III AZP 10/88

TEZY

W razie wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji organ pierwszej instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia /art. 111 par. 1 Kpa/. Organ odwoławczy, któremu przedstawiono jednak takie odwołanie, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony; w razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność /art. 134 Kpa/, w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji - umorzyć postępowanie odwoławcze /art. 138 par. 1 pkt 3 i art. 105 par. 1 i 2 w związku z art. 140 Kpa/.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w Ł. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 21 października 1987 r. w przedmiocie nabycia nieruchomości stanowiącej własność Państwa na skutek zagadnienia prawnego przekazanego Sądowi Najwyższemu postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 28 kwietnia 1988 r. SA/Kr 181/88

Czy w świetle art. 274 z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. nr 30 poz. 210 ze zm./ utrata po dniu 1 stycznia 1983 r. charakteru rolnego przez nieruchomość stanowiącą własność Państwa /Państwowy Fundusz Ziemi/, użytkowana przez spółdzielnię produkcyjną wskutek przeznaczenia terenów, na których znajduje się ta nieruchomość na cele budownictwa indywidualnego planem zagospodarowania przestrzennego jeśli nastąpiło to po tej dacie, a przed złożeniem w wymaganym terminie wniosku wszczynającego postępowanie o sprzedaż /art. 61 par. 1 i 3 Kpa/ uzasadnia wydanie przez terenowy organ administracji państwowej decyzji stanowiącej podstawę do zawarcia notarialnej umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości spółdzielni produkcyjnej?

odmówił podjęcia uchwały.


UZASADNIENIE

Przedstawionym zagadnieniem prawnym Naczelny Sąd Administracyjny objął jedną z kwestii mogących mieć wpływ na ocenę zasadności podania skarżącej Spółdzielni, w którym złożyła wniosek o odpłatne nabycie, na podstawie art. 274 prawa spółdzielczego szczegółowo wskazanych działek o powierzchni łącznej 40,74 ha.

Odmawiając podjęcia uchwały rozstrzygającej to zagadnienie prawne Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:

Stosownie do treści art. 104 par. 1 Kpa organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzygać powinna sprawę co do jej istoty w całości lub części /par. 2/. Istotą sprawy jest - w sprawach wszczętych na żądanie strony - jej żądanie zawarte we wniesionym podaniu /art. 61 par. 1 i art. 63 par. 2 Kpa/. Odpowiednio - w art. 128 zd. drugie Kpa określono istotę odwołania strony od decyzji wydanej w pierwszej instancji w jej sprawie przez wskazanie, że stanowi ja niezadowolenie strony z wydanej decyzji.

Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy organ administracji państwowej pierwszej instancji wydał decyzję pozytywnie rozstrzygającą wniosek Spółdzielni co do części objętych nim gruntów, natomiast nie załatwił sprawy co do pozostałych działek, o nabycie których ubiegała się Spółdzielnia. W decyzji tej nie wskazano, że rozstrzyga ona celowo sprawę w części, dopiero bowiem z jej uzasadnienia wynika, iż część gruntów "wyłączona" została od sprzedaży, gdyż nie stanowią one nieruchomości, o jakich mowa w art. 274 prawa spółdzielczego.

W orzecznictwie na tle sądowej kontroli decyzji administracyjnych utrwaliła się - z reguły korzystna dla obywateli - wykładnia niezbędnych wymagań pozwalających uznać pismo organu administracji państwowej za decyzję w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, mimo że organ nie nadał pismu takiej nazwy i formy, a także nie zawarł w nim wszystkich elementów, jakie - według treści art. 107 Kpa - powinna ona zawierać. W każdym jednak razie z treści samej decyzji wynikać musi w sposób niewątpliwy rozstrzygnięcie o żądaniu strony, ono bowiem staje się wiążące /art. 110 Kpa/.

Nawet przy uwzględnieniu tego kierunku wykładni, celowej zwłaszcza w pierwszym okresie funkcjonowania sądownictwa administracyjnego, nie można uznać, by w sprawie niniejszej zapadła decyzja rozstrzygająca o całości żądania zawartego we wniosku Spółdzielni. Tym samym wniosła ona odwołanie od decyzji dla siebie pozytywnej, polemizując jedynie z uzasadnieniem, w którym - sprzecznie z treścią samego rozstrzygnięcia - organ pierwszej instancji zamieścił argumenty przemawiające przeciwko uwzględnieniu wniosku w pozostałym, nie rozpoznanym zakresie.

Tej oczywistej wadliwości nie dostrzegł organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję, co do której brak było podstaw zaskarżenia, gdyż strona jej nie kwestionowała. W razie wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji organ pierwszej instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia /art. 111 par. 1 Kpa/. Organ odwoławczy, któremu jednak przedstawiono takie odwołanie, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony; w razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność /art. 134 Kpa/, w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji, umorzyć postępowanie odwoławcze /art. 138 par. 1 pkt 3 i art. 105 par. 1 i 2 w związku z art. 140 Kpa/.

Także Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiając zagadnienie prawne dotyczące merytorycznych podstaw nie istniejącej decyzji odmawiającej sprzedaży części działek objętych wnioskiem Spółdzielni, pominął, że w tych okolicznościach sprawy nie istnieje także podstawa do wniesienia skargi, jeżeli kwestionuje ona zgodność z prawem odmowy sprzedaży, brak bowiem - i to w obu instancjach - decyzji zawierających takie rozstrzygnięcie.

Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 391 Kpc, mającego na podstawie art. 211 Kpa odpowiednie zastosowanie, przedstawiane zagadnienie prawne musi budzić poważne wątpliwości przy rozpoznawaniu skargi w danej sprawie. Nie może więc ono dotyczyć kwestii nie występującej w sprawie i nie mogącej mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi.

Ponieważ taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 391 Kpc w związku z art. 211 Kpa oraz art. 22 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym postanowił odmówić podjęcia uchwały.