III AUA 497/25

Sygn. akt III AUa 497/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń Protokolant: starszy sekretarz sądowy Angelika Czaban po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wysokość emerytury na skutek apelacji M. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt VII U 942/24 1. 
        oddala apelację, 2. 
        zasądza od M. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści 0/100) zł z odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń Sygn. akt III AUa 497/25 UZASADNIENIE Decyzją z (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. ponownie obliczył z urzędu emeryturę z FUS ubezpieczonej M. K. w kwocie zaliczkowej od dnia (...) ., tj. od daty określonej w przepisach. W pkt II. decyzji organ rentowy wskazał, że: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 470965,21 zł, - kwota zwaloryzowane go kapitału początkowego wynosi 456401,77 zł, - kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 192.194,11 zł, - średnie dalsze trwanie życia wynosi - 210,00 m-cy, - wyliczona kwota emerytury wynosi - 5331,24 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26c ustawy emerytalnej (470965,21 + 456401,77 + 192194,11) / 210,00 = 5331,24 zł (k. 39-41 akt emerytalnych). Decyzją z 6 marca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z urzędu obliczył zaliczkę i ponownie obliczył emeryturę z FUS ubezpieczonej M. K. od (...) tj. daty określonej w przepisach. W pkt II. decyzji organ rentowy wskazał, że: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 470965,21 zł, - kwota zwaloryzowane go kapitału początkowego wynosi 456401,77 zł, - kwota środków zadewidencjonowanych na subkoncie, z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 191295,59 zł, - średnie dalsze trwanie życia wynosi 210,00 m-cy, - wyliczona kwotę emerytury wynosi 5326,96 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26c ustawy emerytalnej (470965,21 + 456401,77 + 191295,59) / 210,00 = 5326,96 zł (k. 42-44 akt emerytalnych). Odwołanie od powyższych decyzji wywiodła ubezpieczona M. K. . W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona wskazała, że po otrzymaniu decyzji z dnia (...) złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych pismo z dnia 23 lutego 2024 r., w którym podała w wątpliwość zastosowanie aktualnej tablicy średniego dalszego trwania życia do ponownego wyliczenia emerytury w związku z osiągnięciem przez nią 65 lat i wstrzymaniem wypłaty okresowej emerytury kapitałowej. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 26c ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do ustalenia wysokości emerytury z Funduszu dla osoby, której ustalono prawo do tej emerytury oraz do okresowej emerytury kapitałowej, a która do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat nie pobrała emerytury wskutek zawieszenia prawa do świadczenia, zgodnie z art. 103a. Wnioskodawczyni wskazała, że nie podlega art. 103a i tym samym art. 26c ustawy emerytalnej, ponieważ od 1 lipca 2022 r. pobiera emeryturę. Ponadto ubezpieczona zaznaczyła, że w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 sierpnia 2022 r. o ustaleniu wysokości wypłaty emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i okresowej emerytury kapitałowej zastosowano do obliczenia dalszej średniej długości życia tabelę z 2022 r., ustalając, że średnie dalsze trwanie życia wynosi 209,20 m-cy. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, biorąc pod uwagę, że od przejścia na emeryturę z dniem 1 lipca 2022 r. do (...) upłynęło 19 miesięcy, to średnie dalsze trwanie życia powinno wynosić 190,20 miesięcy (209,20 - 19). W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenie do dnia zapłaty, zgodnie a art. 98 § 11 k.p.c. , podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 31 stycznia 2025 r. oddalił odwołania (pkt 1) oraz zasądził od M. K. na rzecz pozwanego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 360 złotych z odsetkami w wysokości ustawowej na wypadek opóźnienia od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty (pkt 2), sygn. akt VII U 942/24. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia 3 sierpnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. , po rozpoznaniu wniosku M. K. ustalił wysokość i podjął wypłatę przysługującej ubezpieczonej emerytury od dnia 1 lipca 2022 r., tj. od dnia następnego po rozwiązaniu stosunku pracy. W pkt II. decyzji organ rentowy wskazał, że: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 395916,58 zł, - kwota z waloryzowane go kapitału początkowego wynosi 384481,20 zł, - średnie dalsze trwanie życia wynosi 209,20 m-cy, - wyliczona kwotę emerytury wynosi 3730,39 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej (395916,58 + 384481,20) / 209,20 = 3730,39 zł. Ubezpieczona M. K. , urodzona (...) , w dniu (...) . skończyła 65 lat. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z urzędu ponownie obliczył emeryturę z FUS ubezpieczonej M. K. w kwocie zaliczkowej od dnia (...) tj. od daty określonej w przepisach. W pkt II. decyzji organ rentowy wskazał, że: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 470965,21 zł, - kwota zwaloryzowane go kapitału początkowego wynosi 456401,77 zł, - kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie, z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi – 192194,11 zł, - średnie dalsze trwanie życia wynosi - 210,00 m-cy, - wyliczona kwotę emerytury wynosi – 5331,24 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26c ustawy emerytalnej (470965,21 + 456401,77 + 192194,11) / 210,00 = 5331,24 zł. Pismem z dnia 23 lutego 2024 r. (data wpływu) skierowany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczona M. K. wskazała, że w decyzji z dnia (...) został zastosowana niewłaściwa tabela średniego dalszego trwania życia. Pismem z dnia 6 marca 2024 r. organ rentowy wyjaśnił ubezpieczonej, że podstawą ustalenia średniego dalszego trwania życia w ramach decyzji z dnia (...) . była regulacja art. 26c ust. 1 ustawy emerytalnej, zaś średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku 65 lat, obowiązujące w dacie osiągnięcie tego wieku w przypadku ubezpieczonej wynosiło 210 miesięcy stosownie do komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 marca 2023 r. (M. P. Z 2024 r., poz. 298). Kolejną zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 6 marca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z urzędu obliczył zaliczkę i ponownie obliczył emeryturę z FUS ubezpieczonej M. K. od (...) , tj. daty określonej w przepisach. W pkt II. decyzji organ rentowy wskazał, że: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi - 470965,21 zł, - kwota zwaloryzowane go kapitału początkowego wynosi 456401,77 zł, - kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie, z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 191295,59 zł, - średnie dalsze trwanie życia wynosi 210,00 m-cy, - wyliczona kwotę emerytury wynosi 5326,96 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26c ustawy emerytalnej (470965,21 + 456401,77 + 191295,59) / 210,00 = 5326,96 zł. Sąd Okręgowy stwierdził, że stan faktyczny niniejszej sprawy był w całości bezsporny. Stan faktyczny został ustalony w oparciu o treść akt rentowych – strony nie kwestionowały prawdziwości zgromadzonej tam dokumentacji. Spór w rozpoznawanej sprawie miał charakter prawny i sprowadzał się do ustalenia, czy zachodzą podstawy do przeliczenia emerytury ubezpieczonej poprzez zmianę przyjętego w zaskarżonych decyzjach do obliczenia wysokości emerytury średniego dalszego trwania życia. Odwołanie ubezpieczonej, zdaniem Sądu I instancji, nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.), dalej: ustawa emerytalna, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 , stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185 (art. 25 ust. 1 ustawy emerytalnej). W myśl art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Natomiast zgodnie z art. 26c ust. 1 ustawy emerytalnej po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat przez osobę, która pobierała okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągnięcie tego wieku, emeryturę z Funduszu oblicza się ponownie z urzędu na zasadach określonych w art. 26, z tym że do obliczenia emerytury przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku 65 lat, obowiązujące w dacie osiągnięcia tego wieku. Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczona bezspornie spełniła wszelkie przesłanki wskazane w art. 26c ust. 1 ustawy emerytalnej, tj. osiągnęła w dniu (...) 65 lat oraz zgodnie z decyzją z dnia 3 sierpnia 2022 r. organ rentowy ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury przysługującej ubezpieczonej od dnia 1 lipca 2022 r., a więc pobierała okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągniecie wieku 65 lat. W związku z powyższym organ rentowy prawidłowo zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami z dnia (...) i 6 marca 2024 r. ustalił wysokość przysługującej ubezpieczonej emerytury na dzień (...) tj. od osiągnięcia wieku 65 lat. Ponadto pozwany przy ustalaniu wysokości przysługującej ubezpieczonej emerytury na dzień (...) prawidłowo do obliczenia przyjął średnie dalsze trwanie życia na 210,00 miesięcy. Zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej: 1. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. 2.Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach. 3.Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach. 4. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" corocznie w terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2. 5. Tablice, o których mowa w ust. 4 są podstawą przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego, z uwzględnieniem ust. 6. 6. Jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. W myśl ust. 4 ww. artykułu Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" corocznie w terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2., czyli wyrażonego się w ukończonych latach i miesiącach. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 marca 2023 r. (M. P. Z 2024 r., poz. 298), który to obowiązywał w dacie wydania spornych decyzji z dnia (...) i 6 marca 2024 r., średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku równo 65 lat, obowiązujące w dacie osiągnięcie tego wieku wynosiło 210,00 miesięcy. Ubezpieczona przystąpiła do OFE, dlatego też ustalona dla niej decyzją z dnia 3 sierpnia 2022 r. okresowa emerytura kapitałowa ustalana w powszechnym wieku emerytalnym była w jej przypadku świadczeniem przejściowym, stanowiącym formę tzw. programowanej wypłaty. Zgodnie z założeniami reformy emerytalnej ustalenie świadczenia dożywotniego jest możliwe dopiero w wieku 65 lat (w obowiązującym powszechnym wieku dla mężczyzn). Wtedy też przyznawane świadczenie staje się świadczeniem dożywotnim, przy zmianie zasad dziedziczenia środków zewidencjonowanych na subkoncie. W myśl art. 40 a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm.), w ramach konta ubezpieczonego Zakład prowadzi subkonto, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości wpłaconych składek, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. b i pkt 2 , wraz z wyegzekwowanymi od tych składek odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną, o których mowa w art. 23 ust. 2 , oraz kwotę środków odpowiadających wartości umorzonych przez otwarty fundusz emerytalny jednostek rozrachunkowych po poinformowaniu przez Zakład otwartego funduszu emerytalnego o obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu emerytalnego na fundusz emerytalny FUS, o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1 , w związku z ukończeniem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zwane dalej "subkontem". Natomiast zgodnie z art. 7. ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 926): 1. Ze środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , zwanym dalej "subkontem", przysługuje okresowa emerytura kapitałowa. 2. Okresowa emerytura kapitałowa przysługuje członkowi otwartego funduszu emerytalnego do ukończenia 65. roku życia. 