III AUa 720/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 22 listopada 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał Ł. Ś. prawo do emerytury, ale odmówił prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, uznając, że ubezpieczony wykazał jedynie 14 lat, 3 miesiące i 14 dni takiego stażu. Ł. Ś. odwołał się, wskazując na dodatkowe okresy pracy w szczególnym charakterze, w tym jako katecheta w latach 1983-1990 oraz w okresie od 25 lutego 2002 r. do 8 maja 2003 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do rekompensaty. Sąd pierwszej instancji ustalił, że ubezpieczony pracował jako katecheta w Parafii X. w D. w latach 1983-1990 w pełnym wymiarze czasu pracy, a także jako nauczyciel religii od 1 września 1995 r. do 29 sierpnia 2024 r., przy czym w okresie od 2002 do 2008 r. wykonywał pracę w szczególnym charakterze. Sąd Okręgowy uznał, że okres pracy jako katecheta powinien zostać uwzględniony do stażu pracy w szczególnych warunkach, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym praca katechety przed 1991 r. jest pracą nauczycielską. ZUS złożył apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów ustawy o emeryturach pomostowych, twierdząc, że okres od 24 maja 2002 r. do 9 maja 2003 r. został zdublowany, a okres pracy jako katecheta nie został wystarczająco udowodniony co do wymiaru czasu pracy. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację ZUS, w pełni akceptując ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy potwierdził, że praca nauczyciela jest pracą w szczególnym charakterze i że okres pracy jako katecheta w latach 1983-1990 w pełnym wymiarze czasu pracy, potwierdzony świadectwem pracy, powinien zostać uwzględniony. Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnym charakterze, co uprawnia go do rekompensaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie okresów pracy katechety w parafii przed 1991 r. za pracę w szczególnym charakterze, kwalifikującą się do rekompensaty emerytalnej.
Dotyczy specyficznego okresu historycznego i rodzaju pracy (katecheta parafialny).
Zagadnienia prawne (3)
Czy okres pracy jako katecheta w parafii przed 1991 r. w pełnym wymiarze czasu pracy może zostać zaliczony do okresu pracy w szczególnym charakterze uprawniającego do rekompensaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy jako katecheta w parafii przed 1991 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jest okresem pracy nauczycielskiej w rozumieniu przepisów i zalicza się do okresu pracy w warunkach szczególnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym praca katechety w ramach stosunku pracy przed 25 października 1991 r. jest pracą nauczycielską, która kwalifikuje się do okresu pracy w warunkach szczególnych, niezależnie od miejsca jej wykonywania (szkoła czy parafia) i ewentualnych problemów z odprowadzaniem składek przez pracodawcę.
Czy okres pracy od 24 maja 2002 r. do 9 maja 2003 r. jako nauczyciel religii powinien zostać uwzględniony do stażu pracy w szczególnym charakterze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres ten powinien zostać uwzględniony, ponieważ ubezpieczony w tym czasie był aktywny zawodowo w pełnym wymiarze czasu pracy jako nauczyciel religii, mimo urlopu bezpłatnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że organ rentowy nie wyjaśnił powodów odmowy uwzględnienia tego okresu. Z treści świadectwa pracy wynikało, że ubezpieczony przebywał na urlopie bezpłatnym jedynie w dniach 24 maja 2002 r. i 9 maja 2003 r., co oznacza, że w pozostałym okresie był aktywny zawodowo jako nauczyciel religii w pełnym wymiarze czasu pracy.
Czy ubezpieczony spełnia wymóg co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze do uzyskania rekompensaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po uwzględnieniu okresu pracy jako katechety oraz okresu pracy jako nauczyciel religii, ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnym charakterze.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że łączny okres pracy w szczególnym charakterze, uwzględniający pracę katechety (1983-1990) oraz pracę nauczyciela religii (w tym okres od 2002-2003), przekracza wymagane 15 lat, co uprawnia do przyznania rekompensaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. Ś. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
u.e. art. 32 § ust. 1 i 3
Ustawa emerytalna
u.e. art. 32 § ust. 3 pkt 5
Ustawa emerytalna
Pomocnicze
u.e.p. art. 2 § pkt 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
u.e.p. art. 21
Ustawa o emeryturach pomostowych
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.n. art. 88 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
k.p. art. 22 § § 1 i 11
Kodeks pracy
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca katechety w latach 1983-1990 w pełnym wymiarze czasu pracy powinna zostać zaliczona do okresu pracy w szczególnym charakterze. • Okres pracy jako nauczyciel religii od 24 maja 2002 r. do 9 maja 2003 r. powinien zostać uwzględniony do stażu pracy w szczególnym charakterze. • Ubezpieczony spełnia wymóg co najmniej 15 lat pracy w szczególnym charakterze.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. • ZUS zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych. • ZUS twierdził, że okres od 24 maja 2002 r. do 9 maja 2003 r. został zdublowany. • ZUS podnosił, że nie wiadomo, czy praca katechety była pracą stałą i w co najmniej połowie wymiaru czasu pracy.
Godne uwagi sformułowania
Praca nauczyciela jest pracą w szczególnym charakterze. • Utrwalone jest stanowisko judykatury, że okres nauczania religii w katechizacji parafialnej w ramach stosunku pracy przed dniem 25 października 1991 r. jest okresem pracy nauczycielskiej w rozumieniu art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. • Nie ma podstaw prawnych ani aksjologicznych, do różnego traktowania katechizacji (nauki religii), ani w zależności od tego, kto był jej nauczycielem, ani od miejsca, gdzie się odbywała, w szkole, czy też w parafii.
Skład orzekający
Iwona Szybka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie okresów pracy katechety w parafii przed 1991 r. za pracę w szczególnym charakterze, kwalifikującą się do rekompensaty emerytalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu historycznego i rodzaju pracy (katecheta parafialny).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do rekompensaty emerytalnej za pracę w szczególnych warunkach, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji historycznych okresów zatrudnienia, w tym pracy katechetów, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.
“Czy praca katechety w latach 80. uprawnia do wyższej emerytury? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.