III AUa 928/25Zmiana wyroku ZUS podstawa wymiaru składki zdrowotnej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu dotyczącego podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne O.D. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz bycia wspólnikiem spółek komandytowych i partnerskiej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w C. decyzją z dnia 21 października 2024 r. ustalił wyższe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, twierdząc, że potencjalne źródło przychodów ze spółek wystarcza do naliczenia dodatkowych składek. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 maja 2025 r. oddalił odwołanie O.D., uznając decyzję ZUS za prawidłową. O.D. wniósł apelację, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku zapłaty składki zdrowotnej, która powinna być uzależniona od faktycznego uzyskania przychodu przez wspólnika, a nie od potencjalnego źródła przychodu czy działalności spółki. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko O.D., że obowiązek zapłaty składki zdrowotnej z tytułu bycia wspólnikiem spółki komandytowej lub partnerskiej powstaje dopiero z chwilą faktycznego uzyskania przychodu przez wspólnika, a nie z samego faktu posiadania statusu wspólnika lub prowadzenia działalności przez spółkę. Sąd Apelacyjny podkreślił, że przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych konsekwentnie odwołują się do przychodów, a ich osiągnięcie jest warunkiem naliczania składek od więcej niż jednego tytułu. W związku z tym, że ZUS nie wykazał uzyskania przychodów przez O.D. ze wskazanych spółek w spornych okresach, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że podstawa wymiaru składek powinna opierać się na kwotach zadeklarowanych przez płatnika, a nie na ustaleniach ZUS, oraz zasądził od ZUS na rzecz O.D. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapłaty składki zdrowotnej przez wspólników spółek w kontekście faktycznego uzyskania przychodu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólników spółek komandytowych i partnerskich oraz interpretacji przepisów o składkach zdrowotnych. Może wymagać analizy w kontekście zmian prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu bycia wspólnikiem spółki komandytowej lub partnerskiej powstaje z samego faktu posiadania statusu wspólnika i potencjalnego źródła przychodu, czy też wymaga faktycznego uzyskania przychodu przez wspólnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu bycia wspólnikiem spółki komandytowej lub partnerskiej powstaje dopiero z chwilą faktycznego uzyskania przychodu przez wspólnika, a nie z samego faktu posiadania statusu wspólnika lub działalności spółki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na literalnym brzmieniu przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, które konsekwentnie odwołują się do przychodów jako warunku naliczania składek od więcej niż jednego tytułu. Podkreślono, że przepisy te wymagają faktycznego uzyskania przychodu przez wspólnika, a nie tylko potencjalnego źródła przychodu czy działalności spółki.
Czy przychód ze sprzedaży praw majątkowych (np. udziałów w spółce) stanowi przychód z tytułu działalności w formie spółki komandytowej, uzasadniający naliczenie składki zdrowotnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przychód ze sprzedaży praw majątkowych, uzyskany przez wspólnika, nie jest traktowany jako przychód z tytułu działalności operacyjnej spółki, od którego naliczana jest składka zdrowotna w ramach tej działalności. Obowiązek zapłaty składki zdrowotnej z tytułu bycia wspólnikiem powstaje z chwilą uzyskania przychodu przez wspólnika, a nie przez spółkę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że przychód wspólnika, rozumiany jako definitywne przysporzenie majątkowe, powstaje w momencie otrzymania środków od spółki, a nie z chwilą osiągnięcia przychodu przez samą spółkę będącą odrębnym podatnikiem CIT. Sprzedaż praw majątkowych przez wspólnika jest odrębnym rodzajem przychodu.
Czy sąd powszechny w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych może badać wady formalne decyzji administracyjnej organu rentowego?
Odpowiedź sądu
Sąd ubezpieczeń społecznych jako sąd powszechny może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania. Formalne wady postępowania przed organem rentowym, podobnie jak formalne wady decyzji administracyjnej, wydanej przez organ rentowy nie powodują, co do zasady, jej uchylenia ani stwierdzenia jej nieważności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach prawa materialnego, a nie na wadach proceduralnych decyzji administracyjnej, chyba że wady te dyskwalifikują decyzję jako akt administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. D. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (20)
Główne
u.ś.z. art. 81 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.z. art. 82 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.z. art. 82 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.z. art. 82 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.z. art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.z. art. 79 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.z. art. 81 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.z. art. 82 § ust. 3 i 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.z. art. 81 § ust. 2 za
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.p.c. art. 233 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 , 3 i 4
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 9 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 15 § ust. 1 i ust. 3 pkt 3-4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 10 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zapłaty składki zdrowotnej zależy od faktycznego uzyskania przychodu przez wspólnika, a nie od potencjalnego źródła przychodu czy działalności spółki. • Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej konsekwentnie odwołują się do przychodów jako warunku naliczania składek od więcej niż jednego tytułu. • Przychód ze sprzedaży praw majątkowych przez wspólnika jest odrębnym rodzajem przychodu, a nie przychodem z działalności operacyjnej spółki.
Odrzucone argumenty
Potencjalne źródło przychodów ze spółek komandytowych i partnerskich stanowi podstawę do naliczenia dodatkowych składek na ubezpieczenie zdrowotne. • Działalność spółek, nawet jeśli nie generuje bezpośrednich przychodów dla wspólnika, może stanowić podstawę do naliczenia składek zdrowotnych.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek zapłaty składki zdrowotnej powstaje dopiero z chwilą faktycznego uzyskania przychodu przez wspólnika • przepisy konsekwentnie odwołują się do przychodów • brak takowych przychodów nie powoduje obowiązku opłacania składek od nierodzącego przychodu tytułu
Skład orzekający
Marta Sawińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapłaty składki zdrowotnej przez wspólników spółek w kontekście faktycznego uzyskania przychodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólników spółek komandytowych i partnerskich oraz interpretacji przepisów o składkach zdrowotnych. Może wymagać analizy w kontekście zmian prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących składek zdrowotnych dla przedsiębiorców, zwłaszcza tych działających przez spółki. Wyrok Sądu Apelacyjnego stanowi istotne wyjaśnienie dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą.
“Składka zdrowotna od spółki: czy musisz płacić, nawet jeśli nie zarabiasz?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.