3. Okresowa emerytura kapitałowa jest finansowana z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego też w przypadku ubezpieczonej z uwagi na jej przystąpienie do OFE emerytura „docelowa” mogła zostać obliczona nie wcześniej niż od dnia ukończenia 65 lat, a jej wysokość stanowi wynik podzielenia podstawy jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia obowiązujące w tablicy trwania życia obowiązującej w dniu ukończenia 65 lat (w przypadku gdyby ubezpieczona przeszła później na emeryturę, np. w wieku 68 lat, to średnie dalsze trwanie życia zostałoby ustalone na podstawie tabeli obowiązujące w dniu złożenia wniosku). Konkludując, Sąd I instancji podkreślił, że odwołanie ubezpieczonej jest pozbawione uzasadnionych argumentów, bowiem z ww. przepisów prawa jednoznacznie wynika, że pozwany prawidłowo przy obliczaniu wysokości emerytury w decyzjach z dnia (...) i 6 marca 2024 r. przyjął, że średnie dalsze trwanie życia wynosi 210,00 miesięcy. Odnosząc się bezpośrednio do wskazanego przez ubezpieczoną w odwołaniu art. 26c ust. 4 ustawy emerytalnej, Sąd Okręgowy wyjaśnił, że użyte w tym przepisie słowo „odpowiednio“ nie oznacza, że ust. 1-3 stosuje się wyłącznie do osób, które mają ustalone prawo do emerytury z FUS oraz okresowej emerytury kapitałowej, a które do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat nie pobrały emerytury wskutek zawieszenia prawa do świadczenia, zgodnie z art. 103a. Powyższe sformułowanie oznacza natomiast, że ust. 1-3 stosuje się również do tych osób które mają ustalone prawo do emerytury z FUS oraz okresowej emerytury kapitałowej, a które do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat nie pobrały emerytury wskutek zawieszenia prawa do świadczenia, zgodnie z art. 103a. Tak więc ust. 4 stanowi rozszerzenie podmiotów (kręgu osób), do których stosuje się ust. 1-3, a nie jak twierdzi powódka stanowi o tym, że ust. 1-3 stosuje się wyłącznie do osób wskazanych w ust. 4. Tym samym Sąd Okręgowy stwierdził, że obydwie zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje – z (...) i 6 marca 2024 r. są prawidłowe oraz w obydwu tych decyzjach przy ustalaniu wysokość świadczenia emerytalnego ubezpieczonej organ rentowy przyjął prawidłowe średnie dalsze trwanie życia. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w punkcie I sentencji wyroku, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił wniesione przez ubezpieczoną odwołanie. O kosztach zastępstwa procesowego strony pozwanej sąd orzekł w pkt II wyroku, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) ustalając je w łącznej wysokości 360 zł wraz z ustawowymi odsetkami za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c. Apelację od wyroku wywiodła ubezpieczona, zaskarżając go w całości i zarzucając: 1. naruszenie art. 26c § 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu określonej w nim zasady połączenia obu świadczeń i ponownego przeliczenia ich wysokości, podczas gdy przepis ten - o ile w ogóle winien mieć zastosowanie - to wyłącznie do świadczenia ze środków OFE, albowiem emerytura FUS została przeliczona dla wieku z momentu przejścia na emeryturę, zaś ponowne przeliczenie doprowadziło do zastosowania mniej korzystnego średniego okresu dalszego trwania życia dla emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z jednostek 209,2 na 210, a w konsekwencji doprowadziło to do nieprawidłowego ustalenia wysokości należnej mojej Mocodawczym emerytury i bezprawnego jej obniżenia; 2.naruszenie art. 26 § 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego niezastosowanie w celu dokonania prawidłowego wyliczenia średniej dalszej długości trwania życia, co skutkowało błędnym określeniem podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego z uwagi na nieprawidłowe przyjęcie wskaźnika wynoszącego 210,00 miesięcy, podczas gdy w momencie przejścia na emeryturę o którym stanowi przepis wskaźnik ten wynosił 209,2; 3.naruszenie art. 67 ust. 1 Konstytucji RP , gwarantującego każdemu obywatelowi prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego, poprzez przyjęcie niewłaściwej tabeli średniego dalszego trwania życia, a w konsekwencji, błędne obliczenie wysokości świadczenia, co doprowadziło do znacznego obniżenia należnej mojej Mocodawczym emerytury, co narusza podstawowe prawo do zabezpieczenia społecznego, wynikające z Konstytucji RP ; 4. naruszenie art. 1 ustawy emerytalnej, art. 2a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 2, art. 7 i art. 8 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie obowiązujących przepisów prawa regulujących działalność organu w taki sposób, by ukształtować sytuację prawną ubezpieczonej w zakresie wysokości świadczenia emerytalnego w sposób zgodny nie tylko z ustawą emerytalną, ale także ze standardem konstytucyjnym, w konsekwencji czego przy ponownym przeliczeniu świadczenia emerytalnego przyjętą wyższą wartość dla średniego dalszego trwania życia - 210,00 mc, podczas gdy w decyzji z roku 2022 roku przyjęto 209,20 mc jako korzystniejszą. 