III C 23/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. C. wniosła o zasądzenie od (...) Bank (...) S.A. kwoty 97 326,61 zł z odsetkami, argumentując nieważność umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego z powodu abuzywnych klauzul. Sąd Rejonowy w Szczecinie-Centrum, po analizie materiału dowodowego, uznał umowę za nieważną. Sąd ustalił, że pracownik banku zapewniał o korzystności kredytu waloryzowanego kursem franka, nie przedstawiając szczegółowych informacji o ryzyku kursowym i wpływie zmian kursu na wysokość zobowiązania. Kluczowe postanowienia umowy, dotyczące m.in. sposobu ustalania kursów walut i spłaty rat, zostały uznane za niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd podkreślił, że postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione, naruszały dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentki, a także nie były sformułowane prostym i zrozumiałym językiem. W związku z nieważnością umowy, sąd zasądził od banku na rzecz powódki zwrot wpłaconych środków w kwocie 97 326,61 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 października 2024 r. do dnia zapłaty. Oddalono powództwo w pozostałym zakresie. Zasądzono również od banku na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w kwocie 6 417 zł. Sąd odrzucił zarzut przedawnienia podniesiony przez bank, wskazując na 10-letni termin przedawnienia dla tego typu roszczeń oraz moment dowiedzenia się przez powódkę o abuzywności klauzul (2024 r.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych i prawa konsumenta do zwrotu świadczeń.
Orzeczenie dotyczy konkretnych klauzul i stanu faktycznego, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursów walut i spłaty rat, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, naruszają dobre obyczaje, rażąco naruszają interesy konsumenta i nie są sformułowane prostym i zrozumiałym językiem.
Uzasadnienie
Sąd ocenił klauzule dotyczące waloryzacji kredytu frankowego pod kątem ich abuzywności, biorąc pod uwagę przepisy k.c. oraz dyrektywę UE. Stwierdzono, że brak indywidualnego uzgodnienia, niejasność zapisu oraz potencjalne rażące naruszenie interesów konsumenta przemawiają za abuzywnością.
Jaki jest skutek prawny stwierdzenia nieważności umowy kredytu z powodu abuzywnych postanowień, w szczególności czy umowa może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień umowa nie może dalej obowiązywać jako ważna umowa kredytu (np. z powodu braku możliwości określenia głównego świadczenia), umowa jest nieważna w całości.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE i SN, stwierdził, że klauzule indeksacyjne określają główne świadczenie stron. Ich abuzywność prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ nie można odtworzyć istotnych elementów umowy kredytu bez tych klauzul.
Czy konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń nienależnych na podstawie art. 410 § 1 i 2 k.c.
Uzasadnienie
Skoro umowa kredytu została uznana za nieważną, świadczenia spełnione przez konsumenta są nienależne i podlegają zwrotowi. Sąd odrzucił argumenty banku dotyczące zużycia korzyści, wiedzy konsumenta o braku zobowiązania czy zarzutu przedawnienia.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczenia o zwrot świadczeń nienależnych z nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym konsument dowiedział się o abuzywności postanowień umowy i możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że termin przedawnienia rozpoczął bieg w 2024 roku, kiedy powódka dowiedziała się o abuzywności od członka rodziny i pełnomocnika, co było najwcześniejszym możliwym momentem do dochodzenia roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Definicja i skutki stosowania niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące świadczenia nienależnego i zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
Pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Umowa kredytu, w tym kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Kryteria oceny, czy postanowienie umowne jest abuzywne.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Początek biegu terminu przedawnienia.
k.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Zasady zwrotu kosztów procesu.
u.o.n.p.k.
Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Implementacja dyrektywy 93/13/EWG.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu zawierała niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) dotyczące waloryzacji kursem franka szwajcarskiego. • Postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione, naruszały dobre obyczaje i rażąco naruszały interesy konsumentki. • Kredyt nie był przeznaczony na działalność gospodarczą, a powódka posiadała status konsumenta. • Wyeliminowanie abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy kredytu. • Konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy. • Zarzut przedawnienia jest niezasadny, a bieg terminu rozpoczął się od momentu dowiedzenia się o abuzywności.
Odrzucone argumenty
Bank argumentował o ważności umowy i braku podstaw do zwrotu świadczeń. • Bank podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. • Bank kwestionował status powódki jako konsumenta. • Bank twierdził, że postanowienia umowne nie były abuzywne lub zostały indywidualnie uzgodnione.
Godne uwagi sformułowania
nie przedstawiono jej jednak żadnych szczegółowych informacji dotyczących tego, w jaki sposób zmiany kursu franka w czasie trwania umowy będą wpływać na wysokość zobowiązania. • nie można odtworzyć istotnych elementów umowy kredytu, wskutek czego cała umowa okazała się być nieważna. • postanowienia wprost odnoszące się do kursów waluty obcej zostały zredagowane w sposób, który pozostawiał Bankowi pełną swobodę w ustalaniu wysokości kursów kupna i sprzedaży. • nie informując o tym kredytobiorcy w sposób należyty, tj. tak aby uczynić to „prostym i zrozumiałym językiem”, jak to winno nastąpić w świetle z art. 385 § 2 k.c. i art. 5 przywołanej wcześniej dyrektywy 93/13, naruszał zasadę równorzędności kontraktujących.
Skład orzekający
Sebastian Otto
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych i prawa konsumenta do zwrotu świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych klauzul i stanu faktycznego, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich abuzywności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza możliwość dochodzenia zwrotu wpłaconych środków.
“Bank musi zwrócić ponad 97 tys. zł z nieważnej umowy kredytu frankowego! Sąd uznał klauzule za abuzywne.”
Dane finansowe
WPS: 97 326,61 PLN
zwrot świadczeń nienależnych: 97 326,61 PLN
zwrot kosztów procesu: 6417 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.