III AUa 644/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił E.S. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając go za zdolnego do pracy. Ubezpieczony, ksiądz z wieloletnim stażem i licznymi operacjami kręgosłupa, odwołał się od decyzji, argumentując znacznym pogorszeniem stanu zdrowia i bólem uniemożliwiającym wykonywanie obowiązków duszpasterskich. Sąd Okręgowy przyznał mu prawo do renty, uznając go za częściowo i trwale niezdolnego do pracy zgodnej z kwalifikacjami, mimo początkowych opinii biegłych wskazujących inaczej. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację ZUS, utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że choć biegli początkowo nie stwierdzili niezdolności do pracy, późniejsze zeznania świadków i analiza specyfiki pracy księdza pozwoliły na prawidłową ocenę stanu zdrowia ubezpieczonego w kontekście jego kwalifikacji. Sąd Apelacyjny uznał, że przewlekłe schorzenia kręgosłupa, liczne operacje i utrzymujące się deficyty neurologiczne, mimo okresowych złagodzeń bólu, uniemożliwiają wykonywanie obowiązków kapłańskich, takich jak długotrwałe stanie, klękanie czy siedzenie, co czyni go częściowo i trwale niezdolnym do pracy w zawodzie. Sąd uznał również, że przekwalifikowanie zawodowe byłoby niecelowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia częściowej niezdolności do pracy w kontekście specyficznych zawodów (np. duchownych) oraz ocena wpływu schorzeń kręgosłupa na zdolność do wykonywania pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i jego zawodu, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy stan zdrowia ubezpieczonego, księdza z przewlekłymi schorzeniami kręgosłupa i deficytami neurologicznymi, uzasadnia przyznanie renty z tytułu częściowej i trwałej niezdolności do pracy, biorąc pod uwagę specyfikę jego zawodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stan zdrowia ubezpieczonego uzasadnia przyznanie renty z tytułu częściowej i trwałej niezdolności do pracy, ponieważ jego schorzenia uniemożliwiają wykonywanie obowiązków księdza, zgodnych z jego kwalifikacjami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo okresowych złagodzeń bólu i braku całkowitej niezdolności do jakiejkolwiek pracy, ubezpieczony utracił w znacznym stopniu zdolność do wykonywania pracy zgodnej z jego kwalifikacjami (księdza), co jest podstawą do przyznania renty. Specyfika obowiązków duszpasterskich, wymagających długotrwałego stania, klękania i siedzenia, jest niemożliwa do wykonania przy istniejących schorzeniach.
Jak należy interpretować pojęcie 'niezdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji' w kontekście ubezpieczonego, który utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy, ale potencjalnie mógłby podjąć inną, niższą kwalifikacyjnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Utrata zdolności do wykonywania pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami, nawet przy zachowaniu zdolności do pracy niżej kwalifikowanej, może stanowić podstawę do uznania częściowej niezdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że ocena niezdolności do pracy powinna uwzględniać zarówno kwalifikacje formalne, jak i rzeczywiste. Kluczowe jest stwierdzenie, czy ubezpieczony utracił w znacznym stopniu zdolność do wykonywania pracy, do której posiada kwalifikacje, nawet jeśli zachowałby zdolność do pracy niżej kwalifikowanej.
Czy opinia biegłych sądowych, która początkowo stwierdzała zdolność do pracy, może zostać zmieniona w toku postępowania, a jej późniejsza wersja, uwzględniająca specyfikę zawodu, może stanowić podstawę orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, biegli sądowi są uprawnieni do zmiany swojego stanowiska w sprawie, a późniejsza opinia, uwzględniająca wszystkie istotne okoliczności, w tym specyfikę wykonywanej pracy, może stanowić podstawę orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że biegli początkowo prezentowali stanowisko o braku niezdolności do pracy, odnosząc się do wykształcenia, ale bez uwzględnienia specyfiki posługi kapłańskiej. Dopiero po uzyskaniu szczegółowych informacji o obowiązkach księdza i analizie dokumentacji medycznej, biegli dokonali prawidłowej oceny stanu zdrowia ubezpieczonego w kontekście jego zdolności do pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy/apelujący |
Przepisy (10)
Główne
ustawa rentowa art. 57 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przesłanki przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym wymóg stwierdzenia niezdolności do pracy.
ustawa rentowa art. 58 § 1 pkt 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa, że niezdolność do pracy może być częściowa lub całkowita, trwała lub okresowa.
ustawa rentowa art. 12 § 1-3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje pojęcie częściowej niezdolności do pracy jako utraty zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji w znacznym stopniu.
ustawa rentowa art. 13 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wskazuje na konieczność uwzględnienia kwalifikacji, możliwości zarobkowania, celowości przekwalifikowania przy ocenie niezdolności do pracy.
ustawa rentowa art. 107
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje przyznawanie renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan zdrowia ubezpieczonego, mimo braku całkowitej niezdolności do jakiejkolwiek pracy, znacząco ogranicza jego zdolność do wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami księdza. • Specyfika obowiązków duszpasterskich (długotrwałe stanie, klękanie, siedzenie) jest niemożliwa do wykonania przy istniejących schorzeniach kręgosłupa i deficytach neurologicznych. • Przekwalifikowanie zawodowe byłoby niecelowe ze względu na wiek, wykształcenie i charakter dotychczasowej pracy ubezpieczonego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na początkowych opiniach biegłych, które nie uwzględniały specyfiki pracy księdza. • Twierdzenie ZUS o zdolności ubezpieczonego do pracy jako księdza, pomimo udokumentowanych schorzeń i ograniczeń ruchowych.
Godne uwagi sformułowania
stan zdrowia ubezpieczonego „uległ pogorszeniu czyniąc go osoba częściowo i trwale niezdolny do pracy od stycznia 2017 r.” • wydolność ustroju u ubezpieczonego w sposób nieznaczny ograniczona jest w zakresie mobilności kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego, z nieznacznie zaznaczonym deficytem funkcji szyjnych i lędźwiowych korzeni nerwów rdzeniowych. • nie jest osobą długotrwale niezdolną do pracy – jest osobą zdolną do pracy zgodnie z wykształceniem. • nie można wykonywać czynności w pozycji stojącej, długotrwałe stanie i długotrwałe siedzenie skutkuje bólem, analogicznie w przypadku długotrwałego przebywania w pozycji klęczącej. • utracił zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
Skład orzekający
Romana Mrotek
przewodniczący
Barbara Białecka
sędzia
Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia częściowej niezdolności do pracy w kontekście specyficznych zawodów (np. duchownych) oraz ocena wpływu schorzeń kręgosłupa na zdolność do wykonywania pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i jego zawodu, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak specyfika zawodu i jego wymagania fizyczne są kluczowe przy ocenie niezdolności do pracy, nawet w przypadku schorzeń, które mogłyby być uznane za nieznaczne w innym kontekście.
“Czy ksiądz z chorym kręgosłupem może liczyć na rentę? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.