5.naruszenie art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieuzasadnione obniżenie świadczenia emerytalnego, z uwagi na błędne zastosowanie wskaźnika dla określenia średniej długości trwania życia, co w konsekwencji doprowadziło do pomniejszenia wysokości należnej emerytury be^ proporcjonalnego i wystarczającego uzasadnienia, co stanowi naruszenie prawa do poszanowania mienia. Mając na uwadze powyższe apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 stycznia 2025 r. sygn. akt VII U 942/24 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto odwołująca wniosła o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelacje organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm prze0pisanych wraz z należnymi odsetkami. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonej podlega oddaleniu jako niezasadna. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie była zasadność decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia (...) oraz z dnia 6 marca 2024 r., którymi pozwany ponownie obliczył z urzędu emeryturę z FUS ubezpieczonej. Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny oparł się na całokształcie zebranego materiału dowodowego, należycie go rozważył i wskazał jakim środkom dowodowym dał wiarę, przedstawiając prawidłową ich ocenę, którą właściwie uargumentował. Całość podjętych ustaleń faktycznych tego Sądu przedstawiona w pisemnym uzasadnieniu wyroku zasługuje na akceptację. Ustalenia te jako prawidłowe i znajdujące oparcie w materiale dowodowym Sąd Apelacyjny podziela przyjmując za własne, w związku z czym nie ma konieczności ich ponownego przytaczania w całości (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 233/09, z dnia 24 września 2009 r., II PK 58/09, z dnia 5 listopada 1998 r. I PKN 339/98 i postanowienie z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97). Analiza akt postępowania wskazuje, że nie wystąpiło w niej również naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd odwoławczy w całej rozciągłości podziela wyczerpującą analizę prawną Sądu Okręgowego. Wyjaśnić dalej należy, że w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji w pełni podziela ocenę dowodów, której dokonał sąd pierwszej instancji, to nie ma obowiązku ponownego przytaczania w uzasadnieniu wydanego orzeczenia przyczyn, dla których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W takim wypadku wystarczy zdecydowane stwierdzenie sądu odwoławczego, że podziela argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, w którym poszczególne dowody zostały wyczerpująco omówione, i traktuje ustalenia pierwszoinstancyjne jako własne. Nie ma również przeszkód, aby sąd drugiej instancji odwołał się także do oceny prawnej sądu pierwszej instancji, jeżeli w pełni ją podziela i uznaje za wyczerpującą (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lipca 2012 r., I CSK 72/12, LEX nr 1215604; wyrok Sądu Najwyższego z 11 września 2014 r., II PK 284/13, LEX nr 1590288). Taki sposób sporządzenia uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w obecnym stanie prawnym wynika wprost z art. 387 § 21 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 7 listopada 2019 r. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, że w stosunku do ubezpieczonej M. K. zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 26c ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym: - po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat - przez osobę, która pobierała okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągnięcie tego wieku, emeryturę z Funduszu oblicza się ponownie z urzędu na zasadach określonych w art. 26, z tym że do obliczenia emerytury przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku 65 lat, obowiązujące w dacie osiągnięcia tego wieku. Ubezpieczona wiek 65 lat osiągnęła (...) Odwołująca pobierała też okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągnięcie wieku 65 lat. Decyzją z