. • Roszczenie wygasło z uwagi na zużycie korzyści przez bank. • Roszczenie wygasło z uwagi na zasady współżycia społecznego lub nadużycie prawa.
Godne uwagi sformułowania
"nieograniczone ryzyko kursowe" • "nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny" • "godzi w równowagę kontraktową stron i prowadzi do nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków" • "samo zaniechanie informacyjne może stanowić samoistną przesłankę stwierdzenia abuzywności danego postanowienia umowy" • "umowa ta, z uwagi na występowanie nieuczciwych postanowień umownych (klauzul abuzywnych), pozostaje nieważna od momentu jej zawarcia (ex tunc)" • "powódka mogła dochodzić w niniejszym postępowaniu wyłącznie połowy wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej"
Skład orzekający
Sebastian Otto
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul i niewypełnienia obowiązku informacyjnego przez bank. Ustalenie zakresu roszczeń po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja przepisów prawa unijnego i krajowego w kontekście kredytów walutowych/indeksowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i ich abuzywności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Dodatkowo, aspekt ustania wspólności majątkowej dodaje jej złożoności.
“Bank przegrał sprawę o kredyt frankowy – sąd uznał umowę za nieważną!”
Dane finansowe
WPS: 32 729,43 PLN
zwrot świadczenia z nieważnej umowy: 16 364,71 PLN
zwrot świadczenia z nieważnej umowy: 2738,27 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.