III AUa 495/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności solidarnej nabywców gospodarstwa rolnego, Z. W. i B. W., za zaległości składkowe zbywcy, A. C. i G. C., wobec Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Decyzją z 22 stycznia 2015 r. KRUS orzekł o solidarnej odpowiedzialności nabywców za zaległości w kwocie 1.846 zł za okres od I kwartału 2010 r. do II kwartału 2011 r., powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej (art. 107, 108, 112) w zw. z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 52 ust. 1 pkt 1). Sąd Okręgowy w Przemyślu oddalił odwołanie nabywców, uznając, że nie wykazali oni należytej staranności, ponieważ nie wystąpili o zaświadczenie z KRUS o wysokości zaległości składkowych zbywcy, a wypis z księgi wieczystej nie jest równoznaczny z takim zaświadczeniem. Sąd I instancji szczegółowo opisał wieloletnie problemy z płatnościami składek przez zbywcę, liczne rozłożenia na raty i zerwania układów ratalnych. W apelacji nabywcy zarzucili, że gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie odsyła do art. 306g Ordynacji podatkowej w zakresie uzyskiwania zaświadczeń od KRUS. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że choć gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorstwem, składki na ubezpieczenie społeczne rolników mają charakter publicznoprawny i są bezpośrednio powiązane z prowadzeniem gospodarstwa. Odpowiednie zastosowanie art. 112 Ordynacji podatkowej oznacza możliwość przeniesienia odpowiedzialności na nabywcę, a brak zaświadczenia z KRUS uniemożliwia ekskulpację. Sąd uznał, że nabywcy, mimo wiedzy o kłopotach finansowych zbywcy i niskiej cenie zakupu, nie dopełnili należytej staranności, nie uzyskując wymaganego zaświadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności nabywcy gospodarstwa rolnego za zaległości składkowe zbywcy, znaczenie należytej staranności i obowiązku uzyskania zaświadczenia z KRUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia gospodarstwa rolnego i zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nabywca gospodarstwa rolnego może być ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości składkowe zbywcy na podstawie art. 112 Ordynacji podatkowej, stosowanego odpowiednio na mocy art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca gospodarstwa rolnego może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości składkowe zbywcy, jeśli nie wykaże, że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że składki na ubezpieczenie społeczne rolników mają charakter publicznoprawny i są powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Odpowiednie zastosowanie art. 112 Ordynacji podatkowej pozwala na przeniesienie odpowiedzialności na nabywcę, a brak uzyskania zaświadczenia z KRUS o zaległościach zbywcy uniemożliwia uwolnienie się od tej odpowiedzialności.
Czy wypis z księgi wieczystej, nie zawierający informacji o zaległościach składkowych, może być traktowany jako zaświadczenie o braku zaległości w rozumieniu art. 306g Ordynacji podatkowej, zwalniające nabywcę z odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypis z księgi wieczystej nie jest równoznaczny z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 306g Ordynacji podatkowej, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej wyznacza zaświadczenie z art. 306g jako miernik należytej staranności, a wypis z księgi wieczystej nie spełnia tej funkcji. Dodatkowo, prawa obciążające nieruchomość z mocy ustawy nie podlegają rękojmi ksiąg wieczystych.
Czy rolniczy organ rentowy (KRUS) jest organem podatkowym w rozumieniu Ordynacji podatkowej i czy ma kompetencje do wydawania zaświadczeń o zaległościach składkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć KRUS nie jest formalnie organem podatkowym, pełni podobną funkcję w zakresie ubezpieczeń społecznych rolników, a na mocy odesłania z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do przepisów Ordynacji podatkowej, ma kompetencje do wydawania zaświadczeń o zaległościach składkowych.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy Ordynacji podatkowej nie mogą wymieniać KRUS jako organu podatkowego ze względu na przedmiot regulacji, jednakże odesłanie ustawowe nadaje mu takie kompetencje w zakresie stosunków prawnych ubezpieczenia społecznego rolników. Podobnie, odesłanie do art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej pozwala na stosowanie tego przepisu również w kontekście ubezpieczeń społecznych rolników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 112 § § 1, 3 i 4 pkt 2
Ordynacja podatkowa
u.s.r. art. 52 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 112, do składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Pomocnicze
O.p. art. 107 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 108 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 112 § § 3
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego gospodarstwa lub jego zorganizowanej części.
O.p. art. 112 § § 6
Ordynacja podatkowa
Uwolnienie od odpowiedzialności uwarunkowane wykazaniem, że przy zachowaniu należytej staranności nabywca nie mógł wiedzieć o zaległościach, co jest mierzone skorzystaniem z instytucji zaświadczenia z art. 306g.
O.p. art. 306g
Ordynacja podatkowa
u.s.r. art. 7 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Definicja zorganizowanej części gospodarstwa rolnego (min. 1 ha przeliczeniowy).
k.c. art. 55¹
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa, do której sąd odniósł się, stwierdzając, że gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorstwem w tym rozumieniu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477¹4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.i.h. art. 7 § pkt 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabywcy nie wykazali należytej staranności, gdyż nie wystąpili o zaświadczenie z KRUS o wysokości zaległości składkowych zbywcy. • Gospodarstwo rolne, mimo że nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu KC, jest powiązane z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, które mają charakter publicznoprawny. • Brak zaświadczenia z KRUS uniemożliwia uwolnienie się od odpowiedzialności solidarnej za zaległości składkowe zbywcy. • Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni przed prawami obciążającymi nieruchomość z mocy ustawy.
Odrzucone argumenty
Gospodarstwo rolne nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55¹ k.c., co wyklucza zastosowanie art. 112 Ordynacji podatkowej. • Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie odsyła do art. 306g Ordynacji podatkowej w zakresie uzyskiwania zaświadczeń od KRUS. • KRUS nie jest organem podatkowym i nie ma kompetencji do wydawania zaświadczeń o zaległościach składkowych. • Wypis z księgi wieczystej, nie zawierający informacji o zaległościach, stanowił wystarczające potwierdzenie braku zadłużenia.
Godne uwagi sformułowania
miernik należytej staranności nabywcy gospodarstwa rolnego • rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych i tak nie działa przeciwko prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy • składki na ubezpieczenie społeczne rolników mają tak jak należności podatkowe publicznoprawnych charakter
Skład orzekający
Irena Mazurek
przewodniczący-sprawozdawca
Janina Czyż
sędzia
Marta Pańczyk - Kujawska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności nabywcy gospodarstwa rolnego za zaległości składkowe zbywcy, znaczenie należytej staranności i obowiązku uzyskania zaświadczenia z KRUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia gospodarstwa rolnego i zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie stanu prawnego i finansowego przy zakupie nieruchomości rolnych, zwłaszcza gdy istnieją podejrzenia o zadłużenie zbywcy. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku należytej staranności.
“Kupiłeś gospodarstwo rolne? Uważaj na długi poprzedniego właściciela!”
Dane finansowe
WPS: 1846 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.