dnia 3 sierpnia 2022 r. organ rentowy ustalił wysokość i podjął wypłatę od dnia 1 lipca 2022 r. (tj. od dnia następnego po rozwiązaniu stosunku pracy) emerytury przysługującej ubezpieczonej na podstawie decyzji z dnia 22 października 2021 r. od dnia 1 września 2021 r. (tj. od dnia zgłoszenia wniosku). Nie ulega zatem wątpliwości, że – zgodnie z literalnym brzmieniem art. 26c ustawy emerytalnej – organ rentowy prawidłowo zaskarżonymi decyzjami ponownie z urzędu ustalił wysokość przysługującej ubezpieczonej emerytury na dzień (...) tj. od osiągnięcia wieku 65 lat, przyjmując do obliczenia emerytury średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku 65 lat, obowiązujące w dacie osiągnięcia tego wieku, tj. 210 m-cy. Chybiona jest argumentacja ubezpieczonej odwołująca się do treści art. 26c ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wskazania, że nie jest ona osobą, której zawieszono prawo do emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia. Przepis art. 26c ust. 4 ustawy emerytalnej istotnie nie ma zastosowania do sytuacji skarżącej. Rozszerza on stosowanie art. 26c ust. 1-3 ustawy także do osób, którym ustalono prawo do emerytury z Funduszu oraz do okresowej emerytury kapitałowej, a które do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat nie pobrały emerytury wskutek zawieszenia prawa do świadczenia, zgodnie z art. 103a ustawy – a ubezpieczona osobą taką nie jest. Jak już wyżej wskazano, znajduje jednak do niej zastosowanie bezpośrednio art. 26c ust. 1 ustawy emerytalnej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w apelacji, wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że regulacja art. 26c ustawy dotyczy sytuacji wygaśnięcia okresowej emerytury kapitałowej (dalej także: OEK) z dniem poprzedzającym dzień osiągnięcia 65 lat. Osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego powoduje, że emeryturę z Funduszu – co wynika jednoznacznie z treści art. 26c ust. 1 ustawy – oblicza się ponownie z urzędu na zasadach określonych w art. 26, z tym że do jej obliczenia przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia obowiązujące w dacie osiągnięcia tego wieku. Nadmienić należy, że przepis ten obowiązuje od 1 lutego 2014 r., a zatem jego treść nie powinna być dla ubezpieczonej zaskoczeniem. Obowiązywał on w szczególności w dacie decyzji zaliczkowej z 22 października 2021 r., przyznającej ubezpieczonej emeryturę z FUS i okresową emeryturę kapitałową. Podkreślić trzeba, że wówczas wskaźnik średniego dalszego trwania życia dla ubezpieczonej ustalono na 224,80 miesięcy. Ubezpieczona powinna zatem wziąć pod uwagę, że przedmiotowy wskaźnik ustalony w zaskarżonych decyzjach (tj. dla wieku 65 lat, obowiązujący w dacie osiągnięcia tego wieku przez skarżącą) jest dla niej dużo korzystniejszy i taki właśnie był zamysł ustawodawcy. Ubezpieczona otrzymywałaby aktualnie emeryturę w znacznie niższej wysokości, gdyby poprzestać na ustaleniu wysokości emerytury ubezpieczonej z dnia nabycia przez nią prawa (od 1 września 2021 r.). Pamiętać przy tym trzeba, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego kwotę emerytury w systemie zdefiniowanej składki ustala się tylko raz, albo w dniu nabycia prawa, albo w dniu realizacji ryzyka, przy czym tak ustalona emerytura może być już tylko powiększona w przypadku dalszego opłacania składek w sposób podany w art. 108 ustawy emerytalnej (por. postanowienia z dnia 6 października 2015 r., III UZP 9/15, LEX nr 1923849 i z dnia 3 listopada 2015 r., III UZP 12/15, LEX nr 1962536). Wniosek rozpatrywany jest przy tym na podstawie obowiązujących w chwili jego złożenia przepisów dotyczących sposobu wyliczenia emerytury. Co do zasady więc nie ma podstaw, by organ rentowy mógł ustalić wskaźnik średniego dalszego trwania życia ubezpieczonego inaczej niż na moment przejścia na emeryturę bądź osiągnięcia wieku emerytalnego, w zależności od tego który jest bardziej korzystny. Wyjaśnić przy tym trzeba, że za moment przejścia na emeryturę uznaje się dzień nabycia prawa do niej. Zawieszenie wypłaty świadczenia z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia nie ma wpływu na przesunięcie daty przejścia na emeryturę. Przesunięciu podlega jedynie data