III AUA 452/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wydał decyzję, w której stwierdził, że M.S. podlegał ubezpieczeniom społecznym od 2008 roku na określonych zasadach. M.S. wniósł odwołanie, domagając się ustalenia podstawy wymiaru składek od 1 stycznia 2019 r. zgodnie z art. 18c ustawy, który wszedł w życie tego dnia i uzależniał wysokość składek od dochodu. ZUS argumentował, że M.S. złożył deklarację po terminie (11 lutego 2019 r. zamiast do 8 stycznia 2019 r.), co zgodnie z art. 18c ust. 10 ustawy oznaczało rezygnację z uprawnienia. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uznając odwołanie za zasadne. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację ZUS. Sąd odwoławczy uznał, że przepisy dotyczące zgłaszania zmian w terminie 7 dni (art. 36 ust. 13 i 14 ustawy) nie miały zastosowania do nowej regulacji prawnej, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r. Podkreślono, że informacja o rocznym przychodzie, stanowiąca podstawę do ustalenia składek zgodnie z art. 18c, powinna być złożona w deklaracji za styczeń, co w przypadku M.S. oznaczało termin do 11 lutego 2019 r. Sąd Apelacyjny stwierdził, że ZUS błędnie zinterpretował przepisy, traktując wejście w życie nowej ustawy jako zdarzenie wymagające natychmiastowego zgłoszenia zmian, podczas gdy chodziło o zmiany faktyczne, a nie prawne. Sąd odwoławczy podkreślił, że późniejsza nowelizacja ustawy z 2020 r. jednoznacznie uregulowała kwestię terminów zgłaszania takich zmian, co potwierdzało zasadność interpretacji przyjętej przez Sąd Okręgowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminów zgłaszania zmian w podstawie wymiaru składek w związku z nowelizacją przepisów, a także rozróżnienie między zmianami faktycznymi a zmianami stanu prawnego w kontekście obowiązków zgłoszeniowych wobec ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorców korzystających z preferencyjnych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na podstawie art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin na zgłoszenie zmian w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wynikający z wejścia w życie nowej regulacji prawnej (art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), jest liczony od daty wejścia w życie ustawy, czy od daty złożenia deklaracji zgodnej z nowymi przepisami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin na zgłoszenie zmian w podstawie wymiaru składek, wynikający z wejścia w życie art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie jest liczony od daty wejścia w życie ustawy, a deklaracja złożona w terminie wynikającym z przepisów o rozliczaniu składek za styczeń (do 10/11 lutego) jest złożona prawidłowo.
Uzasadnienie
Przepisy art. 36 ust. 13 i 14 ustawy systemowej dotyczące zgłaszania zmian dotyczą zmian faktycznych, a nie zmian stanu prawnego. Informacja o rocznym przychodzie, stanowiąca podstawę do ustalenia składek zgodnie z art. 18c, powinna być złożona w deklaracji za styczeń, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy, co w przypadku M.S. oznaczało termin do 11 lutego 2019 r.
Czy informacja o rocznym przychodzie składana w deklaracji ZUS DRA, stanowiąca podstawę do ustalenia podstawy wymiaru składek na podstawie art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest dokumentem zgłoszeniowym, do którego zastosowanie ma 7-dniowy termin zgłoszenia zmian?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Informacja o rocznym przychodzie składana w deklaracji ZUS DRA nie jest dokumentem zgłoszeniowym w rozumieniu art. 36 ust. 10-12 ustawy systemowej, do którego zastosowanie miałby 7-dniowy termin zgłoszenia zmian.
