III AUA 432/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego dla A. K. jako pracownika płatnika składek A. P. ZUS twierdził, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru, aby uzyskać świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy w Lublinie uznał jednak, że umowa o pracę była ważna i A. K. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, zmieniając decyzję ZUS. Sąd Okręgowy ustalił, że A. K. faktycznie wykonywała obowiązki koordynatora serwisu, kontaktowała się z klientami, zamawiała części, zajmowała się marketingiem i reprezentowała firmę. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację ZUS, w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Stwierdził, że dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania świadków i stron, wskazują na faktyczne wykonywanie pracy przez A. K. zgodnie z warunkami umowy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że umowa o pracę nie jest pozorna, gdy pracownik faktycznie świadczy pracę, a pracodawca ją przyjmuje, nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W konsekwencji, apelacja ZUS została oddalona, a ZUS został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że faktyczne wykonywanie pracy jest kluczowe dla uznania ważności umowy o pracę i podlegania ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli organ rentowy podnosi zarzut pozorności w celu uzyskania świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie pracownik faktycznie wykonywał obowiązki, a zarzut pozorności był podnoszony przez ZUS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta między pracownikiem a pracodawcą, który jest jednocześnie jego znajomym i z którym wcześniej prowadził wspólny biznes, może być uznana za pozorną w rozumieniu art. 83 k.c., jeśli pracownik faktycznie wykonuje powierzone mu obowiązki, ale organ rentowy twierdzi, że głównym celem zawarcia umowy było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę nie jest pozorna, jeśli pracownik faktycznie świadczy pracę, a pracodawca ją przyjmuje, nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Pozorność wymaga, aby obie strony miały świadomość, że nie będą realizować praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy przez pracownika i przyjmowanie jej przez pracodawcę. Dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania świadków i stron, potwierdziły, że A. K. wykonywała swoje obowiązki zgodnie z umową. Nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń, nie dyskwalifikuje to umowy jako pozornej, jeśli praca była faktycznie świadczona. Organ rentowy nie przedstawił dowodów na poparcie tezy o pozorności umowy.
Czy opóźnienie w zgłoszeniu pracownika do ubezpieczeń społecznych lub zaległości składkowe płatnika składek wpływają na ważność umowy o pracę i podleganie ubezpieczeniom społecznym?
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności nie mają znaczenia dla oceny ważności umowy o pracę i podlegania ubezpieczeniom, jeśli umowa była faktycznie realizowana.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że opóźnienie w zgłoszeniu do ZUS czy zaległości składkowe płatnika nie mają wpływu na ocenę, czy umowa o pracę była ważna i czy pracownik podlegał ubezpieczeniom. Kluczowe jest faktyczne świadczenie pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/ubezpieczona |
| A. P. | osoba_fizyczna | płatnik składek/pracodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne będące pracownikami.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wprowadza obowiązek ubezpieczenia chorobowego dla pracowników.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wprowadza obowiązek ubezpieczenia wypadkowego dla pracowników.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom przez pracowników – od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje nieważność oświadczenia woli złożonego dla pozoru.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar udowodnienia faktu.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definiuje cechy konstytutywne stosunku pracy.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy przez A. K. zgodnie z zakresem obowiązków. • Przyjmowanie pracy przez pracodawcę A. P. • Umowa o pracę nie jest pozorna, jeśli jest faktycznie realizowana. • Brak dowodów przedstawionych przez ZUS na poparcie tezy o pozorności umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę zawarta dla pozoru w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • Brak rzeczywistego świadczenia pracy. • Naruszenie art. 83 k.c. poprzez uznanie umowy za ważną. • Naruszenie art. 22 k.p. poprzez uznanie umowy za umowę o pracę.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, jeżeli pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował • umowa o pracę jest zawarta dla pozoru i nie może w związku z tym stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne
Skład orzekający
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
przewodniczący
Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
sprawozdawca
Jacek Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że faktyczne wykonywanie pracy jest kluczowe dla uznania ważności umowy o pracę i podlegania ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli organ rentowy podnosi zarzut pozorności w celu uzyskania świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie pracownik faktycznie wykonywał obowiązki, a zarzut pozorności był podnoszony przez ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu pozorności umów o pracę i tego, jak sądy oceniają sytuacje, gdy ZUS kwestionuje stosunek pracy. Pokazuje praktyczne znaczenie udowodnienia faktycznego wykonywania pracy.
“Czy umowa o pracę była fikcją? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy ZUS nie ma racji.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.