podjęcia wypłaty emerytury, do którego ubezpieczony już nabył prawo. Sytuacja skarżącej jest jednak odmienna (korzystniejsza), co szczegółowo wyjaśnił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Ubezpieczona miała ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej, co oznacza, że jej emerytura w wysokości docelowej mogła zostać obliczona dopiero z chwilą osiągnięcia przez nią 65 roku życia. Jej wysokość stanowi zatem wynik podzielenia podstawy jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia wynikające z tablicy obowiązującej w dniu ukończenia przez odwołującą 65 lat. Taka sytuacja, jak ubezpieczonej, regulowana jest wprost w art. 26c ustawy emerytalnej, który został prawidłowo zinterpretowany i zastosowany przez Sąd I instancji. Mówi on wprost, że dla osób, które pobierały okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągnięcie 65 roku życia, emeryturę z Funduszu oblicza się ponownie z urzędu na zasadach określonych w art. 26, z tym że do obliczenia emerytury przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku 65 lat, obowiązujące w dacie osiągnięcia tego wieku. Taki wskaźnik jest korzystniejszy aniżeli obowiązujący w dniu przejścia ubezpieczonej na emeryturę (224,80 miesięcy). Podstawę obliczenia takiej emerytury stanowi kwota: 1) zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na koncie w ZUS, 2) zwaloryzowanego kapitału początkowego i 3) środków zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS, z wyłączeniami określonymi w art. 26c ust. 2 in fine. W odniesieniu do środków zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS należy jednak pamiętać – co, jak się wydaje, mogło ujść uwadze skarżącej – że stan subkonta pomniejsza się o kwoty wypłaconych OEK (art. 40a ust. 3 ustawy o s.u.s.), co oznacza, że przy ustalaniu wysokości emerytury z FUS po osiągnięciu 65 lat przez osobę, która pobierała OEK - w podstawie obliczenia emerytury z FUS uwzględnione zostaną wyłącznie te środki zewidencjonowane na subkoncie, które: 1) pozostały po zakończeniu pobierania OEK na skutek wygaśnięcia prawa do tego świadczenia, 2) nie zostały wykorzystane z uwagi na niepobieranie emerytury z FUS i OEK w związku z zawieszeniem, do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia 65. roku życia, prawa do tych świadczeń zgodnie z art. 103a (art. 26c ust. 4) lub też 3) wpłynęły na subkonto w trakcie pobierania OEK (art. 22 ust. 3h ustawy o s.u.s.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepis art. 26c ustawy emerytalnej nie warunkuje dokonania ponownego obliczenia od korzystności jego efektów dla emeryta, choć taka konstrukcja jest niekiedy stosowana w systemie (por. art. 11, art. 25 ust. 6, art. 174 ust. 9a ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Także w uzasadnieniu ustawy zmieniającej brak jest takiej charakterystyki skutków analizowanego przepisu. Ustawodawca ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że po osiągnieciu pewnego wieku, emerytura będzie ustalona ponownie. Natomiast w art. 26c ust. 3 ustawy ustanowiono gwarancję minimalnej wysokości emerytury z FUS nabywanej ex officio po emeryturze z FUS i OEK, tzn. nie może być ona niższa od kwoty odpowiadającej wysokości emerytury z FUS i OEK przysługującej w dniu poprzedzającym dzień osiągnięcia 65 lat (tak: Antonów Kamil (red.), Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, [w:] Emerytury i renty z FUS. Emerytury pomostowe. Okresowe emerytury kapitałowe. Komentarz do trzech ustaw emerytalnych, wyd. I, opubl.: LEX/el. 2019). Wobec tego stwierdzić należy, że również w analizowanym przypadku dążono do niepogorszenia sytuacji uprawnionego wskutek zastosowania przedmiotowego mechanizmu. Wskazana gwarancja nie oznacza jednak, że ponowne obliczenie nie zostanie dokonane w przypadku, gdyby było niekorzystne dla beneficjenta, ponieważ skutek z art. 26c ust. 3 ustawy emerytalnej należy odczytać w ten sposób, że po obligatoryjnym dokonaniu ponownego obliczenia, świadczenie zostanie podwyższone w razie takiej potrzeby do wysokości dotychczasowego świadczenia (por. M. Domańska, T. Lasocki, Ponowne obliczenie emerytury po osiągnięciu 65. roku życia, Część I – mechanizm przeliczenia [w:] Praca i Zabezpieczenie