III AUA 573/12Odrzucenie skargi kasacyjnej brak uzasadnienia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ubezpieczonej B. K., której Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wstrzymał wypłatę emerytury z dniem 1 października 2011 roku, z powodu kontynuacji zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy. Ubezpieczona nabyła prawo do emerytury we wrześniu 2008 roku, na podstawie przepisów obowiązujących wówczas, które pozwalały na łączenie pracy z pobieraniem świadczenia. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie ubezpieczonej, uznając, że nowe przepisy (art. 103a ustawy emerytalnej, wprowadzony od 1 stycznia 2011 r.) mają zastosowanie również do niej, a wymóg rozwiązania stosunku pracy jest zgodny z Konstytucją, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Okręgowy podkreślił, że ubezpieczona miała 9 miesięcy na dostosowanie się do nowej sytuacji prawnej. Ubezpieczona wniosła apelację, zarzucając naruszenie zasady praw nabytych i równości wobec prawa, wskazując na swoją specyficzną sytuację jako pracownika samorządowego, gdzie procedura konkursowa utrudnia ponowne zatrudnienie. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 28/11), który orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy emerytalnej jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa w zakresie, w jakim dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny uznał, że zmiana treści ryzyka emerytalnego w stosunku do osób, które już nabyły i zrealizowały prawo do świadczenia, narusza bezpieczeństwo prawne jednostki. W konsekwencji Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i nakazał wznowienie wypłaty emerytury B. K. od dnia 1 października 2011 roku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa w kontekście zmian przepisów dotyczących świadczeń emerytalnych, zwłaszcza w odniesieniu do praw nabytych i zmian wprowadzonych po 2011 roku.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i których świadczenia zostały objęte nowymi, mniej korzystnymi przepisami od 1 października 2011 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wprowadzony od 1 stycznia 2011 r., który uzależnia wypłatę emerytury od rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, może być stosowany do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. na podstawie przepisów dopuszczających łączenie pracy z emeryturą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może być stosowany do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., ponieważ jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r., który uznał, że rozciągnięcie wymogu rozwiązania stosunku pracy na osoby, które nabyły prawo do emerytury przed wejściem w życie nowych przepisów, narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i prawa. Zmiana treści ryzyka emerytalnego w stosunku do osób, które już nabyły i zrealizowały prawo do świadczenia, narusza bezpieczeństwo prawne jednostki.
Czy wymóg rozwiązania stosunku pracy jako warunek wypłaty emerytury dla osób kontynuujących zatrudnienie jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą ochrony praw nabytych i równości wobec prawa?
Odpowiedź sądu
W odniesieniu do osób nabywających prawo do emerytury po 1 stycznia 2011 r. - tak, zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Jednakże, w odniesieniu do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., zastosowanie tego wymogu jest niezgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wymóg rozwiązania stosunku pracy jest zgodny z Konstytucją, powołując się na wyrok TK SK 45/04, który wskazywał na cel tworzenia nowych miejsc pracy i dopuszczalność ograniczenia świadczeń. Sąd Apelacyjny, opierając się na nowszym wyroku TK K 28/11, uznał, że dla osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., zastosowanie tego wymogu narusza zasadę ochrony zaufania do państwa.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa emerytalna art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Przepis ten, w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw art. 28
Sprawił, że art. 103a ustawy emerytalnej znalazł zastosowanie do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, poczynając od 1 października 2011 r. Został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 103 § ust. 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Obowiązywał od 1 lipca 2000 r. do 7 stycznia 2009 r., uzależniał nabycie prawa do emerytury od uprzedniego rozwiązania stosunku pracy.
Ustawa o zmianie ustawy o Finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw art. 6
Dodał art. 103a do ustawy emerytalnej.
Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 194c
Przewiduje możliwość ponownego ustalenia wysokości emerytury dla osób, którym zawieszono wypłatę świadczenia od 1 października 2011 r., pod warunkiem niepobierania zawieszonej emerytury przez 18 miesięcy.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania ubezpieczonej przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzeczenia reformatoryjnego przez Sąd Apelacyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 103a ustawy emerytalnej w związku z art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. • Zmiana treści ryzyka emerytalnego w stosunku do osób, które już nabyły i zrealizowały prawo do świadczenia, narusza bezpieczeństwo prawne jednostki.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Okręgowego o zgodności art. 103a ustawy emerytalnej z Konstytucją RP (powołując się na wcześniejsze orzecznictwo TK SK 45/04). • Argument o tym, że ubezpieczona miała 9 miesięcy na dostosowanie się do nowej sytuacji prawnej. • Argument, że specyficzny tryb rekrutacji pracowników samorządowych nie może prowadzić do wyłączenia tej grupy z zakresu stosowania przepisu.
Godne uwagi sformułowania
zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa • zmiana treści ryzyka emerytalnego w stosunku do osób, które już nabyły i zrealizowały prawo do emerytury • nie powinna być zmieniana w stosunku do osób, które już nabyły i zrealizowały prawo do emerytury • nie stawało się ono pułapką dla obywatela
Skład orzekający
Zofia Rybicka - Szkibiel
przewodniczący
Romana Mrotek
sędzia
Anna Polak
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa w kontekście zmian przepisów dotyczących świadczeń emerytalnych, zwłaszcza w odniesieniu do praw nabytych i zmian wprowadzonych po 2011 roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i których świadczenia zostały objęte nowymi, mniej korzystnymi przepisami od 1 października 2011 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami nabytymi i zaufaniem do państwa, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wpłynął na losy wielu emerytów.
“Emerytura czy praca? Sąd Apelacyjny stanął po stronie obywatela w sporze z ZUS o prawa nabyte!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.