Uzasadnienie
Przepisy art. 36 ust. 10-12 ustawy systemowej regulują obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Informacje dotyczące podstawy wymiaru składek na podstawie art. 18c są przekazywane w deklaracji za styczeń zgodnie z art. 18c ust. 9 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy, a nie w ramach zgłoszeń, o których mowa w art. 36 ust. 10-12.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 18c § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Umożliwia ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w zależności od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli roczny przychód w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł.
u.s.u.s. art. 18c § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, że podstawa wymiaru składek nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia i nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia.
u.s.u.s. art. 18c § ust. 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje sposób przekazywania informacji o rocznym przychodzie i podstawie wymiaru składek do ZUS w deklaracji za styczeń.
u.s.u.s. art. 47 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa termin do 10 dnia następnego miesiąca na przesyłanie deklaracji rozliczeniowej i opłacanie składek dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18c § ust. 10
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy rezygnacji z uprawnienia do ustalenia najniższej podstawy wymiaru składek.
u.s.u.s. art. 36 § ust. 13
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa termin 7 dni na zgłoszenie zmian w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniach.
u.s.u.s. art. 36 § ust. 14
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje sposób zgłaszania zmian dotyczących tytułu ubezpieczenia, rodzajów ubezpieczeń i terminów ich powstania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.u.s. art. 36 § ust. 10-12
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczą zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zdarzeniem powodującym powstanie prawa do ubezpieczenia na zasadach art. 18c ustawy jest przekazanie informacji o rocznym dochodzie wraz z deklaracją ubezpieczeniową za styczeń. • Przepisy art. 36 ust. 13 i 14 ustawy systemowej dotyczą zmian faktycznych, a nie zmian stanu prawnego. • Deklaracja o rocznym przychodzie wraz z deklaracją za styczeń została złożona w terminie wynikającym z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej (do 11 lutego 2019 r.). • Informacja o rocznym przychodzie nie jest dokumentem zgłoszeniowym w rozumieniu art. 36 ust. 10-12 ustawy.
Odrzucone argumenty
Brak zgłoszenia przez odwołującego się zaistnienia zmiany do 8 stycznia 2019 r. jest równoznaczne z rezygnacją z uprawnienia o którym mowa w art. 18c ustawy. • Wejście w życie art. 18c ustawy systemowej od 1 stycznia 2019 r. jest zdarzeniem, od którego należy liczyć 7-dniowy termin do zgłoszenia zmian zgodnie z art. 36 ust. 13 i 14 ustawy.
Godne uwagi sformułowania
spór w sprawie niniejszej sprowadzał się w istocie do interpretacji art. 18 c ust 10 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych • organ rentowy wadliwie wskazał na zastosowanie w niniejszej sprawie art. 36 ust 13 i 14 ustawy systemowej jako podstawy uchybienia przez odwołującego się wskazanemu w tym przepisie siedmiodniowemu terminowi do zgłoszenia zmian do ubezpieczenia, który zdaniem organu rentowego należało liczyć od 1 stycznia 2019r. • W powołanej regulacji chodzi bowiem o zmiany faktyczne, a nie zmiany stanu prawnego takie jak zmiana ustawy. • Apelujący nie wyjaśnia bowiem na czym polega błędna ocena dowodów, ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że deklaracja DRA powinna zostać przez Sąd pierwszej instancji potraktowana jako dokument zgłoszeniowy, co przenosi raczej spór na płaszczyznę materialnoprawną, a nie procesową. • W związku z powyższym, w ocenie Sądu odwoławczego na gruncie niniejszej sprawy nie istnieją jakiekolwiek uzasadnione podstawy do uznania, że brak złożenia przez odwołującego się odpowiednich dokumentów do 8 stycznia 2019r. traktować jako rezygnację ze skorzystania z uprawnienia do ustalania korzystniejszej dla odwołującego się wysokości podstawy wymiaru składek - zgodnie z art. 18c, w rozumieniu ust. 10 tego artykułu.
Skład orzekający
Ewa Stryczyńska
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Michalik
członek
Anita Górecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów zgłaszania zmian w podstawie wymiaru składek w związku z nowelizacją przepisów, a także rozróżnienie między zmianami faktycznymi a zmianami stanu prawnego w kontekście obowiązków zgłoszeniowych wobec ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorców korzystających z preferencyjnych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na podstawie art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla przedsiębiorców - terminów składania deklaracji do ZUS i ich konsekwencji, a także interpretacji przepisów wprowadzających nowe zasady naliczania składek. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów i terminów.
“Przedsiębiorco, czy wiesz, kiedy naprawdę musisz zgłosić zmiany do ZUS? Sąd wyjaśnia kluczowe terminy!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.