III AUA 432/18Ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego umowa pozorna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego dla A. K. jako pracownika płatnika składek A. P. ZUS twierdził, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru, aby uzyskać świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy w Lublinie uznał jednak, że umowa o pracę była ważna i A. K. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, zmieniając decyzję ZUS. Sąd Okręgowy ustalił, że A. K. faktycznie wykonywała obowiązki koordynatora serwisu, kontaktowała się z klientami, zamawiała części, zajmowała się marketingiem i reprezentowała firmę. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację ZUS, w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Stwierdził, że dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania świadków i stron, wskazują na faktyczne wykonywanie pracy przez A. K. zgodnie z warunkami umowy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że umowa o pracę nie jest pozorna, gdy pracownik faktycznie świadczy pracę, a pracodawca ją przyjmuje, nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W konsekwencji, apelacja ZUS została oddalona, a ZUS został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że faktyczne wykonywanie pracy jest kluczowe dla uznania ważności umowy o pracę i podlegania ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli organ rentowy podnosi zarzut pozorności w celu uzyskania świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie pracownik faktycznie wykonywał obowiązki, a zarzut pozorności był podnoszony przez ZUS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta między pracownikiem a pracodawcą, który jest jednocześnie jego znajomym i z którym wcześniej prowadził wspólny biznes, może być uznana za pozorną w rozumieniu art. 83 k.c., jeśli pracownik faktycznie wykonuje powierzone mu obowiązki, ale organ rentowy twierdzi, że głównym celem zawarcia umowy było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę nie jest pozorna, jeśli pracownik faktycznie świadczy pracę, a pracodawca ją przyjmuje, nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Pozorność wymaga, aby obie strony miały świadomość, że nie będą realizować praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy przez pracownika i przyjmowanie jej przez pracodawcę. Dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania świadków i stron, potwierdziły, że A. K. wykonywała swoje obowiązki zgodnie z umową. Nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń, nie dyskwalifikuje to umowy jako pozornej, jeśli praca była faktycznie świadczona. Organ rentowy nie przedstawił dowodów na poparcie tezy o pozorności umowy.
Czy opóźnienie w zgłoszeniu pracownika do ubezpieczeń społecznych lub zaległości składkowe płatnika składek wpływają na ważność umowy o pracę i podleganie ubezpieczeniom społecznym?
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności nie mają znaczenia dla oceny ważności umowy o pracę i podlegania ubezpieczeniom, jeśli umowa była faktycznie realizowana.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że opóźnienie w zgłoszeniu do ZUS czy zaległości składkowe płatnika nie mają wpływu na ocenę, czy umowa o pracę była ważna i czy pracownik podlegał ubezpieczeniom. Kluczowe jest faktyczne świadczenie pracy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/ubezpieczona |
| A. P. | osoba_fizyczna | płatnik składek/pracodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne będące pracownikami.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wprowadza obowiązek ubezpieczenia chorobowego dla pracowników.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wprowadza obowiązek ubezpieczenia wypadkowego dla pracowników.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom przez pracowników – od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje nieważność oświadczenia woli złożonego dla pozoru.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar udowodnienia faktu.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definiuje cechy konstytutywne stosunku pracy.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy przez A. K. zgodnie z zakresem obowiązków. • Przyjmowanie pracy przez pracodawcę A. P. • Umowa o pracę nie jest pozorna, jeśli jest faktycznie realizowana. • Brak dowodów przedstawionych przez ZUS na poparcie tezy o pozorności umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę zawarta dla pozoru w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • Brak rzeczywistego świadczenia pracy. • Naruszenie art. 83 k.c. poprzez uznanie umowy za ważną. • Naruszenie art. 22 k.p. poprzez uznanie umowy za umowę o pracę.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, jeżeli pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował • umowa o pracę jest zawarta dla pozoru i nie może w związku z tym stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne
Skład orzekający
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
przewodniczący
Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
sprawozdawca
Jacek Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że faktyczne wykonywanie pracy jest kluczowe dla uznania ważności umowy o pracę i podlegania ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli organ rentowy podnosi zarzut pozorności w celu uzyskania świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie pracownik faktycznie wykonywał obowiązki, a zarzut pozorności był podnoszony przez ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu pozorności umów o pracę i tego, jak sądy oceniają sytuacje, gdy ZUS kwestionuje stosunek pracy. Pokazuje praktyczne znaczenie udowodnienia faktycznego wykonywania pracy.
“Czy umowa o pracę była fikcją? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy ZUS nie ma racji.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.