Społeczne, tom LXVI, luty 2025, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne). W rozpoznawanej sprawie powyższa gwarancja została zachowana. Wysokość emerytury ustalona ponownie zgodnie z art. 26c ustawy emerytalnej wyniosła 5.331,24 zł brutto (decyzja z dnia (...) ) oraz 5.326,96 zł brutto (decyzja z dnia 6 marca 2024 r.), tj. więcej aniżeli kwota emerytury z FUS i OEK przysługującej w dniu poprzedzającym dzień osiągnięcia przez ubezpieczoną 65 lat. W wykonaniu zobowiązania sądu pełnomocnik pozwanego wskazał, że kwoty brutto świadczeń emerytalnych ubezpieczonej według stanu na dzień (...) , czyli dzień poprzedzający ukończenie przez ubezpieczoną wieku 65 lat wynosiły: emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – 4 282,49 zł oraz okresowa emerytura kapitałowa – 994,65 zł, czyli łącznie 5 277,14 zł. Z uwagi na powyższe nie ma znaczenia dla prawidłowości zastosowania przez organ przepisu art. 26c ustawy emerytalnej okoliczność, iż w decyzji z dnia 3 sierpnia 2022 r. o ustaleniu wysokości i podjęciu wypłaty emerytury z FUS i OKE od dnia następnego po rozwiązaniu przez ubezpieczoną stosunku pracy przyjęto dla ubezpieczonej średnie dalsze trwanie życia wynoszące 209,20 miesięcy, a zatem wskaźnik nieco korzystniejszy od przyjętego w zaskarżonych decyzjach wskaźnika wynoszącego 210,00 miesięcy. Ostatecznie bowiem, zgodnie z treścią art. 26c ustawy emerytalnej, istotne jest, czy emerytura z Funduszu nabywana po osiągnięciu wieku 65 lat nie jest niższa od kwoty odpowiadającej wysokości emerytury z FUS i OEK przysługującej w dniu poprzedzającym osiągnięcie 65 roku życia, a tak jest w rozpatrywanym przypadku. Zwiększenie emerytury z art. 24 ust. 1 ustawy emerytalnej zrealizowało, wobec tego w przypadku ubezpieczonej założenie, że ma ono stanowić rekompensatę za wygaśnięcie prawa do okresowej emerytury kapitałowej z powodu osiągnięcia 65 roku życia ( art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych ; Dz. U. z 2018 r., poz. 926 j.t.). Wyjaśnić można, że w decyzji z dnia 3 sierpnia 2022 r. przyjęto średnie dalsze trwanie życia dla wieku ubezpieczonej z dnia złożenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych . W ust. 3 art. 25 ww. ustawy przewidziano, że jeżeli w wyniku ponownego ustalenia wysokości okresowej emerytury kapitałowej kwota świadczenia jest niższa niż dotychczas pobierana, okresową emeryturę kapitałową wypłaca się w dotychczasowej wysokości. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w analizowanej sytuacji. Prawo do okresowej emerytury kapitałowej odwołującej wygasło bowiem – stosownie do art. 9 pkt 2 ustawy o emeryturach kapitałowych – z dniem poprzedzającym dzień, w którym ukończyła ona 65. rok życia. Przepis art. 26c ustawy systemowej dotyczy zaś ponownego obliczenia emerytury z FUS po osiągnieciu wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat. Nadmienić też należy, że ubezpieczona błędnie uznaje, iż średnie dalsze trwanie życia wynoszące 209,20 miesięcy ustalono dla niej w chwili przejścia na emeryturę. Decyzja z 3 sierpnia 2002 r. stanowiła tylko decyzję o ustaleniu wysokości i podjęciu wypłaty emerytury na wniosek ubezpieczonej w związku z rozwiązaniem przez nią stosunku pracy. Prawo do emerytury ustalono jej zaś już decyzją z dnia 22 października 2021 r. Reasumując, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organ rentowy prawidłowo do obliczenia wysokości emerytury ubezpieczonej przyjął średnie dalsze trwanie życia z tablicy obowiązującej w dniu osiągnięcia przez nią 65 lat. Zarzuty naruszenia wskazanych norm konstytucyjnych oraz Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności uznać należy za nietrafne, skoro – wbrew stanowisku odwołującej – nie doszło do pomniejszenia wysokości należnej jej emerytury. W tym stanie rzeczy apelacja ubezpieczonej podlegała oddaleniu jako niezasadna na podstawie art. 385 k.p.c. , o czym orzeczono w sentencji. Tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd Apelacyjny zasądził od M. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. 240,00 zł z odsetkami, na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3, art. 101 § 1 zd. 1 k.p.c. w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń